Nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của Đảng, Nhà nước, ngư dân vững tin vươn khơi, góp phần bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc.

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, đội tàu cá xa bờ của Việt Nam hiện có trên 25.000 chiếc từ 90 mã lực trở lên. Loại tàu trên 400 mã lực có 4.000 chiếc, nhưng trang thiết bị quá đơn giản, không hành trình được dài ngày để đi biển xa, hiệu quả đánh bắt chưa cao.

Ông Nguyễn Quốc Chinh, Chủ tịch Nghiệp đoàn nghề cá xã An Hải, huyện Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, nơi có đội tàu đánh bắt xa bờ lớn nhất miền Trung cho biết: "Đối với ngư dân, tài sản lớn nhất, quan trọng nhất là con tàu, "rào cản" chính của ngư dân hiện nay là thiếu vốn". Theo Chủ tịch Nghiệp đoàn nghề cá An Hải, để đóng 1 con tàu đánh bắt xa bờ bằng gỗ kinh phí hết gần 3 tỷ đồng, còn nếu đóng tàu vỏ sắt, chi phí dao động từ 20-25 tỷ đồng.

Tuy nhiên, ngư dân rất khó tiếp cận được nguồn vốn vay của ngân hàng do phải có tài sản thế chấp rất lớn. Vì thế, họ phải vay bằng các hình thức "tín dụng đen" qua các "đầu nậu" với lãi suất cao kèm theo những điều khoản "ràng buộc" về kinh tế. Khi ngư dân đánh bắt ngoài khơi về, họ bị ép phải bán thành quả lao động trên biển của mình cho các "đầu nậu" với giá rẻ mạt, dẫn đến tình trạng ngư dân bị thiệt đơn, thiệt kép.

Ông Chinh là một trong 4 lão ngư lớn tuổi nhất ở huyện đảo Lý Sơn, cho biết thêm: "Mỗi phiên biển thường kéo dài trong nhiều ngày, nhưng do tàu vỏ gỗ không có bộ phận bảo quản hải sản chuyên dụng, lại thiếu các tàu hậu cần nghề cá hỗ trợ nên ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng của một chuyến biển. Bên cạnh đó, hầu hết lao động trên các tàu cá ít được đào tạo bài bản, chủ yếu hành nghề theo kiểu cha truyền con nối, cho nên khó tiếp cận phương thức đánh bắt tiên tiến, hiện đại”.

Tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XIII, các đại biểu Quốc hội đã có sự đồng thuận và nhất trí cao trong vấn đề dành 16.000 tỷ đồng để hỗ trợ ngư dân đóng tàu đánh bắt xa bờ và đầu tư cho lực lượng Cảnh sát Biển, Kiểm ngư. Rõ ràng, điều này là vô cùng cần thiết trong bối cảnh hiện nay, vì ngoài các giải pháp về kinh tế, để ngư dân vững tin vươn khơi, bám biển, giải pháp quan trọng vẫn là vấn đề quản lý Nhà nước. Việc tăng cường khả năng của lực lượng thực thi pháp luật trên biển giúp ngư dân tự tin, đồng thời yên tâm đánh bắt trên vùng biển của mình.

Về chính sách hỗ trợ trực tiếp đến người dân, mới đây, Chính phủ đã có chủ trương đóng 3.000 tàu vỏ sắt để hỗ trợ ngư dân vươn khơi bám biển. Việc bảo đảm nguồn lực để thực hiện chủ trương này, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình cho biết: “Chính phủ đã có chủ trương dành nguồn vốn đủ lớn để giúp đỡ ngư dân đóng mới và cải hoán các tàu cá hiện có, thành tàu cá có công suất lớn, độ an toàn cao và chắc chắn để ngư dân yên tâm ra khơi. Ngân hàng Nhà nước sẽ dành nguồn vốn khoảng 10.000 tỷ đồng giúp ngư dân với lãi suất thấp. Theo kết luận của Thủ tướng Chính phủ, lãi suất ngân hàng cho ngư dân vay là 5%, Chính phủ hỗ trợ thêm 2%, ngư dân chỉ phải trả 3%/năm, thời hạn cho vay là 12 năm. Đối với địa phương, trên cơ sở khả năng ngân sách địa phương mình có thể hỗ trợ thêm cho ngư dân, tạo điều kiện cho bà con vươn khơi, bám biển". Thêm vào đó, Chính phủ sẽ hỗ trợ 70% chi phí bảo hiểm tàu cho ngư dân.

Chủ trương của Chính phủ thực sự là một tín hiệu vui, tạo thêm niềm tin và quyết tâm của ngư dân vươn khơi, bám biển. Ông Nguyễn Quốc Chinh chia sẻ: "Qua tìm hiểu, tôi thấy tàu vỏ sắt, chắc chắn hơn, tốc độ nhanh hơn, lại tiết kiệm được 15% nhiên liệu. Tàu có khoang chứa lưới lớn, có khoang chứa ngư cụ, khoang bảo quản sản phẩm. Tàu cá vỏ sắt còn được trang bị máy dò cá, hệ thống thông tin liên lạc hiện đại. Tàu gỗ sau khi được hoán cải có thiết bị bảo quản chuyên dụng có thể bảo quản sản phẩm tốt hơn, giúp đi biển được dài ngày hơn và có khả năng chịu được sóng cấp 7, cấp 8 (tàu trước đây chỉ chịu đựng được sóng cấp 4, cấp 5). Bà con Lý Sơn rất mừng, hy vọng chính sách sớm đến với ngư dân".

Về vấn đề hậu cần nghề cá, mới đây, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã tổ chức một hội nghị với sự có mặt của đại diện các ngân hàng, doanh nghiệp, nhà hảo tâm, nhà quản lý để lấy ý kiến về thành lập một hợp tác xã chuyên về hậu cần nghề cá để hỗ trợ ngư dân yên tâm bám biển dài ngày.

Kết quả thu được cũng rất tích cực khi các đại biểu đã thông qua đề án thành lập một chuỗi cung ứng hậu cần bao gồm các tàu hậu cần nghề cá tiêu chuẩn, hệ thống kho bãi trong bờ, hệ thống cung cấp đá ướp, xăng dầu tại ngay các cảng cá. Chuỗi cung ứng hậu cần nghề cá trên nhằm cung cấp điều kiện tốt nhất để ngư dân tiết kiệm được nguồn lực, đồng thời, bảo quản các hải sản đạt tiêu chuẩn cao nhất, từ đó nâng cao giá trị sản phẩm, tăng thu nhập cho ngư dân. Được biết, đề án này sẽ được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn triển khai trong thời gian sớm nhất.

Rõ ràng, với sự vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị, xã hội đã và đang từng bước giải quyết được phần nào những khó khăn, vướng mắc của ngư dân, tạo nên "điểm tựa" vững chắc giúp ngư dân yên tâm vươn khơi, bám biển, vừa phát triển kinh tế, vừa tham gia bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.