Vươn khơi bám biển làm ăn, ngư dân Việt Nam còn mang theo sứ mệnh bảo vệ chủ quyền biển đảo chủ quyền biển đảo thiêng liêng.

Hội tụ không gian biển

"Việt Nam là quốc gia ven biển, kinh tế biển phải trở thành động lực, ngành thủy sản phải giữ mãi sự lựa chọn tin tưởng, tình cảm của người tiêu dùng khắp thế giới. Nhiều năm qua, thủy sản Việt Nam đã trở thành một trong những mặt hàng xuất khẩu quan trọng. Tôm cá Việt Nam đã có mặt ở nhiều quốc gia. Bằng trí, lực và cả tấm lòng, bà con ngư dân ta không quản gian khó, hiểm nguy bám biển, bám ngư trường, không chỉ vì mưu sinh, mà còn góp phần bảo vệ chủ quyền thiêng liêng, bảo vệ biển đảo Tổ quốc". Lời phát biểu của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam trong đêm khai mạc Festival thủy sản Việt Nam 2014 đã chạm đến trái tim, khơi động niềm tự hào và trách nhiệm của hàng ngàn người dân đang có mặt dự buổi lễ.

Sau hồi trống khai hội của Phó Thủ tướng, một chương trình biểu diễn nghệ thuật với chủ đề "Biển gọi", được diễn viên của các đoàn ca múa nhạc Duyên hải Nam Trung bộ biểu diễn đã thực sự mang đến cho du khách một bữa tiệc nghệ thuật hoành tráng. Gần 90 phút trình diễn, các chương trình như một sự kết nối, xâu chuỗi quá khứ với hiện tại, tái hiện lại một cách sinh động và chân thực đời sống, những ước mơ, khát vọng, những niềm vui, nổi đau, sự can trường bám biển mưu sinh và cả những thành quả chinh phục biển của bà con ngư dân. Người xem như được trở về với chiều sâu không gian văn hóa miền biển để hiểu hơn những giá trị trường tồn, thiêng liêng trong đời sống tinh thần phong phú của người dân xứ sở vạn chài. Ở đó, biển đã gắn với mỗi cuộc đời ngư dân Việt như máu thịt.

Ông Trần Quang Nhất, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên, Trưởng ban tổ chức Festival thủy sản Việt Nam 2014 cho biết, với chủ đề "Thủy sản Việt Nam - Hội nhập và phát triển", Festival thủy sản 2014 là dịp để giới thiệu, tôn vinh nghề đánh bắt, nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nghề đánh bắt cá ngừ đại dương. Đồng thời, mở ra cơ hội để các địa phương, doanh nghiệp, nhà khoa học trao đổi kinh nghiệm và mở rộng hợp tác nhằm nâng cao hiệu quả ngành thủy sản Việt Nam nói chung, của Phú Yên nói riêng, cũng như quảng bá tiềm năng, du lịch biển đảo Phú Yên. "Với tất cả sự nỗ lực của mình cho sự phát triển đi lên của tỉnh nhà, chúng tôi hy vọng để lại được ấn tượng tốt trong bạn bè, du khách trong và ngoài nước, qua đó thu hút thêm nhiều sự đầu tư cũng như du khách đến với tỉnh Phú Yên" - Phó Chủ tịch Trần Quang Nhất nói.

Làng biển Phú Yên trở nên rộn ràng, nhộn nhịp trong suốt những ngày của sự kiện Festival. Hàng loạt các chương trình lễ hội, các hoạt động văn hóa, thể thao giới thiệu những nét đặc sắc của văn hóa miền biển cùng vẻ đẹp các danh lam thắng cảnh của vùng biển Phú Yên làm say lòng du khách. Đặc biệt, lễ hội cầu ngư, một không gian nghệ thuật văn hóa truyền thống đặc trưng, thể hiện đời sống tinh thần, thế giới tâm linh, ước nguyện của ngư dân các làng biển. Người xem có thể hiểu được từ lễ thờ cúng Cá Ông với ý nghĩa tôn kính loài cá thần, thường giúp ngư dân vượt qua tai nạn khi lênh đênh trên biển cả; đến múa hát bá trạo, diễn tả tinh thần đoàn kết giữa các thành viên trong một con thuyền, vượt qua sóng to gió cả, mang về một mùa bội thu.

Các chương trình tham quan du lịch biển đảo, hội chợ công nghiệp, thủy sản và thương Mại, Lễ phát động thả giống thủy sản tái tạo nguồn lợi thủy sản, liên hoan ẩm thực cá ngừ, lễ hội đường phố, Festival thủy sản Việt Nam 2014 đã thực sự đem đến cho du khách trong và ngoài nước cũng như bà con nhân dân các vùng biển Nam Trung bộ không gian sống động về ngày hội tôn vinh của nghề khai thác thủy sản. Lão ngư Võ Mưa, người có trên 60 năm bám biển mưu sinh của làng biển Phú Câu (TP Tuy Hòa) xúc động thổ lộ: "Cha ông mình đã một đời bám biển, con cháu thế hệ này đã nối tiếp thế hệ khác, sinh ra, lớn lên gây dựng cơ ngơi nhờ biển. Chắc chắn rồi đây con cháu sẽ tiếp tục. Biển đảo của nước mình giàu tôm cá lắm, mình phải giữ lấy để làm ăn, làm giàu cho gia đình và đất nước".

Lễ Cầu ngư, một lễ hội truyền thống của cư dân biển được trình diễn trong Festival thủy sản 2014.

Phát triển thủy sản bền vững 

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Phú Yên Lê Văn Trúc cho biết, việc định hình và xây dựng một chiến lược phát triển ngành thủy sản Việt Nam bền vững và hiệu quả hơn chính là mục tiêu quan trọng trong Festival thủy sản 2014 này.

Cũng chính vì thế, trong kỳ Festival, Ban tổ chức đã mở gần 10 hội nghị, hội thảo, diễn đàn, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm giữa các nhà khoa học, nhà quản lý và bà con ngư dân. Trong đó, nhiều hội nghị, diễn đàn có ý nghĩa rất lớn trong việc giải quyết, tháo gỡ những vướng mắc và xác định nhiệm vụ trọng tâm, mở hướng đột phá cho phát triển thủy sản thời gian tới như: Hội thảo xúc tiến thương mại nhằm phát triển thủy sản bền vững vùng duyên hải miền Trung, hội nghị về chiến lược phát triển thủy sản đến năm 2020 và triển khai Đề án tái cơ cấu ngành thủy sản; diễn đàn nông nghiệp, quản lý và phát triển bền vững nghề nuôi tôm hùm, diễn đàn đối thoại khai thác cá ngừ đại dương theo chuỗi giá trị.

Nói về một số nội dung triển khai sắp tới, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Vũ Văn Tám cho biết, đối với ngư dân đánh bắt hải sản ngoài khơi, Bộ sẽ đề nghị Chính phủ tiếp tục có chính sách hỗ trợ đặc biệt, nhất là nguồn vốn vay ưu đãi để họ đầu tư tàu thuyền hiện đại; chú trọng đặc biệt đến phát triển nguồn nhân lực biển, đầu tư có tính đột phá cho cơ sở hạ tầng, các cảng cá, bến cá, các khu neo đậu tàu thuyền và các trung tâm nghề cá khu vực. Những bất cập trong chính sách đầu tư, thủ tục hành chính, sự thiếu hụt nguồn nhân lực... sẽ sớm khắc phục. Mục tiêu, đến năm 2020, thu nhập bình quân của lao động cộng đồng ngư dân ven biển cao gấp 2,5 lần so với năm 2010, giá trị kim ngạch xuất khẩu từ cá tra và tôm lên 8 tỷ USD.

Sự kỳ vọng một Việt Nam sẽ "mạnh về biển, giàu lên từ biển" đã thắp sáng trong muôn triệu trái tim Việt từ những ngày hội này.