Thiếu tướng Lê Văn Thạo.

PV: Thưa đồng chí, quan hệ biên phòng Việt Nam - Trung Quốc hiện nay như thế nào?

Thiếu tướng Lê Văn Thạo:  Sau phân giới cắm mốc, hai nước Việt Nam - Trung Quốc đã kí kết và triển khai thực hiện 3 văn kiện: Nghị định thư phân giới cắm mốc biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc; Hiệp định về quy chế  quản lý biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc; Hiệp định về cửa khẩu và Quy chế quản lý cửa khẩu biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc.

Cùng với các Hiệp định, Hiệp nghị, Thỏa thuận Hợp tác Biên phòng Việt Nam - Trung Quốc là cơ sở quan trọng cho phát triển mối quan hệ hợp tác hữu nghị giữa lực lượng bảo vệ biên giới hai nước. Thỏa thuận Hợp tác Biên phòng giữa 2 Bộ Quốc phòng Việt Nam - Trung Quốc ký ngày 27-8-2007 tại Thủ đô Bắc Kinh và sau đó không lâu, ngày 19-6-2013, Bộ Quốc phòng Việt Nam và Bộ Quốc phòng Trung Quốc tiếp tục ký kết "Thỏa thuận Hợp tác Biên phòng" (Sửa đổi).

Đây là văn bản pháp lý để thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới trên đất liền, đồng thời là cơ sở quan trọng, xây dựng tình đoàn kết, hữu nghị giữa lực lượng bảo vệ biên giới hai nước.

Sau sự kiện Trung Quốc hạ đặt giàn khoan Hải Dương 981, quan hệ hai bên trên biên giới bộ bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Quốc phòng, BĐBP Việt Nam đã chủ động duy trì các cuộc gặp, trao đổi trên 3 cấp gồm Bộ Tư lệnh, Bộ Chỉ huy Biên phòng tỉnh và các đồn Biên phòng với lực lượng bảo vệ biên giới Trung Quốc trên tuyến biên giới bộ.

Chính hoạt động của BĐBP trên tuyến biên giới bộ đã có vai trò quan trọng tác động tích cực đến tình hình toàn cục, làm cho nhân dân, lực lượng vũ trang, biên phòng của Trung Quốc thấy được quan điểm, chính sách yêu chuộng hòa bình của Việt Nam, xây dựng niềm tin, góp phần làm cho quan hệ hai nước dần trở lại bình thường như hiện nay.

PV: Đề nghị đồng chí cho biết một số kết quả nổi bật trong thực hiện Thỏa thuận hợp tác Biên phòng Việt Nam - Trung Quốc thời gian qua?

Thiếu tướng Lê Văn Thạo: Từ năm 2007-2014, thực hiện "Thỏa thuận Hợp tác Biên phòng", quan hệ hai bên biên giới Việt Nam - Trung Quốc tiếp tục có bước phát triển mới. Hai bên tăng cường củng cố quan hệ hợp tác trên cơ sở hoàn thiện, ký kết và đưa vào thực hiện nhiều văn kiện pháp lý về quản lý, bảo vệ biên giới, phối hợp tuần tra song phương, trao đổi hợp tác trong đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm, trao đổi thông tin…

Hai bên cũng đã tổ chức trên 10 đoàn lãnh đạo cấp Bộ Tư lệnh BĐBP và các quân khu đến thăm và làm việc với nhau. Cùng với đó, đại diện biên giới hai bên đã gửi 1.619 lần thư trao đổi và gặp gỡ, trao đổi, hội đàm định kỳ theo cơ chế luân phiên 607 lần. Việc song phương, kết nghĩa đồn - trạm và dân cư hai bên biên giới cũng được tăng cường. Đặc biệt, công tác phối hợp trong đấu tranh với các loại tội phạm trên vùng biên giới hai nước cũng đã được nâng lên tầm cao mới.

Hiện nay, sự phối hợp giữa các đồn, trạm của BĐBP Việt Nam với các đồn, trạm Công an Biên phòng và BĐBP Trung Quốc trong thực thi nhiệm vụ đảm bảo an ninh trật tự các cửa khẩu, phối hợp các biện pháp quản lý, bảo vệ biên giới, đấu tranh phòng chống các loại tội phạm đang được đẩy mạnh, có hiệu quả.

Có thể nói, từ khi có Thỏa thuận Hợp tác Biên phòng đã góp phần rất tích cực thúc đẩy quan hệ hợp tác hữu nghị giữa chính quyền, nhân dân và lực lượng bảo vệ biên giới hai nước. Thông qua các lần gặp gỡ, tiếp xúc; tăng cường tình hữu nghị, sự hiểu biết và cùng trao đổi kinh nghiệm trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương vùng biên giới, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định, hợp tác cùng phát triển.

PV: Theo đồng chí, BĐBP Việt Nam cần làm gì để mối quan hệ hợp tác Biên phòng Việt Nam- Trung Quốc trong thời gian tới ngày càng đi vào chiều sâu?

Thiếu tướng Lê Văn Thạo: Hiện nay, trước những vấn đề mới nảy sinh trên biên giới như: Hiện tượng vi phạm quy chế biên giới; hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại; sự gia tăng hoạt động của các loại tội phạm, các đối tượng phản động cực đoan, ly khai dân tộc, khủng bố quốc tế, những thách thức an ninh phi truyền thống, xuyên biên giới ngày càng gia tăng đang đặt ra đòi hỏi lực lượng bảo vệ biên giới hai bên cần hợp tác sâu rộng có hiệu quả.

Vì vậy, tiếp tục đẩy mạnh quan hệ hợp tác theo Thỏa thuận Hợp tác Biên phòng Việt Nam - Trung Quốc giải quyết tốt quan hệ biên giới trên bộ có vai trò quan trọng xây dựng, củng cố niềm tin giữa quân đội và nhân dân hai nước, góp phần xây dựng biên giới Việt Nam - Trung Quốc hòa bình, hữu nghị, ổn định lâu dài, hợp tác, cùng phát triển.

Thời gian tới, BĐBP các cấp tiếp tục quán triệt sâu sắc đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước, phổ biến sâu rộng trong cán bộ, chiến sĩ, nhất là các đơn vị làm nhiệm vụ trên tuyến biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc; nắm vững nội dung cơ bản của Thỏa thuận hợp tác Biên phòng giữa 2 Bộ Quốc phòng Việt Nam - Trung Quốc tiếp tục làm tốt công tác tham mưu cho Đảng, Chính phủ, Bộ Quốc phòng và cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức thực hiện tốt Thỏa thuận hợp tác biên phòng.

Cùng với đó, các đơn vị BĐBP cần tích cực, chủ động liên hệ với lực lượng bảo vệ biên giới Trung Quốc để phối hợp xây dựng kế hoạch và cụ thể hóa việc triển khai các quy định trong Thỏa thuận hợp tác Biên phòng sửa đổi, đẩy mạnh phối hợp tuần tra song phương quản lý, bảo vệ biên giới. kịp thời phát hiện và xử lý các vấn đề xảy ra trên biên giới.

Tham mưu cho cấp trên, chính quyền địa phương hai bên biên giới đưa hoạt động thực chất, hiệu quả trong việc kết nghĩa giữa lực lượng bảo vệ biên giới và cụm dân cư hai bên biên giới, tăng cường tình đoàn kết, hữu nghị và tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương biên giới hai nước.

PV: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!