Nhượng bộ

Trước thềm chuyến thăm Trung Đông của Ngoại trưởng Mỹ Giôn Ke-ri, Tổng thống Pa-le-xtin Ma-mút Áp-bát đã có cuộc gặp bí mật với một quan chức I-xra-en về việc nối lại cuộc đàm phán hòa bình. Đây là cuộc gặp đầu tiên kể từ khi các cuộc đàm phán hòa bình trực tiếp giữa I-xra-en và Pa-le-xtin bị ngừng trệ năm 2010. Theo nguồn tin giấu tên, cuộc gặp giữa hai bên được diễn ra tại nhà riêng của Tổng thống Áp-bát, tại thành phố Ra-ma-la, ở Bờ Tây nhằm tránh sự có mặt của giới truyền thông. Tại cuộc gặp, hai bên đã thảo luận về việc thúc đẩy những nỗ lực nối lại đàm phán hòa bình trực tiếp giữa I-xra-en và Pa-le-xtin, cũng như vấn đề tù nhân Pa-le-xtin tại các nhà tù của I-xra-en. Tuy nhiên, nguồn tin không cho biết danh tính của quan chức phía I-xra-en tham dự. 

Trước đó, Pa-le-xtin đã quyết định tạm ngừng các nỗ lực trở thành thành viên tại các cơ quan của Liên hiệp quốc trong 2 tháng, nhằm tạo điều kiện cho Mỹ thúc đẩy nối lại các cuộc đàm phán hòa bình giữa người Pa-le-xtin và I-xra-en. Theo Ngoại trưởng Pa-le-xtin Ri-át An Ma-li-ki, Ngoại trưởng Mỹ trước đó đã yêu cầu Pa-le-xtin tạm ngừng các nỗ lực trên trong vòng 2 tháng, nhằm giúp Mỹ đẩy mạnh tiến trình hòa bình. Ông Ma-li-ki cho biết, nếu Mỹ thất bại trong việc thúc đẩy tiến trình hòa bình Trung Đông, Pa-le-xtin sẽ tái khởi động những nỗ lực tham gia vào các tổ chức quốc tế.

Ngoại trưởng Mỹ G. Ke-ri trong cuộc gặp với Tổng thống Pa-le-xtin M.Áp-bát tại Ra-ma-la, ngày 7-4. Ảnh: Reuters

I-xra-en cũng có những phản ứng phù hợp trước những động thái thiện chí trên của Pa-le-xtin. Truyền thông I-xra-en cho biết, ngày 7-4, Thẩm phán Tòa sơ thẩm Ten A-víp đã ra phán quyết cho rằng, vụ chuyển nhượng 0,1km2 tại khu An-phây Mê-na-se, thuộc khu Bờ Tây là bất hợp pháp, đồng thời, yêu cầu những người định cư phải hoàn trả khu đất này cho các chủ sở hữu gốc là người Pa-le-xtin. Tòa sơ thẩm Ten A-víp tuyên bố, Cơ quan Dân vụ I-xra-en, có chức năng xử lý những vấn đề dân sự tại các vùng lãnh thổ Bờ Tây, phải có trách nhiệm đối với mảnh đất này trước khi hoàn trả cho những người Pa-le-xtin chạy sang Gioóc-đa-ni trong cuộc chiến tranh năm 1967. Khi đó, I-xra-en đã chiếm và sáp nhập nhiều khu vực thuộc Bờ Tây.

Ngoại giao con thoi

Những động thái nhượng bộ lẫn nhau được cho là tạo tiền đề tốt đẹp cho chuyến thăm của Ngoại trưởng Ke-ri tới I-xra-en và Pa-le-xtin từ ngày 7 đến 9-4. Đây là chuyến công du thứ ba tới Trung Đông trong vòng một tháng qua của ông Ke-ri, làm dấy lên hy vọng tháo gỡ thế bế tắc trong tiến trình hòa bình Trung Đông kể từ năm 2010.

Hi vọng về một nền hòa bình ở Trung Đông đang được nhen lên sau chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma, cùng với Ngoại trưởng Ke-ri tới I-xra-en và khu Bờ Tây hồi tháng 3 vừa qua. Tại đây, ông Ô-ba-ma lần lượt đã có các cuộc gặp riêng với Thủ tướng I-xra-en B. Nê-ta-ni-a-hu và Tổng thống Áp-bát. Trong các cuộc gặp đó, các nhà lãnh đạo I-xra-en và Pa-le-xtin đã đề cập đến mục đích chuyến thăm lần này của ông Ke-ri. Theo đó, nhiệm vụ của ông Ke-ri trong chuyến trở lại Trung Đông lần này là phải làm cho cả I-xra-en và Pa-le-xtin nhận thấy nhu cầu cần phải ngồi vào bàn đàm phán và cả hai phải có sự nhượng bộ, chứ không phải ông Ke-ri đưa ra bất cứ một sáng kiến nào của Mỹ cho cả hai phía.

Vậy liệu Mỹ có thành công trong sứ mệnh trung gian hòa giải ở Trung Đông không? Theo kết quả thăm dò do Trung tâm Nghiên cứu chính sách và điều tra Pa-le-xtin tiến hành sau chuyến thăm lịch sử của Tổng thống Ô-ba-ma đến khu vực này, 70% người được hỏi khẳng định, Mỹ sẽ không thuyết phục được I-xra-en chấm dứt việc xây dựng các khu định cư Do Thái; 56% tin rằng, giải pháp hai Nhà nước không còn thực tế khi các khu định cư ngày càng được mở rộng.

Dù sự lạc quan chưa nhiều, nhưng việc I-xra-en và Pa-le-xtin có những động thái nhượng bộ nhau, cũng là tín hiệu đáng mừng cho hòa bình ở Trung Đông vào thời điểm này.