Vớt người, cứu tàu

Ngư dân Trương Minh Quang, ở huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, người có thâm niên nhiều năm đánh bắt trên vùng biển Hoàng Sa và Trường Sa, chia sẻ về tinh thần đồng đội trên biển cả, đó là những năm trước đây, ngư dân đi biển thì phân ra từng đội để kèm nhau hỗ trợ giúp đỡ. Nhưng đến thời điểm hiện nay, tàu cá ngư dân thường đi theo cặp. Một khi đã có đôi có cặp rồi thì đi biển rất mạnh mẽ, đi xa cỡ nào cũng không lo lắng gì. Vì mỗi tàu chạy cách nhau khoảng 5-10 hải lý, có việc đột xuất thì điện một chiếc quay trở lại hỗ trợ. Bên cạnh tàu đi cặp thì còn rất nhiều tàu cá khác ở địa phương, hễ nghe có chuyện là "quây" lại ngay lập tức.

Một trong những vụ ngư dân tổ chức cứu nạn thần tốc nhất, đó là vụ tàu cá QNg 98459 TS của ngư dân Huỳnh Hợp, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi, bị đâm chìm ở Hoàng Sa vào ngày 1-1-2016. Tàu của ông Hợp đi cặp đôi với tàu cá của ngư dân Huỳnh Bi, cách nhau 5 hải lý. Còn ở khoảng cách xa hơn, ngư dân trên tàu của ông Hợp nối sóng với nhiều tàu cá khác. Có nhiều vòng liên kết như vậy nên khi tàu QNg 98459 TS bị nạn đã được giải cứu nhanh chóng.

Nhận được thông tin có tàu QNg 98459 TS bị nạn, 5 tàu cá khác vội giật lưới, kéo neo, chạy hết ga lao về tọa độ 17 độ 07 phút vĩ Bắc - 108 độ 21 phút kinh Đông, cách đảo Cồn Cỏ khoảng 70 hải lý về phía Đông Bắc. Khi cập tàu bị nạn, tàu của ông Huỳnh Bi đưa ngay anh em sang tàu bị nạn để cứu con tàu đang sắp chìm. Trên biển đang có sóng giật cấp 7 nên tàu luôn bị chao lắc mạnh, sóng tiếp tục tràn vào khoang, lúc đó tàu đã trở thành một bình chứa nước. Để con tàu nổi dần lên, các ngư dân lao xuống hầm cạy đá lạnh ném xuống biển. Móng tay nhiều ngư dân sắp bật ra tước máu vì đá dính chặt dưới hầm và phải làm việc gấp gáp.

Tàu các ngư dân tập trung đến và kéo sang 4 chiếc máy bơm, một máy phát điện. Ngư dân vừa tát nước, vừa cho máy chạy, vừa lấy bạt trùm lên vết nứt toác trên thân tàu. Sức người chạy đua với dòng nước tuôn ầm ầm vào tàu. Cả đêm hôm tàu bị nạn, các ngư dân trên 6 tàu phân công nhau, mỗi tàu 6 người sang tàu bị nạn để tát nước. Một ca tát nước kéo dài 60 phút. Để tát được một thùng nước ra khỏi khoang tàu, ngư dân phải nối nhau thành hàng, từ hầm tàu, lên be và đổ nước ra biển.

Phương án cứu tàu vào bờ được các ngư dân bàn bạc và vạch ra. Tàu của ông Huỳnh Bi đã buộc hông tàu bị nạn và dìu vào bờ. Để hỗ trợ việc cứu nạn, 5 tàu cá đã đi kèm gần bên cho tới khi tàu vào gần đất liền.

Tai nạn rủi ro trên biển đôi khi quá bất ngờ nên ngư dân không kịp điện báo vào đất liền hoặc liên hệ với các tàu khác. Nhưng nỗi lo đó hiện nay đã không còn nhiều. Ông Nguyễn Phúc cho biết, toàn bộ tàu xa bờ đều lắp đặt máy định dạng nên ngư dân yên tâm. Hiện nay, máy định dạng Haiyang giúp ngư dân quét được tín hiệu tàu cá ra tận 200 hải lý. Các tàu cá đều nổi rõ tín hiệu hành trình, tốc độ, số tàu, số sê ri, khoảng cách. Khi có một tàu ngư dân trong nhóm đột ngột biến mất khỏi màn hình thì các tàu trong nhóm chấm tọa độ và lập tức tìm kiếm.

Chỉ tính riêng trong năm 2015, số vụ việc các ngư dân tự tổ chức hỗ trợ và cứu nhau trên biển lên đến hàng trăm vụ. Trong đó, điển hình là vụ việc ngư dân liên kết để cứu tàu bị nạn tại quần đảo Hoàng Sa, bất chấp sự đe dọa của tàu tuần tra Trung Quốc.

Kéo tàu vượt bãi cạn

Trong phiên biển vào tháng 3-2015, tàu cá QNg 95341 TS do ông Nguyễn Văn Tẩn làm Thuyền trưởng đi làm nghề lặn đêm đã bị nạn. Trong đêm tối, ông Tẩn thả ngư dân vào đảo ngầm, còn mình cầm lái để canh chừng. Do trời tối nên ông Tẩn không biết rằng, chiếc tàu đang nhích dần vào bãi cạn và cuối cùng dính chặt lên rạn san hô của đảo Xà Cừ.

Dù nửa đêm, nhưng 2 tàu cá của ngư dân Võ Văn Hải và Đặng Tằm vẫn lao đến cập mạn. Trong bóng đêm Hoàng Sa, cả 3 con tàu cho máy nổ hết ga, ngư dân kêu gào khản cổ. Tất cả mọi người tranh thủ chạy đua với thời gian trước khi trời sáng tỏ. Vì hòn đảo này luôn xuất hiện tàu của Trung Quốc.

Hừng đông ở Hoàng Sa tuyệt đẹp, nhưng đó là lúc các ngư dân đành phải nói lời tạ từ và hẹn trời tối sẽ quay trở lại để cứu giúp. Trưa hôm đó, 2 con tàu nhỏ cắm cờ Việt Nam rực rỡ trên nóc ca-bin tiếp tục quay trở lại đảo Xà Cừ. Mặc dù bị hai tàu tuần tra Trung Quốc 46102 và 4022 chặn đường. Nhưng ngư dân không sợ vẫn ra hiệu đi cứu tàu bị nạn.

Một tên phiên dịch tới nói với các ngư dân trên tàu Võ Hải: "Cứu nạn trong vòng 30 phút. Nếu quá thời gian trên mà không thành công thì phải bỏ xác tàu và chở 10 ngư dân tàu bị nạn quay về Việt Nam". Trước tình thế trên, ngư dân Nguyễn Tâm và anh em gồng mình để cứu và cuối cùng đã giật được tàu bị nạn ra khỏi bãi cạn. Cả 3 con tàu nhỏ dắt nhau chạy ngược ra khỏi đảo ngầm.

Ngư dân Huỳnh Tấn Lớn, Thuyền trưởng tàu QNg 97793 TS ở xã Nghĩa An, huyện Tư Nghĩa thì kể lại câu chuyện vừa mới xảy ra tại Hoàng Sa đã nói lên tình đồng đội giúp nhau lúc hoạn nạn, khó khăn. Đó là vào lúc 15 giờ, ngày 3-9-2015, tàu neo tại tọa độ 15 độ 17 phút vĩ Bắc - 110 độ 32 phút kinh Đông (phía Tây Nam của đảo Tri Tôn, quần đảo Hoàng Sa). Bất ngờ một tàu hàng đi băng qua và vướng vào dây neo, kéo tàu ngư dân bị chìm. Mặc cho con tàu nghiêng ngả, Thuyền trưởng Lớn vội vã chụp máy Icom thét lên, gọi cho tàu cá QNg 97529 TS của ông Lê Thương.

Cả một vùng biển xao động vì tin dữ. Nhiều tàu cá ngư dân đã theo dõi tình hình cứu nạn. Một số tàu cá ở Hoàng Sa bấm tọa độ gần đã lao đến cứu. Tàu cá QNg 97529 TS của ngư dân Lê Thương ở tọa độ gần nhất đã đến ngay, để vớt ngư dân và tìm cách cứu tàu bị nạn tại khu vực đảo Tri Tôn, quần đảo Hoàng Sa.

Lê Văn Chương