Nhà thơ Dương Thuấn là người dân tộc Tày, sinh ra tại bản Hon, xã Bành Trạch, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn. Nơi ấy có hồ Ba Bể, sông Năng, thác Đầu Đẳng, động Puông, núi Phja Bjoóc..., mảnh đất gió núi, đại ngàn ấy chính là nguồn sữa văn hóa dồi dào nuôi lớn tình yêu thi ca để sau này, ông trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của thơ ca dân tộc Tày nói riêng và thơ Việt Nam đương đại nói chung.

Có thể nói, bằng tình yêu với trẻ em, nhà thơ Dương Thuấn đã dành nhiều tình cảm và tâm huyết cho thơ thiếu nhi. Những bài thơ thiếu nhi của ông luôn có nét trong sáng, hồn nhiên, tinh nghịch của trẻ em miền núi. Các tác phẩm thơ thiếu nhi tiêu biểu của ông phải kể đến tập “Cưỡi ngựa đi săn”, “Bà lão và chích chòe”, “Trăng mã Pì Lèng”, “Chia trứng công”... Năm 2010, Dương Thuấn là nhà thơ dân tộc thiểu số đầu tiên cho ra đời tuyển tập thơ song ngữ Tày - Việt dày 2.000 trang gồm ba tập, trong đó, tập thứ ba là tập thơ dành riêng cho thiếu nhi.

Có thể nói, thơ thiếu nhi đã đem lại cho ông nhiều thành công. Từ năm 1986, Dương Thuấn đã đạt giải Khuyến khích trong cuộc thi viết cho thiếu nhi do Hội Nhà văn Việt Nam phối hợp với Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức. Năm 1992, với tập thơ đầu tay viết cho thiếu nhi “Cưỡi ngựa đi săn”, Dương Thuấn nhận được giải A, giải thưởng hằng năm của Hội Nhà văn Việt Nam. Cũng với tác phẩm này, cùng năm, Dương Thuấn còn nhận thêm giải Nhất của Hội Giao lưu văn hóa Việt – Nhật.

Hình ảnh thiên nhiên miền núi trong thơ Dương Thuấn hiện lên phong phú, đa dạng. Người đọc như cảm nhận được âm thanh của núi rừng, như đang đi dạo cùng trẻ em miền núi. Trong bài thơ “Vào hè”, nhà thơ Dương Thuấn viết:

“Măng vầu cởi áo

Mở lá cánh ve

Ông trời thở phè

Bay từng phoi lửa

Ông sấm ra cửa

Tập súng trên cao”

Thế giới tuổi thơ tràn ngập sắc màu với cây cỏ, chim muông đã đi vào thơ Dương Thuấn một cách tự nhiên, sống động và chân thực nhất. Những bài thơ ông viết cho trẻ em với những loại hoa quả chỉ ở miền núi mới có được thể hiện qua những bài thơ như Hoa mơ, Hoa lê, Bjoóc mạ, Mùa hoa chít nở, Hồng sinh con, Mong dưa chín, Cây tre, Chuối rừng...

Cái nhìn vui vẻ, trong veo của trẻ em với thế giới xung quanh đã vang lên trong những câu thơ của nhà thơ Dương Thuấn. Nguồn nước quê hương hồ Ba Bể ngọt ngào đã được nhà thơ miêu tả:

Tiếng chim hót trong veo

Làm xanh biếc da trời

Con chim đã uống nước

Hồ Ba Bể đấy thôi.

Thơ trẻ em dân tộc thiểu số mang vẻ đẹp ở sự diễn đạt giản dị, mộc mạc. Vẻ tinh nghịch, hồn nhiên của những đứa trẻ quen sống với núi rừng được nhà thơ gọi là những em bé xứ Mây:

Những em bé xứ Mây

Tóc nâu

Da thơm mùi cỏ

Chạy đuổi theo trăng

Trăng chạy xuống nước

Cả lũ đứng cười ha hả.

Viết thơ cho trẻ em luôn cuốn hút nhà thơ Dương Thuấn, vì ông thường xuyên chơi và quan sát trẻ em. Ông rất thích làm thơ cho trẻ em đọc, do đó, những tứ thơ viết cho trẻ em được hình thành rất nhanh mỗi khi ông quan sát thế giới xung quanh.

Mặc dù đã xa quê từ lâu, kể từ năm 1992 tốt nghiệp khóa IV, trường Viết văn Nguyễn Du, sau đó về công tác tại báo Thiếu niên Tiền phong, sống và viết ở Hà Nội từ bấy đến nay, nhưng tình cảm với quê hương vẫn luôn ở trong ông. Ông cho rằng, kỷ niệm đối với người sáng tác rất quan trọng. Từ những kỷ niệm sẽ hình thành tác phẩm văn học, rất nhiều kỷ niệm về quê hương bản Hon yêu dấu đã đi vào thơ Dương Thuấn. Hàng trăm bài thơ về trẻ em đã được ông viết một cách dung dị và tự nhiên như thế.

Hồng Hà