Xã Ia Pnôn (Đức Cơ, Gia Lai) là một xã biên giới giáp với nước bạn Campuchia. Trên địa bàn có 4 làng gồm 941 hộ với 4.407 nhân khẩu, chủ yếu là bà con dân tộc thiểu số Jrai nên đời sống còn khó khăn. Những năm gần đây, tình hình hạn hán, thiếu nước trầm trọng kéo dài ảnh hưởng tới đời sống sinh hoạt, sản xuất của bà con. Trên địa bàn xã Ia Pnôn có hơn 50% cư dân theo đạo Tin lành và Thiên chúa giáo nên những năm trước đây thường xảy ra những vấn đề về an ninh chính trị phức tạp. Bọn phản động FULRO, "Tin lành Đề-ga" lợi dụng trình độ dân trí của người dân còn thấp, kinh tế khó khăn, thiếu thốn để tuyên truyền, kích động lôi kéo bà con vượt biên trái phép qua biên giới, chống phá Đảng và Nhà nước, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc.

Được sự chỉ đạo sâu sát của Đảng ủy, Bộ Chỉ huy BĐBP Gia Lai, Đồn BP Ia Pnôn đã phối hợp với chính quyền địa phương cùng các trưởng thôn, già làng, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, lực lượng dân quân và nhân dân tiến hành xây dựng mô hình "Tổ tự quản an ninh trật tự" ở 4 làng: Chan, Bua, Ba, Trêl nhằm mục đích nắm thông tin, kịp thời giải quyết những vấn đề phức tạp về an ninh - trật tự trên địa bàn. Đối với các hành vi tuyên truyền kích động, vượt biên trái phép kịp thời phát hiện và ngăn chặn không để phát sinh điểm nóng. Cùng với đó, BĐBP hỗ trợ giống, vốn đầu tư, hướng dẫn chuyển giao những tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, giúp bà con tăng năng suất cây trồng, xây dựng cuộc sống ấm no ở vùng biên giới.

Đều đặn mỗi tháng 2 lần "Tổ tự quản an ninh trật tự" dưới sự chủ trì của cán bộ Đồn BP Ia Pnôn và già làng, trưởng thôn, các thành viên trong Ban chỉ đạo tổ chức họp dân. Tại cuộc họp, các bộ phận thông báo tình hình an ninh trật tự trên địa bàn, đánh giá những vụ việc xảy ra, từ đó các thành viên trong tổ cùng thảo luận và tìm cách giải quyết; khen thưởng các cá nhân, tập thể thực hiện tốt trong các phong trào. Vai trò của phụ nữ cũng được phát huy trong quá trình duy trì hoạt động của tổ tự quản. Hội Phụ nữ phối hợp với các chiến sĩ Biên phòng tới từng nhà chị em tìm hiểu những khó khăn về đời sống... để kịp thời giúp đỡ phát triển kinh tế và xây dựng gia đình nuôi con khỏe, dạy con ngoan.

Cùng với tổ tự quản, Đồn BP Ia Pnôn còn tổ chức các buổi tuyên truyền về các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước cho nhân dân trên địa bàn. Lồng ghép vào công tác vận động quần chúng để tuyên truyền cho đồng bào dân tộc thiểu số không phát rừng làm nương rẫy và các vấn đề xã hội như: Chấm dứt nạn tảo hôn, không kết hôn cận huyết thống, đấu tranh tố giác các đối tượng có hành vi lôi kéo người vượt biên qua biên giới. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2016, đồn đã tổ chức được hơn 512 lần với 3.650 lượt người nghe, mọi người dân luôn nhiệt tình ủng hộ và tham gia các phong trào đã đề ra.

Từ mô hình "Tổ tự quản an ninh trật tự" do Đồn BP Ia Pnôn triển khai, đã mang lại những hiệu quả đáng kể, đời sống bà con trên địa bàn xã Ia Pnôn cơ bản ổn định. Bà con luôn chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, tích cực lao động sản xuất hướng tới xây dựng nông thôn mới ở xã vùng biên giới. Ngoài ra, vấn đề giáo dục luôn được tổ tự quản và Đồn Ia Pnôn quan tâm.

Hàng năm, thông qua Chương trình "Nâng bước em đến trường", Đồn BP Ia Pnôn đã giúp đỡ 3 em học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên địa bàn mỗi tháng 500.000 đồng/học sinh. Đây là nguồn kinh phí do cán bộ, chiến sĩ trong đồn đóng góp, để tạo điều kiện tốt nhất cho các em đến trường học, giảm thiểu tình trạng bỏ học giữa chừng. Các em đến độ tuổi đến trường, cán bộ đồn BP tới hướng dẫn các thủ tục nhập học và hỗ trợ thêm sách, vở, đồ dùng học tập đối với các gia đình khó khăn. Các hoạt động vui chơi cho các em được Đoàn Thanh niên tổ chức thường xuyên, kết hợp tuyên truyền, giáo dục cho các em phòng tránh các tai nạn đuối nước và các trò chơi nguy hiểm.

Để tìm hiểu thêm về mô hình "Tổ tự quản an ninh trật tự", chúng tôi cùng Đại úy Nguyễn Văn Bằng, Đội phó Đội vận động quần chúng, Đồn BP Ia Pnôn tới thăm gia đình anh Rơ Châm Chê (làng Ba, xã Ia Pnôn), một trong những gia đình vươn lên từ khó khăn để phát triển kinh tế. Anh Rơ Châm Chê chia sẻ: "Khi mới vào đây, gia đình tôi cũng khó khăn lắm, được sự giúp đỡ nhiệt tình của Đồn BP Ia Pnôn, hỗ trợ gia đình về giống và hướng dẫn trồng cây lúa, tiêu, măng. Nhờ vậy, giờ đây gia đình đã có gần 100 trụ tiêu, mấy sào lúa và măng rừng. Hiện nay, kinh tế gia đình cũng đã ổn định, các con đều được đến trường học…".

Ông Rơ Châm Blê, Trưởng thôn làng Ba tâm sự: "Từ khi tổ tự quản được thành lập, trình độ dân trí bà con đã được nâng lên đáng kể, tình hình an ninh trật tự được đảm bảo. Giờ tuổi cũng đã cao, nhưng tôi vẫn gắn bó với cán bộ đồn BP để tham gia công tác tuyên truyền, nắm bắt tình hình trên địa bàn, giúp bà con trong làng có cuộc sống bình yên…".

Nhằm giúp cho bà con thay đổi tập tục canh tác lạc hậu từ xưa, Đồn BP Ia Pnôn triển khai mô hình "Giúp dân phát triển kinh tế" xây dựng thí điểm mô hình trồng lúa nước trên cánh đồng đập tràn Ia Sấp, từ đó nhân rộng ra các thôn trên địa bàn. Hiện tại, bà con đang áp dụng mô hình trồng cây lúa nước trên cánh đồng Ia Sấp mang lại hiệu quả kinh tế cao. Để nhân rộng mô hình, giúp bà con phát triển kinh tế, Đồn BP Ia Pnôn luôn quan tâm tới vấn đề thủy lợi, tích nước để phục vụ đời sống và sản xuất vào mùa hạn hán.

 Cùng với đó, Đồn BP Ia Pnôn hướng dẫn bà con kỹ thuật trồng cây măng, nhất là ở làng Chan, nhiều người dân đã làm theo và thoát nghèo từ mô hình này. Ngoài ra, hướng dẫn bà con đắp đập nuôi cá, vừa tự cung cấp thức ăn, vừa bán để tăng thêm nguồn thu nhập cho gia đình. Nhờ có nhiều nguồn thu nhập nên nhiều hộ trên địa bàn vùng biên giới Ia Pnôn đã thoát nghèo, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Gần đây, vào tháng 5-2016, nhân dân xã Ia Pnôn phải gánh chịu một đợt hạn hán kéo dài và trận lốc xoáy gây thiệt hại nặng, nhiều hộ dân không còn lương thực để ăn. Để giúp bà con khắc phục hậu quả, nhanh chóng ổn định cuộc sống, Đồn BP Ia Pnôn đã huy động cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị đóng góp để hỗ trợ 40 hộ là người đồng bào dân tộc thiểu số bị thiệt hại nặng với tổng số tiền 12 triệu đồng.

Trên địa bàn có nhiều bà con theo đạo Tin lành và Thiên chúa giáo nên Đồn BP Ia Pnôn cũng luôn quan tâm tuyên truyền cho bà con "sống tốt đời, đẹp đạo" cùng giúp nhau phát triển kinh tế. Nhân dịp Noel, đơn vị cũng đã thăm và tặng quà giáo dân tại Hội thánh Tin lành Plei Chan và điểm nhóm đạo Thiên chúa làng Ba, trị giá mỗi suất quà 1.500.000 đồng. Hằng năm, nhân dịp Tết cổ truyền, cùng với chính quyền địa phương, Đồn BP Ia Pnôn tổ chức thăm các gia đình có hoàn cảnh khó khăn, gia đình có công với cách mạng, các già làng, trưởng bản có uy tín trên địa bàn.

Những mô hình như "Tổ tự quản an ninh trật tự", "Tự quản đường biên, cột mốc" và "Giúp dân phát triển kinh tế" của Đồn BP Ia Pnôn đã giúp nhân dân trên địa bàn thay đổi nếp nghĩ, đưa khoa học - kỹ thuật vào sản xuất để tăng năng suất cây trồng, vật nuôi, phát triển kinh tế. Đây cũng là những mô hình khẳng định sự chung sức, đồng lòng của cán bộ, chiến sĩ Biên phòng trong công tác giúp nhân dân giữ gìn an ninh trật tự, phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo.

Phạm Hoàng