Tổng thống Ô-ba-ma viết lưu bút lên sổ khách của khu di tích đảo Rốp-ben. Ảnh: AP.

Ông Ô-ba-ma đã từng tới thăm khu di tích nhà tù trên đảo Rốp-ben vào năm 2006, khi ông còn là một nghị sĩ. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ vẫn muốn đưa cả gia đình đến nơi này. "Với tôi, được đưa các con gái tới đây và dạy chúng về lịch sử của Rốp-ben và đất nước này, đó là một vinh dự vô cùng lớn", ông nói.

Theo lời người hướng dẫn viên khu di tích, vốn là một bạn tù của nhà lãnh đạo N. Man-đê-la, đảo Rốp-ben rộng khoảng 5 km² nằm ngoài khơi bờ biển, gần thành phố Kếp Thao. Tên gọi của nó bắt nguồn từ Hà Lan, có nghĩa là "đảo Ngăn Cách". Nơi đây là một nhà tù quân sự được xây dựng vào năm 1658. Đến thế kỷ 20, nó được sử dụng như là một nhà tù an ninh, nơi giam giữ các tù nhân chính trị (trong đó có Nen-xơn Man-đê-la), nơi thể hiện sâu sắc chế độ phân biệt chủng tộc A-pác-thai và cũng là nơi chứng kiến chiến thắng, dân chủ, tự do trước áp bức và phân biệt chủng tộc.

Di sản trên đảo Rốp-ben bao gồm nhà tù với các phòng giam riêng biệt, các tháp canh, sân đập đá, hệ thống tường rào... đến nay gần như được bảo tồn nguyên vẹn. Ngoài ra, trên đảo còn có nhà thờ, bệnh viện cho những bệnh nhân phong, ngôi mộ của Ha-đi-giê Cra-mát, ngọn hải đăng và hệ thống công sự bến cảng được sử dụng trong Chiến tranh thế giới lần thứ hai và thời kỳ A-pác-thai trong những năm 1960. Năm 1999, Tổ chức Văn hóa, Khoa học và Giáo dục Liên hợp quốc (UNESCO) đã công nhận đảo Rốp-ben là di sản văn hóa thế giới.

Thăm căn phòng từng giam giữ N. Man-đê-la, người anh hùng phá tan xiềng xích của chế độ phân biệt chủng tộc A-pác-thai tại Nam Phi, Tổng thống Ô-ba-ma vô cùng xúc động. Trong dòng lưu bút trong sổ khách của khu di tích nhà tù đảo Rốp-ben, ông viết: “Chúng tôi thực sự cảm thấy bé nhỏ khi đứng tại nơi mà những con người dũng cảm đã dám đối đầu với bất công và không chịu khuất phục”.

Trước đó, tại Xê-nê-gan, chặng dừng chân đầu tiên trong chuyến công du châu Phi, Tổng thống B. Ô-ba-ma và gia đình cũng đã đến thăm đảo Go-rê thuộc Xê-nê-gan. Đảo Go-rê là nơi duy nhất trung chuyển người nô lệ da màu đến Bắc Mỹ để làm nô lệ trong thế kỷ 18 và 19. Hòn đảo đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới năm 1978.

Ông Ô-ba-ma trên con thuyền hướng tới đảo Go-rê. Ảnh: AP.

Trên đảo, gia đình Tổng thống Ô-ba-ma đã giành nửa giờ để thăm quan Bảo tàng Ngôi nhà nô lệ, nơi các nô lệ da màu được tập trung trước khi bị buộc phải đi qua “Cánh cửa không trở lại” lên các con thuyền hướng đến Bắc Mỹ. Ngôi nhà này do những người Hà Lan xây dựng vào năm 1776. Trong mỗi căn phòng nhỏ có chiều dài 2,6m, 20 người đàn ông ngồi tựa lưng vào tường suốt ngày đêm. Mỗi ngày họ được phép ra ngoài một lần để đi vệ sinh. Xiềng xích quấn quanh cổ và chân nặng tới mức không ai dám nghĩ đến việc nhảy xuống biển để bỏ trốn. Để có thể trở thành “hàng hóa”, đàn ông phải nặng ít nhất 60 kg. Những người không đủ trọng lượng cần thiết sẽ được đưa vào phòng "tạm” để “vỗ béo”…

Bày tỏ sau khi đến thăm hai di sản thế giới này, Tổng thống Ô-ba-ma nhấn mạnh, với tư cách là một người Mỹ gốc Phi, một Tổng thống, chuyến thăm đảo Rốp-ben và đảo Go-rê đã mang lại cho ông động cơ mạnh mẽ hơn để ủng hộ nhân quyền trên thế giới, đồng thời, ông đã học được ở đây những bài học giá trị quý báu từ chuyến thăm này.