Biên phòng - Sắp tới ngày khai giảng năm học mới, các cán bộ, giáo viên Cụm trường số 2 xã Khoen On, huyện Than Uyên, Lai Châu vẫn phải đi bộ cả ngày trời lên các lán, nương của đồng bào dân tộc thiểu số vận động phụ huynh cho con em đến trường. Không chỉ có vậy, để chuẩn bị cho năm học mới, các thầy, cô giáo ở đây còn phải đối mặt với những trở ngại không nhỏ như thiếu phòng học, cơ sở vật chất, đồ dùng giảng dạy không đủ.
 |
| Thầy và trò trường Tiểu học số 2 Khoen On trong lớp học tạm bợ. Ảnh: Đức Duẩn |
Từ trung tâm xã Khoen On đi xe máy, chúng tôi phải mất gần một tiếng đồng hồ ngược dốc dựng đứng với nhiều khúc cua tay áo mới đặt chân đến Cụm trường số 2 gồm: Trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở nằm tại bản Mùi, bốn bề là núi. Chúng tôi không khỏi xót xa khi được tận mắt chứng kiến điều kiện cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy và học tập hết sức nghèo nàn thiếu thốn.
Gọi là trường, nhưng nơi đây chỉ có những chiếc lán được dựng tạm. Phòng học trống huơ, trống hoác, mái lợp prô-xi măng, xung quanh được che chắn bằng phên nứa hoặc những miếng gỗ ghép lại còn nhiều khe hở rộng. Trên nền đất lấm lem, ẩm mốc là những bộ bàn ghế cũ kỹ. Các thầy cô bảo, ngồi trong lớp học mùa hè thì nóng bức, còn mùa đông thì lạnh tím tái, bởi gió thổi vào hun hút. Thế nhưng, suốt nhiều năm qua, thầy và trò ở đây vẫn phải sinh hoạt, học tập trong điều kiện tạm bợ, tồi tàn như thế.
Tâm sự với chúng tôi, thầy Phạm Hữu Trung, Hiệu trưởng trường Tiểu học số 2 Khoen On cho biết: "Năm nay, trường có 304 học sinh với 18 lớp. Hiện tại, trường có 3 phòng học là nhà cấp 4, 8 phòng học tạm. Không đủ phòng học nên chúng tôi phải học nhờ 6 phòng của trường trung học cơ sở và 1 phòng ở Nhà văn hóa của bản. Ngoài trường chính, chúng tôi còn có 2 điểm trường ở 2 bản xa trung tâm, trong đó, điểm xa nhất cách trung tâm xã 8km. Các em học sinh ở đây đa phần là người dân tộc Thái và Mông. Do thiếu phòng học và nhà công vụ cho giáo viên nên Cụm trường phải dựng phòng tạm để đáp ứng điều kiện tối thiểu cho việc dạy và học. Mỗi khi bước vào năm học mới, chúng tôi vận động đồng bào, phụ huynh lấy tre, nứa về tu sửa che mưa, che gió để đảm bảo có chỗ cho các em ngồi học".
Trước thềm năm học mới, bên cạnh niềm vui, thầy và trò trường Tiểu học số 2 Khoen On vẫn còn không ít trăn trở, băn khoăn. Thầy Trung cho hay: "Băn khoăn lớn nhất của chúng tôi là cơ sở vật chất của trường còn quá thiếu thốn. Điểm trường chính tuy đã được quy hoạch đất để xây trường, nhưng đến nay vẫn chưa có kinh phí thực hiện. Chúng tôi có 5 phòng công vụ, nhưng đầu tháng 6 bị sập do cây đa đổ vào. Chúng tôi đang cố gắng hoàn thành việc tu sửa trước ngày khai giảng năm học mới.
Trước mắt, phải tạm thời mượn 4 phòng của trường trung học cơ sở để làm việc và bố trí cho giáo viên ở. Năm nay, trường đón học sinh lớp 3, 4, 5 ở các điểm bản xa về học bán trú, nhưng chưa có chỗ ở cho các em. Vì vậy, chúng tôi vẫn phải mượn phòng của trường trung học cơ sở. Một nỗi lo nữa của các thầy cô là, sắp tới mùa đông mà hoàn cảnh gia đình của nhiều học sinh rất khó khăn nên các em thường thiếu quần áo ấm, chăn bông".
Cơ sở vật chất thiếu thốn không riêng hệ tiểu học, mà tất cả các lớp học ở bậc mầm non nơi đây đều phải học trong phòng tạm. Để có đủ phòng học cho học sinh, các thầy cô còn phải đi thuê gầm sàn nhà dân làm lớp dạy học hoặc tận dụng mặt bằng của trường tiểu học dựng tạm lớp. Phòng học chỉ là những cành cây, tấm cót đan chắn đơn sơ, chắp vá quây lại thành lớp. Ngoài ra, mỗi lớp học chỉ có thể kê vẻn vẹn được cái bảng cũ, tủ đựng đồ cùng vài bộ bàn ghế đã sờn màu do thời gian.
Cô giáo Trần Hải Linh, Hiệu trưởng trường Mầm non số 2 Khoen On nghẹn ngào nói: “Trường có 9 phòng học tạm được thầy cô, phụ huynh dựng lên. Do ở đây là vùng cao, sương mù nhiều nên chúng tôi phải tận dụng ánh sáng tự nhiên bằng cách lợp các tấm nhựa trắng trên mái. Ngày nắng, chúng tôi chỉ biết lấy lá cây che phủ bớt nóng. Khi trời mưa, cả cô và trò ngồi trong lớp phải chịu cảnh nước mưa hắt vào.
Khó khăn là vậy, nhưng tỷ lệ trẻ ra lớp luôn đạt 100%, đây chính là nguồn động viên to lớn để chúng tôi gắn bó với nơi đây. Mong rằng, các cấp, ngành trong tỉnh Lai Châu và huyện Than Uyên cần quan tâm đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất cho nhà trường giúp cô, trò chúng tôi yên tâm giảng dạy, học tập".
Những giáo viên 3 bậc mầm non, tiểu học, trung học cơ sở ở Khoen On luôn "bám trường, bám lớp". Ngoài việc khắc phục thiếu thốn về cơ sở vật chất, các thầy, cô giáo còn chia thành từng nhóm đến các gia đình hoặc tìm tới lán, nương gặp các phụ huynh để phân tích, thuyết phục họ cho con em đi học.
Nhiều giáo viên tâm sự rằng, việc vận động học sinh ra lớp sau kỳ nghỉ hè khá dài là điều không dễ dàng, bởi nhiều em phải đi nương phụ giúp bố mẹ. Đến nhà hầu như không gặp được ai, chúng tôi phải tới tận nương, rẫy gặp các em và gia đình để vận động, thuyết phục. Ngày nắng, đi xuống bản còn đỡ, vào những hôm trời mưa, đường đi trơn trượt, sạt lở, việc đi lại rất vất vả và nguy hiểm.
 |
| Giáo viên mầm non điểm trường bản Mùi dọn dẹp vệ sinh chuẩn bị bước vào năm học mới. Ảnh: Đức Duẩn |
Chúng tôi rời Cụm trường số 2 xã Khoen On khi mặt trời khuất sau dãy núi. Những lớp học nhỏ tuềnh toàng khuất dần... Nắng nhạt dần, gió thổi lạnh hơn, nhưng lòng tôi ấm áp lạ thường. Tôi thầm cảm phục các thầy cô đã không quản ngại khó khăn, gian khổ, luôn nỗ lực hết mình vì tương lai con trẻ nơi vùng đất nghèo khó Khoen On, giúp các em tiếp bước trên con đường hướng đến tương lai tươi sáng hơn.
Theo báo cáo tổng kết năm học 2014-2015 của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lai Châu, toàn tỉnh hiện có 6.575 phòng học. Trong số đó, có đến 1.167 phòng học tạm, chiếm tỉ lệ 12,7% và 185 phòng học nhờ, mượn của dân.
