Biên phòng - Chúng tôi trở lại vùng ven biển Nam Định vào thời điểm cơn bão Sơn Tinh đã hoàn thành “sứ mệnh phá hoại” của nó. Đi qua hai huyện Hải Hậu, Giao Thủy ngay sau thời điểm bão tan, nhìn cảnh hoang tàn do bão dữ gây ra, khó có ai nghĩ rằng chỉ mấy ngày trước đó, vùng đất này vẫn còn mướt xanh, trù phú. Sâu trong những mảnh vườn, thửa ruộng, ao tôm… là khung cảnh tiêu điều, tan hoang. Những ngôi nhà bị sập đổ, tốc mái, những hàng cây đổ rạp, xác xơ còn in đậm dấu vết qua cơn thịnh nộ của thiên nhiên đối với vùng đất này…

Gặp ông Trần Thanh Hoài, Chủ nhiệm Hợp tác xã Nông nghiệp Hải Tân (huyện Hải Hậu) đang có mặt tại cánh đồng để chỉ đạo xã viên dùng máy bơm tiêu úng nước với hi vọng “còn sót lại thứ gì hay thứ đó”, chúng tôi được ông chia sẻ với một nỗi niềm riêng: “Trắng tay rồi! Bao nhiêu thành quả đã lụn tàn sau cơn bão. Hàng trăm mẫu hoa màu vụ đông hoàn toàn bị nhấn chìm trong biển nước...”.
Đến khi cùng ông Hoài lội vào những khu ruộng chuyên canh bí xanh (170 mẫu), cải (75 mẫu), lúa tám thơm, nếp đặc sản (hơn 100 mẫu), chúng tôi được chứng kiến một thực tế đau lòng: Đâu đâu cũng trắng đồng, chỗ cao nhất cũng chỉ còn vật vờ những cọng lúa, ngọn bí ngoi lên...
Gặp chúng tôi trên đường ra thăm đồng sau bão, anh nông dân Nguyễn Văn Chín nói trong tâm trạng buồn hiu: “Chết sạch trơn rồi. Năm nay, dân Hải Tân đầu tư không biết bao nhiêu tiền của vào hơn 300ha hoa màu, trong đó có nhiều loại cây trồng chuẩn bị cho dịp Tết. Nhưng chẳng ai ngờ, cơn bão Sơn Tinh ác thế! Bao nhiêu công cấy trồng và tiền phân gio, vốn liếng đều “đi đời nhà ma” hết cả...”. Nghe chồng nói vậy, chị Lan, vợ anh Chín than vãn: “Làm cật lực mấy tháng trời liên tục, của nả trong nhà dốc hết cả vào tiền vốn chăm sóc lúa màu, bỗng chốc tiêu tan sạch. Không biết đến bao giờ mới phục hồi được...”.
Được chứng kiến thực tế và nghe những lời tâm sự của lãnh đạo, xã viên Hợp tác xã Hải Tân khiến chúng tôi nhớ lại cuộc trao đổi ngắn gọn, đầy gấp gáp của ông Vũ Huy Hân, Phó Chủ tịch UBND huyện Hải Hậu về những thiệt hại do cơn bão Sơn Tinh gây ra tại địa phương. Chỉ trong vòng có một đêm, toàn bộ đồng lúa, hoa màu vụ đông ở vùng đất ven biển này đã trở thành những “cánh đồng chết”. Đau đớn hơn, hàng trăm ao nuôi trồng thủy sản cũng bị tan hoang. Theo ước tính, tổng thiệt hại ban đầu của huyện Hải Hậu vào khoảng 550 tỷ đồng...
Đi trên con đường giữa cánh đồng vẫn còn mấp mé nước, tôi cùng anh Nguyễn Văn Chín tiếp tục đi thị sát để “tận mục sở thị” những gì bão Sơn Tinh đã gây ra cho vùng quê này. Dọc đường, không khí im ắng, đìu hiu, dù trời Hải Hậu đã yên ắng, ngăn ngắt xanh. Anh Chín dẫn tôi lội vào những khu chuyên canh các loại rau hàng hóa như cải xanh, bí đỏ ngổn ngang, rối bời sau trận cuồng phong và nói, giọng thảng thốt: “Không còn lấy một thứ gì nguyên vẹn”. Quả như những gì anh Chín nói, trên những thửa ruộng trồng màu vốn nổi tiếng khắp vùng Hải Hậu ở Hải Tân, có lẽ, chỉ còn lại hai thứ, đó là nước và rác.
Những cây rau màu còn sống sót sau cơn bão dữ của xứ trồng màu triệu phú này cũng bị bầm dập, quắt queo. Trên một mảnh ruộng bên cạnh, vợ chồng anh Bùi Văn Cảnh vừa loay hoay dùng tay gượng thử những ngọn lúa tám thơm đã ngả màu nâu ướt sũng, vừa nói: “Mấy năm nay, cả nhà tôi chỉ trông cậy vào 4 sào lúa đặc sản này. Đầu vụ, đổ hết vốn liếng vào đầu tư, dự định dịp Tết kiếm chút tiền sửa lại ngôi nhà, nhưng bây giờ thì trắng tay”. Vợ anh Cảnh, chị Lê Thị Hương tiếp lời chồng bằng giọng não nề: “Sau bão, nhà nào cũng lo be bờ đắp đập nhưng không ăn thua gì. Cứ nghĩ bão không đến mức khủng khiếp như thế, ai ngờ... Hầu như cả vùng Hải Tân, không có nhà nào không bị thiệt hại...”.

Cơn bão Sơn Tinh không chỉ gây thiệt hại nặng về hoa màu cho các xã ven biển thuộc huyện Hải Hậu, mà còn ở các huyện khác của tỉnh Nam Định. Tại huyện ven biển Giao Thủy, cho đến thời điểm hiện tại, chính quyền các cấp vẫn chưa thể thống kê được chính xác số hộ thật sự trắng tay. Chỉ biết rằng, nếu tính riêng phần vây vạng và chòi canh thủy sản bị bão đánh sập đã cuốn mất của người dân Giao Thủy gần 200 tỷ đồng. Nếu cộng thêm diện tích nuôi tôm, diện tích nuôi ngao, con “quái vật” mang tên Sơn Tinh đã cướp đi của người dân địa phương ngót nghét 900 tỷ đồng...
Tại thời điểm này, ở Giao Thủy không còn râm ran những câu chuyện ông A, ông B, bà C trúng đậm hàng trăm triệu đồng tiền bán tôm, vạng mà chỉ có những lời than vãn, ngậm ngùi, tiếc nuối biết bao tiền của, công sức bị cuốn trôi ra biển. Những chủ tôm trẻ tuổi ở vùng tôm nổi tiếng Giao Phong hẳn không thể ngờ, chỉ sau một đêm, sự nghiệp sản xuất kinh doanh của họ lại “bỗng dưng mất trắng” như thế.
Tâm sự với chúng tôi, anh Nguyễn Văn Tuyến, một người dân nuôi tôm nói giọng buồn rầu: “Trước khi bão đổ bộ vào đất liền vài tiếng, tôi theo dõi đài báo bão thời tiết rất sát sao. Do tốc độ đổ bộ của cơn bão quá nhanh nên không ai kịp trở tay. Đến 8 giờ 30, nhà tôi bị sập, cả đầm tôm bị san phẳng lỳ...”.
Theo anh Tuyến, không riêng gì nhà anh, nhiều gia đình nuôi tôm ở Giao Phong trước khi bão vào, nhà nào nhà nấy thắp hương khấn trời đừng có mưa thêm nữa mà ngập mất ao hồ, nhưng vô ích. Chỉ sau hơn một tiếng đồng hồ, nước dâng cao gần 3m, toàn bộ 50ha nuôi tôm của người dân ở đây bị mất trắng. “Vụ tôm này, gia đình tôi thả 70 vạn giống. Nếu theo thường lệ như mọi năm, diện tích nuôi tôm rộng 1ha của tôi sẽ được thu hoạch sau 5 ngày nữa.
Cứ theo thời giá hiện nay, 1kg tôm loại trung bình có giá 45-50 nghìn đồng thì vụ này, gia đình có thể thu về 12 tấn, vị chi khoảng hơn 1,5 tỷ đồng, thế mà...” - Anh Tuyến bỏ lửng câu nói, khiến chúng tôi hình dung ra việc khắc phục hậu quả cơn bão Sơn Tinh của gia đình anh nói riêng, của người dân vùng ven biển Giao Thủy nói chung sẽ không hề suôn sẻ chút nào, vì nó để lại những món nợ ngập đầu cho người dân làm nghề nuôi thủy sản ở đây.
Không nói đâu xa, chỉ tính riêng ở 3 xã ven biển Giao Xuân, Giao Lạc, Giao Hải, người dân đang phải đối diện với một thực tế thiệt hại ghê gớm khi hàng nghìn tấn ngao, vạng của trên 1.000ha nuôi trồng vừa bị bão hất tung ra biển. “Là dân biển chính gốc, từng quen với bão gió nhưng tôi chưa từng gặp cơn bão nào “quái dị” như bão Sơn Tinh. Phần lớn các đầm ngao bỗng chốc bị nó nuốt gọn và cuốn trôi ra biển. Phút chốc người dân quê tôi mất trắng cả trăm tỷ đồng” - Ông Nguyễn Văn Khuyến, Bí thư Đảng ủy xã Giao Xuân bộc bạch với chúng tôi, giọng đầy tâm trạng...
Rời vùng biển Hải Hậu, Giao Thủy trở về thành phố Nam Định trên con đường không dài mà chúng tôi cảm thấy xa vời vợi, lòng đau đáu không yên. Có lẽ một phần vì được chứng kiến những thiệt hại nặng nề do cơn bão Sơn Tinh gây ra, phần khác lo cho người dân nơi đây sẽ giải quyết hậu quả ra sao bởi những món nợ không nhỏ để đầu tư cho nuôi trồng hoa màu và thủy sản.
Mặc dù vậy, chúng tôi vẫn hy vọng được sự quan tâm, giúp đỡ của chính quyền địa phương các cấp, trong thời gian không xa sẽ đem lại sự hồi sinh cho vùng quê vốn nổi tiếng trù phú, có thế mạnh về phát triển cây con, đặc biệt là ngành nuôi trồng thủy sản.







