Binh sĩ Li-băng triển khai trên biên giới giáp với I-xra-en sau vụ đụng độ ngày 1-8. Ảnh: AFP

Ngày 3-8, Bộ trưởng Năng lượng Li-băng Ghê-bran Ba-xin tuyên bố, Chính phủ mới nước này vừa phê chuẩn một nghị định cho phép thành lập một đặc khu kinh tế tại vùng biển đang tranh chấp. Động thái này diễn ra chỉ sau chưa đầy một tháng, Chính phủ I-xra-en phê chuẩn bản đồ về đường biên giới biển với Li-băng và đệ trình lên Liên hợp quốc (LHQ), yêu cầu tổ chức này đứng ra làm trung gian hòa giải. Bản đồ này mâu thuẫn với bản đồ được Li-băng đệ trình lên LHQ cuối năm 2010, trong đó, chủ quyền của I-xra-en tại khu vực rất nhỏ. Li-băng tuyên bố, bản đồ do họ soạn thảo dựa theo hiệp định ngừng chiến mà hai bên đã ký năm 1949. Ngoài ra, Li-băng còn dẫn chứng hai hiệp ước được ký giữa CH Síp và Li-băng năm 2007 và hiệp ước ký giữa I-xra-en và CH Síp năm 2010 đều có cùng xác định như nhau về các đường biên giới.

Nguyên nhân dẫn tới tranh chấp trên biển giữa Li-băng và I-xra-en xuất phát từ việc Công ty Năng lượng Noble của Mỹ hồi cuối năm 2010 thông báo, họ đã phát hiện mỏ khí đốt Lê-vi-a-than ở ngoài khơi bờ biển I-xra-en có trữ lượng ước tính lên tới 450 tỷ m3, lớn hơn nhiều so với mỏ Ta-ma với trữ lượng 8 tỷ m3 ở phía Bắc cảng Hai-pha cũng được phát hiện cùng năm. Việc phát hiện hai mỏ khí đốt trên trong những vùng biển tranh chấp đã làm gia tăng căng thẳng giữa Li-băng và I-xra-en, hai nước hiện đều không có đường biên giới biển chính thức. Bộ trưởng Ghê-bran Ba-xin cho biết, nước này dự định xác lập các đường biên giới biển và gọi thầu các hợp đồng thăm dò dầu khí ở ngoài khơi nước này vào năm 2012.

Trong thư gửi Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-mun hồi đầu năm, Ngoại trưởng Li-băng A-li Sa-mi đã đề nghị LHQ yêu cầu I-xra-en ngừng khai thác nguồn khí đốt hiện nằm trong vùng kinh tế của Li-băng như đã được xác định trong các bản đồ mà Bộ Ngoại giao nước này đã trình LHQ năm 2010. Ông Sa-mi nhấn mạnh, bất cứ hoạt động khai thác nào của I-xra-en đối với nguồn tài nguyên trên đều vi phạm luật pháp quốc tế và là hành động “tấn công chủ quyền của Li-băng”. Theo giới quan sát, căng thẳng về vấn đề khí đốt rất có thể sẽ đẩy Li-băng và I-xra-en vào một cuộc chiến thực sự vì lịch sử cho thấy trong suốt 60 năm qua, hai quốc gia này chưa bao giờ ngừng đối đầu với nhau.

Trong khi tranh chấp trên biển giữa Li-băng và I-xra-en có nguy cơ leo thang thì trên đất liền, giao tranh cũng xảy ra giữa quân đội hai nước làm một người bị thương. Vụ việc xảy ra vào ngày 1-8, ngày bắt đầu tháng Ra-ma-đan của người Hồi giáo, sau khi binh sĩ Li-băng nổ súng vào các binh sĩ I-xra-en đang làm nhiệm vụ tuần tra thường lệ ở khu vực Giới tuyến xanh trong phạm vi lãnh thổ I-xra-en. Giới tuyến xanh là đường biên giới giữa I-xra-en và Li-băng do LHQ phân định năm 2000. Tuy nhiên, một quan chức quân đội Li-băng cho biết, binh sĩ của họ chỉ khai hỏa khi các binh sĩ I-xra-en vượt qua đường biên giới và tiến sâu 30m vào bên trong lãnh thổ Li-băng. Lực lượng gìn giữ hòa bình LHQ đóng tại biên giới I-xra-en - Li-băng (UNIFIL) được thông báo về sự việc này và đã triển khai binh sĩ tới khu vực giao tranh. Trong khi đó, LHQ yêu cầu hai bên kiềm chế và cùng giải quyết bằng biện pháp hòa bình.