Biên phòng - Ngày 26-3, tại nhà riêng 62 Phù Đổng, TP Nha Trang, Đại tá Trần Văn Thà, 88 tuổi, đã trao lại một kỷ vật trong chiến tranh cách đây 48 năm cho một cựu binh Mỹ đại diện tiếp nhận trước sự chứng kiến của lãnh đạo Hội Cựu chiến binh tỉnh Khánh Hoà sau nhiều năm kết nối, tìm kiếm thông tin.
Kỷ vật trong chiến tranh là một con dao cạo râu còn nguyên vẹn do Đại tá Trần Văn Thà, nguyên Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 47 (Trung đoàn 270) từng chỉ huy nhiều trận giao tranh với quân Mỹ tại Quảng Trị, trao lại cho một cựu binh Mỹ là ông Nây Han-nan, 67 tuổi.
Theo Đại tá Thà, ngày 6-5-1968, ông chỉ huy đơn vị giao tranh với những người lính Mỹ thuộc Đại đội A và Tiểu đoàn 3 (Lữ đoàn 196) tại cánh đồng Nhĩ Trung-Nhĩ Hạ (xã Gio Thành, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị). Tại đây, nhiều lính Mỹ đã bị thiệt mạng. Khi kiểm tra, bộ đội ta vẫn để nguyên các thẻ bài đeo trong cổ để người chỉ huy đơn vị của Mỹ biết, qua đó giúp gia đình của họ sớm nhận được thi thể con em mình.
Tuy nhiên, khi phát hiện một lính Mỹ nằm lại ven đường với dáng vẻ khác thường, qua kiểm tra trong người, ngoài thẻ bài, một vài tờ đô la, còn có chiếc dao cạo râu rất đẹp, nên ông Thà đã giữ lại và giờ mới tìm được thân nhân của người lính Mỹ xấu số ấy.
Trước đó, ông Nây Han-nan, người đã may mắn sống sót trong trận chiến kể trên (ngày 6-5-1968), quyết định đến Việt Nam và tìm đến nhà Đại tá Trần Văn Thà. Sau những cuộc trò chuyện, ông Nây Han-nan đã nghe và biết sau khi kết thúc cuộc chiến, ông Thà đã nhiều lần trở lại chiến trường xưa tìm kiếm hàng trăm hài cốt đồng đội và giúp các phái đoàn Mỹ tìm kiếm được nhiều hài cốt người Mỹ, biết về những đối xử nhận đạo của Quân đội Việt Nam với những người Mỹ bị bắt trong chiến tranh…
Ông Nây Han-nan đã ôm chặt lấy ông Thà rồi thốt lên: “Ngày ấy, chúng tôi tham chiến vì mệnh lệnh chứ không phải vì chính nghĩa như những người lính Việt Nam. Lần đầu nhìn thấy những chiếc máy bay bị bốc cháy rơi xuống đất, xác người chết… tinh thần chúng tôi xuống dốc ghê gớm. Nhưng bây giờ, mọi thứ đã đi qua, chúng ta là bạn... mãi mãi là bạn...”.
Sau khi tiếp nhận kỷ vật, ông Nây Han-nan đã xúc động cảm ơn những nghĩa cử cao đẹp của người Việt Nam nói chung và cá nhân ông Thà nói riêng. Đồng thời, cam kết sẽ mang kỷ vật này về Mỹ, đưa tận tay cho vợ của Wiliam Kimball- người đã tử trận 48 năm qua.
Nhân dịp này, Thường trực Hội Cựu Chiến binh Khánh Hòa đã tặng người cựu binh Mỹ Nây Han-nan bức tranh có ảnh ngôi chùa Một Cột (Hà Nội – Việt Nam). Cá nhân và gia đình Đại tá Trần Văn Thà cũng tặng cho người cựu binh Mỹ món quà lưu niệm nhiều ý nghĩa.
Văn Huệ
