Trung tướng Võ Trọng Việt.

PV: Đề nghị đồng chí cho biết, vì sao lực lượng BĐBP của hai nước Việt Nam - Trung Quốc cần đẩy mạnh các hoạt động nhằm tri ân nhân dân hai bên biên giới?

Trung tướng Võ Trọng Việt: Nhân dân ta và nhân dân các nước láng  giềng trên các tuyến biên giới, chủ yếu sinh sống trên các vùng xa xôi, hẻo lánh, địa hình hiểm trở, đời sống gặp rất nhiều khó khăn. Đời sống nhân dân khó khăn chính là nguyên nhân nảy sinh các hoạt động tội phạm như vận chuyển, buôn bán, chứa chấp ma túy, hàng lậu, hàng cấm, buôn bán người...; là nguyên nhân của việc xâm canh, xâm cư, lấn chiếm biên giới, gây xung đột, mất đoàn kết giữa nhân dân hai bên biên giới... Nếu không giải quyết tận gốc các nguyên nhân nói trên thì lực lượng chức năng gặp rất nhiều khó khăn trong quản lý, bảo vệ chủ quyền quốc gia và an ninh trật tự ở biên giới. Mặt khác, nhân dân hai bên biên giới hàng ngàn đời nay đã có sẵn nhiều mối quan hệ thân tộc, dòng tộc, nhiều nơi cùng chung tập quán, luật tục. Nhiều khu vực dân cư sát biên giới, nhân dân vừa có sẵn mối quan hệ gắn bó, đoàn kết hai bên vừa có nhiều công lao trong xây dựng biên giới chung, biên giới hòa bình, ổn định, hữu nghị và đấu tranh giữ vững chủ quyền quốc gia. Nhân dân biên giới đã cưu mang, giúp đỡ BĐBP Việt Nam và các lực lượng bảo vệ biên giới các nước trong nhiều năm qua. Nhân dân là người quyết định bảo vệ thành công biên giới, trong đó, BĐBP là nòng cốt, chuyên trách. Biên giới là ranh giới của mỗi nước, còn lòng dân hai bên thì không có biên giới.

Việc đẩy mạnh các hoạt động nhằm tri ân nhân dân hai bên biên giới, vừa là sự đền đáp những công lao, cống hiến của đồng bào, đồng chí nơi "phên giậu" Tổ quốc, vừa là nội dung cốt lõi trong xây dựng "biên giới lòng dân". Đây chính là mục đích, là động lực để nâng cao hiệu quả trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và cùng phát triển. Đây cũng là mục tiêu hành động, nhiệm vụ chung của BĐBP Việt Nam và lực lượng bảo vệ biên giới của Trung Quốc, Lào, Cam-pu-chia.

PV: Thưa Tư lệnh, trong thời gian qua, BĐBP Việt Nam cùng với lực lượng bảo vệ biên giới các nước đã tham mưu cho lãnh đạo các địa phương tổ chức "Kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới", đồng thời tham mưu cho cấp trên tổ chức kết nghĩa đồn - trạm biên phòng giữa hai bên. Xin đồng chí cho biết kết quả triển khai thực hiện và hiệu quả của mô hình nói trên đối với việc xây dựng biên giới hòa bình hữu nghị, hợp tác cùng phát triển, trong đó có việc tri ân nhân dân hai bên biên giới?

Trung tướng Võ Trọng Việt: Thông qua các hoạt động kết nghĩa, với sự trao đổi qua lại, nhận thức của đồng bào các dân tộc sống hai bên biên giới về chủ quyền lãnh thổ, ý thức quốc gia, quốc giới, cũng như việc chấp hành các quy định của Hiệp định về Quy chế biên giới, pháp luật của mỗi nước sẽ được nâng lên. Qua đó, nhân dân sẽ tích cực tham gia với lực lượng bảo vệ biên giới của mỗi bên, tuần tra bảo vệ đường biên, cột mốc, cùng giải quyết các vụ việc xảy ra thấu tình đạt lý nhưng vẫn đúng Hiệp định, Quy chế biên giới và pháp luật của mỗi nước. Bên cạnh đó, nhân dân hai bên biên giới có nhiều thuận lợi hơn trong việc giao lưu văn hóa, qua lại thăm thân, mua bán, trao đổi hàng hóa, giúp nhau phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội; hỗ trợ nhau về lực lượng lao động, giống cây trồng, vật nuôi, kinh nghiệm làm ăn, ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất; hoặc giúp nhau phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai... Ngoài việc vận động bà con tổ chức kết nghĩa, BĐBP các tỉnh, các đồn BP đã phối hợp với các cơ quan, ban, ngành địa phương có nhiều hoạt động ủng hộ, giúp đỡ nhân dân hai bên biên giới, như: Khám, chữa bệnh, cấp thuốc miễn phí, làm đường giao thông liên thôn, bản...

Trong thời gian qua, lực lượng BĐBP Việt Nam đã tích cực tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức kết nghĩa được hơn 100 cặp thôn, bản, cụm dân cư hai bên biên giới. Chỉ tính riêng trên tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc đã có hơn 20 cặp thôn, bản, cụm dân cư tổ chức kết nghĩa. Sau gần 1 năm triển khai thực hiện, mô hình "Kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới" đã tạo chuyển biến quan trọng trong nhận thức của các cấp, các ngành và nhân dân hai bên biên giới về chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, phát huy được sức mạnh quần chúng trong xây dựng, quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới của mỗi nước. Các hoạt động đối ngoại biên phòng, đối ngoại nhân dân đã được tăng cường và mở rộng cả về hình thức và nội dung nhằm xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác cùng phát triển trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của mỗi nước.

Ngày 11-3, Trung tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam và lãnh đạo Bộ Tư lệnh BĐBP, tỉnh Quảng Ninh, TP Móng Cái chứng kiến lễ ký kết nghĩa khu Tràng Vĩ, phường Trà Cổ, TP Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh, Việt Nam với thôn Vạn Vĩ, thị trấn Giang Bình, TP Đông Hưng, Quảng Tây, Trung Quốc.

Phát huy hiệu quả của mô hình kết nghĩa cụm dân cư, lực lượng bảo vệ biên giới hai nước Việt Nam và Trung Quốc cũng đã ký kết mô hình hợp tác "Đồn - Trạm hữu nghị, biên giới bình yên", "Đồn - Trạm hữu nghị, cửa khẩu hài hòa" ở các đơn vị của BĐBP Quảng Ninh, Lạng Sơn, Lào Cai... với các đơn vị của bạn, nhằm vun đắp tình hữu nghị, sự hiểu biết và tin cậy lẫn nhau; góp phần tăng cường quan hệ "đối tác hợp tác chiến lược toàn diện" Việt Nam - Trung Quốc theo phương châm 16 chữ "Láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai" và tinh thần 4 tốt "Láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt và đối tác tốt".

PV: Đối với tuyến biên giới Việt-Trung, để tri ân nhân dân hai bên biên giới, theo Tư lệnh, trong thời gian tới cần phải tiến hành tốt những việc gì?

Trung tướng Võ Trọng Việt: Thời gian qua, tuyến biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc cơ bản ổn định, hòa bình, hữu nghị nhưng vẫn tiềm ẩn những vấn đề phức tạp, đó là hoạt động phá hoại của các thế lực thù địch, các hoạt động lợi dụng tôn giáo, lợi dụng dân tộc kích động, lôi kéo người dân gây rối an ninh trật tự. Bên cạnh đó là hoạt động của các loại tội phạm về ma túy, buôn bán phụ nữ, trẻ em, buôn bán hàng lậu, hàng cấm, xuất nhập cảnh trái phép qua biên giới. Một bộ phận nhân dân nhận thức về quốc gia, quốc giới còn hạn chế nên việc qua lại thăm thân, xâm canh, xâm cư, kết hôn hai bên biên giới chưa tuân thủ đầy đủ theo quy định của pháp luật. Một số tệ nạn xã hội khác như rượu chè, cờ bạc, trộm cắp... làm ảnh hưởng không nhỏ đến an ninh trật tự ở khu vực biên giới cũng như công tác quản lý, bảo vệ biên giới của hai bên.

Để thiết thực tri ân đối với bà con các dân tộc trên biên giới, trong thời gian tới, lực lượng BĐBP Việt Nam cần phối hợp tốt với BĐBP và Công an Biên phòng Trung Quốc đẩy mạnh các mặt công tác giúp đỡ chính quyền và nhân dân các dân tộc trên biên giới phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói, giảm nghèo; tích cực tham mưu cho Đảng, Nhà nước, Chính phủ của hai nước triển khai các dự án kinh tế nhằm từng bước nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào các dân tộc trên biên giới; đồng thời làm tốt công tác vận động quần chúng, tuyên truyền giáo dục nhân dân chấp hành, thực hiện tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Nâng cao nhận thức cho nhân dân biên giới nắm vững nội dung các hiệp định, hiệp nghị, quy chế biên giới... Đặc biệt, để tập hợp, phát huy sức mạnh của tình đoàn kết gắn bó giữa nhân dân hai bên biên giới, lực lượng BĐBP Việt Nam và BĐBP, Công an Biên phòng Trung Quốc tiếp tục nhân rộng mô hình "Kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới". Qua đó kết nối bà con ở các thôn, bản hai bên biên giới, cùng nhau bảo vệ đường biên giới chung, cùng giải quyết những sự việc phức tạp nảy sinh, cùng chung tay xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc, phồn thịnh, cùng chung sức giữ vững ổn định chính trị, an ninh trật tự khu vực biên giới.

PV: Xin chân thành cám ơn Tư lệnh!