Triển khai hiệu quả Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế

Biên phòng - Trong năm vừa qua, Chính phủ đã cùng các cấp, các ngành, các địa phương triển khai quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp đề ra trên tất cả các lĩnh vực, góp phần xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, độc lập, tự chủ gắn với chủ động, tích cực hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, thực chất, hiệu quả. Trong những kết quả chung đó, công tác dân tộc, chính sách dân tộc tiếp tục được Đảng, Nhà nước quan tâm sâu sát; các bộ, ngành Trung ương và địa phương tích cực phối hợp, tổ chức thực hiện, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS).

Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh phát biểu tại Hội nghị tổng kết công tác dân tộc năm 2022. Ảnh: Cẩm Linh

Những tín hiệu tích cực

Báo cáo tổng kết của Ủy ban Dân tộc (UBDT) tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết công tác dân tộc năm 2022; sơ kết 1 năm thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 (gọi tắt là Chương trình MTQG) và triển khai nhiệm vụ năm 2023 cho thấy: Nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự vào cuộc mạnh mẽ của các cấp, các ngành và sự nỗ lực cố gắng của đồng bào các dân tộc trong việc triển khai thực hiện đồng bộ các chính sách dân tộc, chính sách an sinh xã hội nên đời sống của đồng bào các DTTS nhìn chung ổn định và ngày càng được cải thiện.

Cùng với đó, công tác dân tộc và thực hiện chính sách dân tộc luôn nhận được sự quan tâm của Tỉnh ủy, HĐND và UBND các tỉnh, thành phố; Ban Dân tộc và Cơ quan công tác dân tộc các tỉnh, thành phố luôn chủ động, tích cực tham mưu cho UBND tỉnh trong việc thực hiện chính sách dân tộc, quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào DTTS, kịp thời hỗ trợ đồng bào DTTS bị ảnh hưởng do thiên tai, dịch bệnh… Nhờ đó, năm 2022, tỉ lệ nghèo đa chiều duy trì mức giảm 1-1,5%/năm; trong đó, tỉ lệ hộ nghèo DTTS giảm trên 3%/năm, tỉ lệ hộ nghèo ở các huyện nghèo giảm 4-5%/năm. Tình hình kinh tế, đời sống của người dân vùng DTTS và miền núi năm 2022 cơ bản ổn định nhờ kiểm soát được dịch bệnh Covid-19 từ đầu quý II năm 2022 và thực hiện hiệu quả Chương trình phục hồi, phát triển kinh tế của Chính phủ, an sinh xã hội cơ bản được bảo đảm.

Theo thông tin từ hội nghị, tính đến cuối năm 2022, cả nước có 3.434 xã thuộc vùng đồng bào DTTS và miền núi trên địa bàn 53 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, bao gồm: 1.673 xã khu vực I, 210 xã khu vực II và 1.551 xã khu vực III. Từ năm 2021, hầu hết các chính sách dân tộc được tích hợp vào Chương trình MTQG, một số chính sách còn hiệu lực vẫn tiếp tục được triển khai thực hiện.

Bên cạnh những thuận lợi, việc thực hiện công tác dân tộc và chính sách dân tộc năm 2022 tại các địa phương cũng gặp không ít khó khăn, do ảnh hưởng của thời tiết, thiên tai; một số chính sách không có định mức kinh phí, định mức hỗ trợ (hỗ trợ đất ở, nhà ở, đất sản xuất...) nên không có cơ sở pháp lý để triển khai thực hiện. Một số bộ, ngành chậm ban hành văn bản hướng dẫn hoặc hướng dẫn đã ban hành có một số nội dung chưa cụ thể, khó thực hiện, vì vậy, các địa phương rất lúng túng trong công tác triển khai thực hiện; khó khăn trong việc thực hiện chế độ, chính sách tại các xã, thôn đặc biệt khó khăn vùng DTTS và miền núi…

Tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc

Đồng chí Hầu A Lềnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT cho biết, năm 2022 là năm đầu tiên tổ chức triển khai Chương trình MTQG. Theo đó, các địa phương đã triển khai hết sức đồng bộ; các bộ, ngành Trung ương đã cơ bản hoàn thiện các văn bản hướng dẫn và hệ thống văn bản pháp lý để làm cơ sở cho các địa phương triển khai. Theo đó, trong năm 2022, UBDT đã cùng 15 bộ, ngành được giao nhiệm vụ thực hiện các dự án, tiểu dự án của Chương trình MTQG đã hoàn thành 32/33 văn bản hướng dẫn; 60 văn bản trao đổi, quy trình…

BĐBP Nghệ An phối hợp với các lực lượng trên địa bàn tuyên truyền, vận động người dân phối hợp với địa phương thực hiện Chương trình MTQG. Ảnh: Hải Thượng

Đặc biệt, mới đây nhất, ngày 30/12/2022, Thủ tướng Chính phủ đã ký Chương trình hành động thực hiện Chiến lược công tác dân tộc từ nay đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, gồm có 25 đề án, chính sách được các bộ, ban, ngành triển khai. Đây là cơ sở pháp lý để các địa phương triển khai có hiệu quả Chương trình MTQG. Có thể nói, đây là cơ sở chính trị, pháp lý quan trọng nhất về công tác dân tộc ngoài các Nghị quyết của Đảng và Kết luận 65 của Bộ Chính trị.

“Hiện nay, chúng ta đang phân định vùng theo trình độ phát triển, chủ yếu dựa vào tỉ lệ hộ nghèo, tỉ lệ hoàn thành nhiệm vụ nông thôn mới…, nhưng thực tế, vùng đồng bào DTTS vẫn còn rất khó khăn, cần phải có chính sách riêng. Do đó, đặt ra việc phải sửa tiêu chí như thế nào cho phù hợp. Đây là những vấn đề lớn cần khảo sát, đánh giá kỹ càng để đề xuất cấp có thẩm quyền một cách hợp lý” - Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh bày tỏ.

Mặt khác, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT đề nghị cơ quan làm công tác dân tộc các cấp phải đổi mới tư duy, nhận thức, chứ không thể theo lối mòn, có nhiều nhiệm vụ rất cụ thể, liên quan đến pháp luật, quản lý tài chính, ngân sách… Đồng thời, đề nghị cán bộ làm công tác dân tộc phải có quyết tâm cao, nêu cao tinh thần trách nhiệm trong tham mưu, phối hợp, tổ chức triển khai, đặc biệt là nắm tình hình, tâm tư, nguyện vọng của bà con nhân dân, những vấn đề nảy sinh để làm công tác tham mưu cho chính xác.

Bước sang năm 2023, nhiệm vụ công tác dân tộc, chính sách dân tộc còn rất nhiều khó khăn, trong đó, có việc quan trọng là triển khai các dự án trong Chương trình MTQG với khối lượng kinh phí rất lớn từ năm 2022 chuyển sang và kế hoạch của năm 2023. Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh mong muốn các cấp, các ngành đồng tình, ủng hộ, các địa phương triển khai quyết liệt cùng với sự kiểm tra, giám sát của các bộ, ban, ngành Trung ương, tạo nên sức mạnh tổng hợp để thực hiện Chương trình MTQG đạt hiệu quả cao nhất.

Cẩm Linh