Biên phòng - Nghe lời dụ dỗ, lừa phỉnh của bạn xấu, Ksor Vin (20 tuổi, ở làng Yam, huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai) đã bỏ lại người vợ trẻ bụng mang dạ chửa để vượt biên sang Campupchia mang theo ước vọng đổi đời. Bơ vơ nơi đất khách, "mộng vàng" tan trong chuỗi ngày cùng cực, Ksor Vin ngậm ngùi: "Ở đất khách, việc gì cũng phải làm, nhưng cái bụng không được no ngày nào cả. Hôm nay được về quê hương với buôn làng, mình mừng lắm. Giờ mình sợ lắm rồi, không dám vượt biên nữa…".
Vỡ mộng nơi "miền đất hứa"
Mặc dù được chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng tuyên truyền, vận động, chỉ rõ âm mưu, thủ đoạn của bọn phản động FULRO, nhưng một số người dân tộc thiểu số vẫn nhẹ dạ cả tin, nghe lời các đối tượng xấu dụ dỗ, lừa phỉnh để vượt biên sang Campuchia mang theo ước vọng đổi đời. Họ mê muội tin rằng sang bên đó, cơ hội làm giàu sẽ đến, thậm chí không phải làm việc gì cũng được ở nhà cao, cửa rộng, ăn sung mặc sướng (!).
Như những con "thiêu thân lao đầu vào lửa", họ đánh đổi tất cả để lao vào cơn mê, để rồi không ít trong số đó đã phải trả giá bằng chính mạng sống của mình nơi đất khách, số còn lại sống cù bơ cù bất nơi rừng thiêng nước độc. May mắn thay, những người thức tỉnh đã được chính quyền địa phương và các ngành, đoàn thể tạo điều kiện thuận lợi để họ quay trở về quê hương, gặp lại gia đình, người thân và được hỗ trợ giúp đỡ cơ sở vật chất và động viên tinh thần để sớm ổn định cuộc sống.
Từ Quốc lộ 19 rẽ vào con đường đất khoảng 20km, chúng tôi tìm gặp cô gái trẻ Kpui H'Tuyết (19 tuổi, ở làng Trol Đeng, thị trấn Chư Ty, huyện Đức Cơ, Gia Lai), người vừa được phía Campuchia trao trả qua cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh. Tâm trạng thoải mái sau chuỗi ngày cùng cực nơi đất khách, Kpui H'Tuyết chậm rãi kể cho chúng tôi nghe câu chuyện của cuộc đời mình. Đầu tháng 7-2015, H'Tuyết được người anh họ rủ rỉ nói về "miền đất hứa" ở tận… bên kia bán cầu (Mỹ) với những công việc nhẹ nhàng mà kiếm được rất nhiều tiền.
Ở đó, mọi người vẫn đồn thổi là chốn thiên đường thực sự, một người nông dân như H'Tuyết không phải cầm cái cuốc "mặt cắm xuống đất, lưng chổng lên trời" làm lụng vất vả quanh năm, nhưng vẫn có nhà cao, cửa rộng và cuộc sống sung túc (?). Tuy nhiên, muốn đến được miền đất hứa, trước hết phải tập trung vượt biên sang Campuchia, rồi ở đó chờ thời cơ để tiếp tục cuộc hành trình. Nghe lời lôi kéo, dụ dỗ của kẻ xấu, H'Tuyết "gom" 2 triệu đồng dành dụm bấy lâu nay, rồi lén lút trốn người thân hướng lên biên giới.
Trái ngược với những lời kể của người anh họ, ngay từ khi đặt chân sang đất Campuchia, hy vọng đổi đời của cô gái trẻ đã sụp đổ hoàn toàn. H'Tuyết bị đưa vào một khu vực nhiều người gọi là "trại tị nạn" để tá túc. Nơi "đất khách, quê người" mọi thứ đều lạ lẫm với cô gái mới lớn. H'Tuyết được sắp xếp ở chung với 6 người không quen biết nhưng cùng hoàn cảnh trong căn phòng nhỏ. Không biết tiếng Campuchia, không có việc làm, đói khát, khổ cực cộng thêm nỗi nhớ quê hương, gia đình tưởng chừng làm cô gục ngã. Song, hy vọng về một ngày được trở về đất mẹ đã khiến H'Tuyết vững niềm tin để tiếp tục cố gắng vượt qua.
Cũng giống như H'Tuyết, hoàn cảnh của anh Ksor Vin (ở làng Yam, thị trấn Ia Kha, huyện Ia Grai) cũng đầy mờ mịt sau khi nghe lời dụ dỗ của kẻ xấu vượt biên sang Campuchia. Lúc Vin ra đi, người vợ mới mang thai 2 tháng, kinh tế khó khăn, nhưng vì bọn xấu dụ dỗ: "Sang bên đó sẽ có cuộc sống sung sướng" nên người nông dân này vẫn “nhắm mắt đưa chân".
Khi sang đến đất Campuchia, do không biết tiếng bản địa và đường đi lối lại nên Ksor Vin phải làm đủ thứ việc để đổi lấy chén cơm qua ngày. Vin làm quần quật từ sáng tới tối, với hàng tá công việc từ khuân vác đồ nặng đến xúc rác, dọn nhà vệ sinh… Sau những ngày lang thang vô nghĩa, Vin làm được nhận vào "trại tị nạn", nhưng cuộc sống cũng chẳng khá hơn là bao. Trai tráng sức dài vai rộng nhưng mỗi tuần Ksor Vin chỉ được cấp 1kg gạo, muốn ăn sao thì ăn, sống sao thì sống.
Quãng thời gian trong "trại tị nạn" Campuchia là những ngày tháng không thể nào quên đối với những người theo đuổi "miền đất hứa" như Kpui H'Tuyết và Ksor Vin. Bởi họ gần như bị bỏ đói, bỏ khát và giam lỏng trong khu nhà tạm bợ nhếch nhác chờ tới phiên phỏng vấn để được sang nước thứ ba. Chuỗi ngày cùng cực chỉ kết thúc khi một số người may mắn được hồi hương về Việt Nam, trở về trong vòng tay yêu thương của cộng đồng.
"Không nơi nào bằng quê hương của mình"
Có mặt tại cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh (Gia Lai) trong buổi tiếp nhận 16 đối tượng bị kẻ xấu xúi giục vượt biên sang Campuchia, chúng tôi cảm nhận được niềm vui ngày sum họp. Trong số 16 người được phía Campuchia trao trả lần này, có 8 người ở tỉnh Gia Lai và 8 ở tỉnh Đắk Lắk, họ cứ thế ôm lấy người thân khóc nức nở.
Niềm vui của những đứa con "lầm đường, lạc bước" khi được trở về với vòng tay cộng đồng không thể nào tả hết được. Ngay khi được tin con gái mình trở về, ông Kpui Pon (bố của H'Tuyết) đã chạy xe máy lên đứng đợi ở cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh từ sáng tinh mơ. Trò chuyện với chúng tôi, ông Kpui Pon nghẹn ngào cho biết: "Con về là mình mừng lắm rồi. Cũng tại vì gia đình thiếu quan tâm, không nhắc nhở giáo dục con nên mới bị kẻ xấu, bọn phản động xúi giục vượt biên trái phép. Nó về rồi, chắc chắn mình sẽ nói nó "bắt chồng" để ở nhà lo làm ăn thôi…".
Trong những năm qua, chính quyền tỉnh Gia Lai luôn tạo mọi điều kiện để giúp đỡ những người hồi hương từ Campuchia, Thái Lan trở về nhanh chóng ổn định cuộc sống và tái hòa nhập cộng đồng. Theo thống kê của cơ quan chức năng, năm 2016, có 160 trường hợp hồi hương, phần đông đã tích cực lao động sản xuất, ổn định cuộc sống. Trong đó, 56 gia đình có hoàn cảnh kinh tế khó khăn đã được chính quyền tạo điều kiện cho vay vốn Ngân hàng Chính sách Xã hội, hỗ trợ về giống cây trồng, vật nuôi, lương thực, thực phẩm, giúp bà con vững tin xây dựng cuộc sống mới.
Ông Kpui Pơi, Trưởng thôn làng Troldeng, thị trấn Chư Ty (Đức Cơ) chia sẻ: "Ở đây, đời sống của đồng bào còn nhiều khó khăn nên các đối tượng xấu đã lợi dụng xúi giục vượt biên trái phép. Bà con trở về cũng là "nhân chứng sống" để kể lại với những người dân trong làng hiểu về những tháng ngày đói khổ bên xứ lạ. Như thế người dân mới thấy được cái đúng, cái sai để từ bỏ ý định viển vông ấy. Trong những buổi họp thôn, họp làng sắp tới, chúng tôi sẽ tiếp tục nhắc nhở, giáo dục để người dân không còn bị kẻ xấu lợi dụng lừa phỉnh tự làm khổ mình...".
Trở lại câu chuyện của Ksor Vin, ngày Vin bỏ làng, bỏ gia đình ra đi, con của Vin vẫn nằm trong bụng mẹ, vậy mà nay nó đã gần 1 tuổi rồi. Nhìn hai mẹ con ngồi trước cửa đợi chồng đi làm về, Ksor Vin không giấu được nụ cười hạnh phúc. Trò chuyện với chúng tôi, Ksor Vin tỏ ra ăn năn: "Ngày đó sao mình ngu thế, nghe lời xúi giục của kẻ xấu mà cứ nghĩ chúng nó giúp mình. Sang bên đó, đêm nào mình cũng trằn trọc không sao ngủ ngon giấc, luôn nghĩ đến vợ con và người thân. Không nơi nào bằng quê hương của mình, giờ có cho nhiều tiền cũng không dám đi đâu…".
Trở về đoàn tụ với gia đình, Ksor Vin được chính quyền địa phương và bà con buôn làng tạo điều kiện giúp đỡ, nhanh chóng ổn định cuộc sống. Mặc dù đang trong cảnh trắng tay, nhưng vợ chồng Vin vẫn được mọi người yêu thương cho mượn tiền để mua heo, bò giống phát triển chăn nuôi, cải tạo vườn tạp. Với nguồn vốn là 2 con bò, 5 sào cây cà phê, chắc chắn rồi đây cuộc sống của gia đình nhỏ này sẽ có nhiều thay đổi tích cực. Và điều quan trọng là sau lần vỡ mộng "miền đất hứa", những người nhẹ dạ cả tin như Ksor Vin, Kpui H'Tuyết sẽ sáng suốt hơn, cảnh giác hơn không để cho kẻ xấu xúi giục, dụ dỗ làm những việc vi phạm pháp luật.
Thái Kim Nga - Phạm Hoàng
