Mỗi lần đến với Đồn BP Quang Long, chúng tôi được trải nghiệm thêm nhiều ấn tượng mới về một đơn vị BP non trẻ nhất của BĐBP Cao Bằng. Ấn tượng khó khăn nhất là 18,6km đường biên giới và 34 cột mốc (27 mốc chính, 7 mốc phụ) do đơn vị quản lý, bảo vệ hầu hết nằm trên núi cao, đường đi, lối lại rất khó khăn, hiểm trở bậc nhất thuộc địa bàn hai xã Quang Long và Việt Chu (huyện Hạ Lang, Cao Bằng). Đường tuần tra, đường ra biên giới chưa được đầu tư đồng bộ, nhiều đoạn mới chỉ là đường mòn, khiến công tác tuần tra, kiểm soát gặp nhiều khó khăn. Vào mùa lũ hằng năm, 3 tổ công tác địa bàn của đơn vị đóng quân sát đường biên giới luôn bị cô lập nhiều ngày do đường bị sạt lở nghiêm trọng.

Cũng do địa hình hiểm trở, đất đai khô cằn, khí hậu thời tiết khắc nghiệt, nên kinh tế khu vực biên giới chậm phát triển, đời sống của nhân dân còn hết sức khó khăn. Kéo theo đó là tệ nạn buôn bán, vận chuyển, sử dụng ma túy, tình trạng vượt biên giới trái phép sang Trung Quốc làm thuê vẫn thường xảy ra.

Trước thực trạng đó, Đồn BP Quang Long đã tích cực đổi mới công tác quản lý nghiệp vụ, kết hợp với vận dụng linh hoạt biện pháp vận động quần chúng bám, nắm địa bàn. Phát huy truyền thống anh hùng của lực lượng BĐBP, CBCS Đồn Quang Long luôn khắc phục mọi khó khăn, đoàn kết thống nhất, xây dựng đảng bộ trong sạch vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước, quân đội và nhân dân giao cho, bảo vệ toàn vẹn chủ quyền, lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc.

Đồn BP Quang Long thành lập ngày 20-11-1986, trên cơ sở tổ chức, biên chế của Đại đội 13, Tiểu đoàn 19, Trung đoàn BP 694 Cao Bằng. Do thực tế công tác, địa bàn quản lý luôn được điều chỉnh thay đổi liên tục nên đến năm 1991, Đồn BP Quang Long mới thực sự ổn định về tổ chức, biên chế, chức năng, nhiệm vụ, được giao quản lý địa bàn 2 xã Quang Long và Việt Chu.

Những ngày đầu thành lập, điều kiện sống và làm việc gặp vô vàn khó khăn, thiếu thốn. Nơi ăn, chốn ở còn tạm bợ, đường sá đi lại khó khăn, thời tiết, khí hậu khắc nghiệt... Trong khi đó, tình hình biên giới vẫn rất căng thẳng. Vượt lên trên tất cả, những người lính ở đây vẫn kiên trì bám trụ, khắc phục gian khổ, chủ động triển khai các biện pháp công tác biên phòng, phát hiện, xử lý kịp thời các vụ việc vi phạm biên giới; không để bị động, bất ngờ; bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

Trên mặt trận giữ gìn an ninh trật tự, CBCS của đồn đã giữ vững bản lĩnh chính trị, nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu, tinh thông nghiệp vụ, hiểu biết pháp luật. Toàn đơn vị đoàn kết, nâng cao cảnh giác, nắm chắc tình hình, đấu tranh có hiệu quả với các loại tội phạm xâm nhập phá hoại biên giới, bọn phản động lợi dụng tôn giáo, dân tộc và các loại tội phạm hình sự khác, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên phòng.

Trong giai đoạn phía đối diện còn đẩy mạnh xâm lấn biên giới, cấp ủy, chỉ huy Đồn BP Quang Long đã cùng các đơn vị đứng chân trên địa bàn tham mưu cho Huyện ủy Hạ Lang ra Nghị quyết số 04/NQ-HU ngày 3-2-1994, thành lập Ban chỉ đạo chống lấn chiếm biên giới trên địa bàn huyện nhằm tuyên truyền, giáo dục cán bộ các cấp và nhân dân quán triệt đúng và chấp hành nghiêm Hiệp định tạm thời Việt Nam - Trung Quốc. Đồng thời nêu cao cảnh giác với những âm mưu, thủ đoạn lấn chiếm biên giới, phá hoại về kinh tế, văn hóa, xã hội... của các phần tử xấu, thù địch từ bên kia biên giới. Từ đó, công tác phối hợp, hiệp đồng trong đấu tranh chống lấn chiếm biên giới đã chuyển biến tích cực, đạt hiệu quả cao. Tại những điểm Trung Quốc xâm canh sâu vào đất ta ở Lũng Vin, Bản Kiểng, Lũng Phặc, BĐBP đã phối hợp với các ban, ngành và nhân dân sử dụng các biện pháp đấu tranh, củng cố tài liệu, chứng cứ lịch sử, kịp thời phản đối, ngăn chặn những hành động vi phạm Hiệp định tạm thời của phía đối diện.

Thực hiện nhiệm vụ phục vụ phân giới, cắm mốc (PGCM), cấp ủy, chỉ huy Đồn BP Quang Long phối hợp chặt chẽ với các lực lượng nắm chắc mọi diễn biến trên biên giới, kiên trì đấu tranh ngăn chặn mọi hoạt động vi phạm của phía đối diện, góp phần hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ PGCM. Trong thời gian sau đó, Đồn BP Quang Long tích cực tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các hiệp định, hiệp nghị, Quy chế biên giới, đồng thời phát động phong trào "Quần chúng tham gia tự quản đường biên, cột mốc và an ninh trật tự xóm (bản) khu vực biên giới". Đến nay, 8 xóm sát biên giới trên địa bàn đồn quản lý với 190 hộ dân đã ký cam kết đăng ký tham gia tự quản đường biên, cột mốc.

Nhằm thắt chặt mối quan hệ đoàn kết, góp phần xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghĩ, Đồn BP Quang Long đã tham mưu cho chính quyền và nhân dân xóm Khỉ Rót (Việt Nam) kết nghĩa với xóm Khỵ Sộc (Trung Quốc). Bên cạnh đó, đơn vị còn tích cực tham gia củng cố hệ thống chính trị cơ sở, phát triển kinh tế, xã hội, xóa đói giảm nghèo. Trong những năm qua, Đồn BP Quang Long phối hợp  với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xây dựng được 6 nhà "Mái ấm Biên cương"; 2 nhà "Đại đoàn kết", 1 công trình dân sinh, thực hiện tốt Chương trình "Bò giống cho người nghèo nơi biên giới", "Chung bước xây dựng nông thôn mới". Ngoài ra, Đồn BP Quang Long còn nhận phụng dưỡng 4 mẹ liệt sĩ và đỡ đầu 2 em học sinh có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn học đến hết lớp 12. Những việc làm cụ thể của đơn vị đã góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân các dân tộc trên địa bàn.

N.B