Biên phòng - Ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám 1945 thành công, vấn đề được Chủ tịch Hồ Chí Minh quan tâm đặc biệt là xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên trong điều kiện Đảng cầm quyền. Theo Người, xây dựng cán bộ, đảng viên là nhiệm vụ vô cùng hệ trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực lãnh đạo của Đảng, năng lực quản lý của Nhà nước, uy tín của Đảng, Nhà nước trước nhân dân, ảnh hưởng trực tiếp đến sự mất còn của chế độ.
Người luôn đánh giá cao vai trò đội ngũ cán bộ, đảng viên là gốc của mọi công việc: "Công việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém". Người ví cán bộ như "cái dây chuyền của bộ máy. Nếu dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ dù tốt, dù chạy toàn bộ máy cũng tê liệt". Quá trình lãnh đạo cách mạng, Người thường hay hỏi cán bộ, đảng viên sức mạnh của Đảng do đâu mà có? Rồi Người giải thích: "Đảng mạnh là do chi bộ tốt. Chi bộ tốt là do các đảng viên đều tốt".
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng là người trực tiếp tuyên truyền, giáo dục vận động và lãnh đạo quần chúng thực hiện mọi đường lối, chính sách của Đảng và Chính phủ, pháp luật của Nhà nước, do đó phẩm chất và năng lực của đội ngũ cán bộ, đảng viên sẽ ảnh hưởng quyết định thắng lợi của sự nghiệp cách mạng.
Chính vì thế, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên là yêu cầu khách quan trong sự nghiệp cách mạng, là "công việc gốc" của Đảng. Đảng cầm quyền, cán bộ, đảng viên được quốc dân trao cho trọng trách lớn, nắm trong tay tài sản của Nhà nước, tiền bạc, sinh mệnh, quyền lợi của nhân dân. Nếu không được giáo dục, rèn luyện cán bộ, đảng viên rất dễ nảy sinh biểu hiện hư hỏng, biến chất.
Là người có tầm nhìn chiến lược, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lường trước những căn bệnh khi Đảng cầm quyền: Kiêu ngạo cộng sản, công thần địa vị, tham ô, lãng phí, hủ hóa, quan liêu xa rời quần chúng, trở thành những "ông quan cách mạng" quay lại sách nhiễu, ức hiếp nhân dân và nhiều thói hư tật xấu khác. Thấu hiểu mối nguy hại nảy sinh "bên trong Đảng", Người sớm cảnh báo, cần lãnh đạo, chỉ đạo tích cực xây dựng, bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng trong sáng, mẫu mực, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao, am hiểu các lĩnh vực của đời sống xã hội.
Trong lúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược đang gay go, quyết liệt, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn dành thời gian viết Thư gửi các đồng chí Bắc bộ (1-3-1947), viết tác phẩm Sửa đổi lối làm việc (10-1947), trong đó, Người đã chỉ rõ những khuyết điểm của đội ngũ cán bộ, đảng viên như: Địa phương chủ nghĩa, óc bè phái, óc quân phiệt, quan liêu, óc hẹp hòi, bệnh ham chuộng hình thức, làm việc theo lối bàn giấy, thói vô kỷ luật, ích kỷ, hủ hóa... đồng thời, Người yêu cầu mọi cán bộ, đảng viên phải tẩy sạch những căn bệnh đó.
Xuyên suốt toàn bộ tư tưởng, Người chủ trương xây dựng tư chất cán bộ, đảng viên: Trung thành tuyệt đối với Đảng, với cách mạng, với nhân dân, luôn đặt lợi ích của Đảng, của cách mạng, của nhân dân lên trên hết, sẵn sàng hy sinh thân mình vì sự nghiệp cách mạng. Nêu cao tính tiền phong gương mẫu, cần kiệm liêm chính, chí công vô tư. Nói đi đôi với làm, không nói một đằng làm một nẻo, lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ. Luôn khiêm tốn học hỏi nhân dân, gần gũi nhân dân, biết dựa vào dân, chăm lo đến lợi ích của dân, tận tụy phục vụ nhân dân, phát huy quyền làm chủ của dân.
Trong công tác và trong cuộc sống hàng ngày luôn thực hiện đúng quan điểm, đường lối quần chúng của Đảng, thắt chặt mối liên hệ mật thiết với nhân dân, được quần chúng tín nhiệm. Không công thần địa vị, quan liêu mệnh lệnh, xa rời quần chúng, cơ hội vụ lợi, tham ô, tham nhũng, hủ hóa, chủ quan tự mãn và mọi biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân. Cán bộ, đảng viên cần am hiểu lý luận Mác-Lênin, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, luật pháp của Nhà nước, ra sức học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kiến thức về các lĩnh vực của đời sống xã hội để tuyên truyền, vận động, giáo dục, giác ngộ cách mạng cho nhân dân, lãnh đạo, tổ chức cho nhân dân thực hiện thắng lợi mọi đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước.
Không tự kiêu, tự đại - tự cho mình là tài giỏi mà sinh ra lười biếng, thiếu tu dưỡng, rèn luyện bản thân, không chịu học hỏi quần chúng mà sinh ra thoái bộ: "Nếu có tính tự kiêu, thì dù tài giỏi vô cùng như ông Chu Công, thì tài giỏi ấy cũng vất đi".
Bên cạnh đề ra yêu cầu xây dựng cán bộ, đảng viên, Người còn chỉ ra các nội dung, biện pháp để xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, khẳng định rõ trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, các đoàn thể chính trị - xã hội và của chính bản thân đội ngũ cán bộ, đảng viên. Chủ tịch Hồ Chí Minh đòi hỏi tổ chức Đảng phải hết sức chăm lo giáo dục, quản lý, rèn luyện cán bộ, đảng viên, nhất là thực hiện tốt tự phê bình và phê bình. Đảng phải nuôi dạy cán bộ như người làm vườn vun trồng những cây cối quý báu. Phải trọng nhân tài, trọng cán bộ, trọng mỗi một người có ích cho công việc chung.
Nói về vai trò của tổ chức Đảng trong giáo dục cán bộ, đảng viên, Người từng viết: "Đảng viên tốt thì chi bộ mới tốt. Muốn đảng viên tốt thì chi bộ phải thường xuyên giáo dục mỗi đồng chí. Nhiệm vụ của đảng viên là gì? Tư cách của đảng viên là thế nào? Đồng thời giúp đỡ đảng viên hằng ngày tự kiểm điểm mình". Đặc biệt, Người luôn căn dặn mỗi cán bộ, đảng viên phải tự giác, tự nguyện suốt đời học tập, tu dưỡng, rèn luyện bản thân cả về đức và tài, để không ngừng tiến bộ, trưởng thành; phải kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân dưới mọi hình thức.
Trong xây dựng, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu các tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể phải luôn duy trì thường xuyên, thực hiện thành nề nếp cơ chế dân chủ, dựa vào dân, phát huy vai trò của quần chúng nhân dân. Thực tế cho thấy, nhiều trường hợp cán bộ có khuyết điểm nhưng giấu giếm tổ chức, cấp dưới giấu cấp trên, cấp trên bao che cho cấp dưới, nhưng không có cán bộ nào có khuyết điểm mà có thể giấu được nhân dân. Thông qua dân chủ rộng rãi để ngăn chặn, chống lại mọi biểu hiện xấu độc, trái với đạo lý truyền thống, đi ngược lại lợi ích tối cao của dân tộc, nhân dân.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng cán bộ, đảng viên bao chứa nội dung toàn diện, rộng lớn và sâu sắc, đã được Đảng ta quán triệt, vận dụng vào công tác xây dựng Đảng từ ngày thành lập tới nay, đã góp phần trực tiếp làm cho Đảng ta không ngừng lớn mạnh, trưởng thành, hoàn thành nhiệm vụ lãnh đạo sự nghiệp cách mạng đạt được những thành tích vẻ vang.
Tuy nhiên, nhìn vào thực tế cho thấy những "căn bệnh" của cán bộ, đảng viên từ khi Đảng cầm quyền mà Hồ Chí Minh chỉ ra đến nay vẫn còn tồn tại, thậm chí có "căn bệnh" lại có chiều hướng gia tăng. Tệ quan liêu, tham nhũng, suy thoái về đạo đức và lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên, nhất là số có chức, có quyền đang là một nỗi nhức nhối, một thách thức rất gay gắt, một nguy cơ nội sinh rất nguy hiểm đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân ta, đang làm giảm sút lòng tin của quần chúng đối với Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa.
Những vấn đề đó đang đặt ra trực tiếp đối với công tác xây dựng Đảng hiện nay và trong những năm tới, đòi hỏi phải chấn chỉnh, khắc phục kịp thời, xây dựng Đảng ta thật sự trong sạch vững mạnh như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn.
Trải qua thực tiễn hàng chục năm, tư tưởng xây dựng cán bộ, đảng viên của Hồ Chí Minh vẫn còn nguyên giá trị về lý luận và thực tiễn, vẫn có ý nghĩa thời sự đối với cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Để xây dựng "Đảng ta thật là đạo đức, là văn minh", là "trí tuệ, danh dự, lương tâm" của dân tộc Việt Nam.
Đồng thời, đặt ra và đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên của Đảng hơn bao giờ hết phải nhận rõ trọng trách của mình, nêu cao tính tiền phong gương mẫu, tích cực nghiên cứu, học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; ra sức tu dưỡng, rèn luyện, phấn đấu không ngừng, xứng đáng là "người lãnh đạo, người đầy tớ trung thành" của nhân dân.
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng là người trực tiếp tuyên truyền, giáo dục vận động và lãnh đạo quần chúng thực hiện mọi đường lối, chính sách của Đảng và Chính phủ, pháp luật của Nhà nước, do đó phẩm chất và năng lực của đội ngũ cán bộ, đảng viên sẽ ảnh hưởng quyết định thắng lợi của sự nghiệp cách mạng.
 |
| Cán bộ, chiến sỹ BĐBP Cà Mau tuần tra bảo vệ biên giới. Ảnh: CTV |
Chính vì thế, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên là yêu cầu khách quan trong sự nghiệp cách mạng, là "công việc gốc" của Đảng. Đảng cầm quyền, cán bộ, đảng viên được quốc dân trao cho trọng trách lớn, nắm trong tay tài sản của Nhà nước, tiền bạc, sinh mệnh, quyền lợi của nhân dân. Nếu không được giáo dục, rèn luyện cán bộ, đảng viên rất dễ nảy sinh biểu hiện hư hỏng, biến chất.
Là người có tầm nhìn chiến lược, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lường trước những căn bệnh khi Đảng cầm quyền: Kiêu ngạo cộng sản, công thần địa vị, tham ô, lãng phí, hủ hóa, quan liêu xa rời quần chúng, trở thành những "ông quan cách mạng" quay lại sách nhiễu, ức hiếp nhân dân và nhiều thói hư tật xấu khác. Thấu hiểu mối nguy hại nảy sinh "bên trong Đảng", Người sớm cảnh báo, cần lãnh đạo, chỉ đạo tích cực xây dựng, bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng trong sáng, mẫu mực, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao, am hiểu các lĩnh vực của đời sống xã hội.
Trong lúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược đang gay go, quyết liệt, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn dành thời gian viết Thư gửi các đồng chí Bắc bộ (1-3-1947), viết tác phẩm Sửa đổi lối làm việc (10-1947), trong đó, Người đã chỉ rõ những khuyết điểm của đội ngũ cán bộ, đảng viên như: Địa phương chủ nghĩa, óc bè phái, óc quân phiệt, quan liêu, óc hẹp hòi, bệnh ham chuộng hình thức, làm việc theo lối bàn giấy, thói vô kỷ luật, ích kỷ, hủ hóa... đồng thời, Người yêu cầu mọi cán bộ, đảng viên phải tẩy sạch những căn bệnh đó.
Xuyên suốt toàn bộ tư tưởng, Người chủ trương xây dựng tư chất cán bộ, đảng viên: Trung thành tuyệt đối với Đảng, với cách mạng, với nhân dân, luôn đặt lợi ích của Đảng, của cách mạng, của nhân dân lên trên hết, sẵn sàng hy sinh thân mình vì sự nghiệp cách mạng. Nêu cao tính tiền phong gương mẫu, cần kiệm liêm chính, chí công vô tư. Nói đi đôi với làm, không nói một đằng làm một nẻo, lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ. Luôn khiêm tốn học hỏi nhân dân, gần gũi nhân dân, biết dựa vào dân, chăm lo đến lợi ích của dân, tận tụy phục vụ nhân dân, phát huy quyền làm chủ của dân.
Trong công tác và trong cuộc sống hàng ngày luôn thực hiện đúng quan điểm, đường lối quần chúng của Đảng, thắt chặt mối liên hệ mật thiết với nhân dân, được quần chúng tín nhiệm. Không công thần địa vị, quan liêu mệnh lệnh, xa rời quần chúng, cơ hội vụ lợi, tham ô, tham nhũng, hủ hóa, chủ quan tự mãn và mọi biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân. Cán bộ, đảng viên cần am hiểu lý luận Mác-Lênin, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, luật pháp của Nhà nước, ra sức học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kiến thức về các lĩnh vực của đời sống xã hội để tuyên truyền, vận động, giáo dục, giác ngộ cách mạng cho nhân dân, lãnh đạo, tổ chức cho nhân dân thực hiện thắng lợi mọi đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước.
Không tự kiêu, tự đại - tự cho mình là tài giỏi mà sinh ra lười biếng, thiếu tu dưỡng, rèn luyện bản thân, không chịu học hỏi quần chúng mà sinh ra thoái bộ: "Nếu có tính tự kiêu, thì dù tài giỏi vô cùng như ông Chu Công, thì tài giỏi ấy cũng vất đi".
Bên cạnh đề ra yêu cầu xây dựng cán bộ, đảng viên, Người còn chỉ ra các nội dung, biện pháp để xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, khẳng định rõ trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, các đoàn thể chính trị - xã hội và của chính bản thân đội ngũ cán bộ, đảng viên. Chủ tịch Hồ Chí Minh đòi hỏi tổ chức Đảng phải hết sức chăm lo giáo dục, quản lý, rèn luyện cán bộ, đảng viên, nhất là thực hiện tốt tự phê bình và phê bình. Đảng phải nuôi dạy cán bộ như người làm vườn vun trồng những cây cối quý báu. Phải trọng nhân tài, trọng cán bộ, trọng mỗi một người có ích cho công việc chung.
Nói về vai trò của tổ chức Đảng trong giáo dục cán bộ, đảng viên, Người từng viết: "Đảng viên tốt thì chi bộ mới tốt. Muốn đảng viên tốt thì chi bộ phải thường xuyên giáo dục mỗi đồng chí. Nhiệm vụ của đảng viên là gì? Tư cách của đảng viên là thế nào? Đồng thời giúp đỡ đảng viên hằng ngày tự kiểm điểm mình". Đặc biệt, Người luôn căn dặn mỗi cán bộ, đảng viên phải tự giác, tự nguyện suốt đời học tập, tu dưỡng, rèn luyện bản thân cả về đức và tài, để không ngừng tiến bộ, trưởng thành; phải kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân dưới mọi hình thức.
Trong xây dựng, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu các tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể phải luôn duy trì thường xuyên, thực hiện thành nề nếp cơ chế dân chủ, dựa vào dân, phát huy vai trò của quần chúng nhân dân. Thực tế cho thấy, nhiều trường hợp cán bộ có khuyết điểm nhưng giấu giếm tổ chức, cấp dưới giấu cấp trên, cấp trên bao che cho cấp dưới, nhưng không có cán bộ nào có khuyết điểm mà có thể giấu được nhân dân. Thông qua dân chủ rộng rãi để ngăn chặn, chống lại mọi biểu hiện xấu độc, trái với đạo lý truyền thống, đi ngược lại lợi ích tối cao của dân tộc, nhân dân.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng cán bộ, đảng viên bao chứa nội dung toàn diện, rộng lớn và sâu sắc, đã được Đảng ta quán triệt, vận dụng vào công tác xây dựng Đảng từ ngày thành lập tới nay, đã góp phần trực tiếp làm cho Đảng ta không ngừng lớn mạnh, trưởng thành, hoàn thành nhiệm vụ lãnh đạo sự nghiệp cách mạng đạt được những thành tích vẻ vang.
Tuy nhiên, nhìn vào thực tế cho thấy những "căn bệnh" của cán bộ, đảng viên từ khi Đảng cầm quyền mà Hồ Chí Minh chỉ ra đến nay vẫn còn tồn tại, thậm chí có "căn bệnh" lại có chiều hướng gia tăng. Tệ quan liêu, tham nhũng, suy thoái về đạo đức và lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên, nhất là số có chức, có quyền đang là một nỗi nhức nhối, một thách thức rất gay gắt, một nguy cơ nội sinh rất nguy hiểm đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân ta, đang làm giảm sút lòng tin của quần chúng đối với Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa.
Những vấn đề đó đang đặt ra trực tiếp đối với công tác xây dựng Đảng hiện nay và trong những năm tới, đòi hỏi phải chấn chỉnh, khắc phục kịp thời, xây dựng Đảng ta thật sự trong sạch vững mạnh như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn.
Trải qua thực tiễn hàng chục năm, tư tưởng xây dựng cán bộ, đảng viên của Hồ Chí Minh vẫn còn nguyên giá trị về lý luận và thực tiễn, vẫn có ý nghĩa thời sự đối với cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Để xây dựng "Đảng ta thật là đạo đức, là văn minh", là "trí tuệ, danh dự, lương tâm" của dân tộc Việt Nam.
Đồng thời, đặt ra và đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên của Đảng hơn bao giờ hết phải nhận rõ trọng trách của mình, nêu cao tính tiền phong gương mẫu, tích cực nghiên cứu, học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; ra sức tu dưỡng, rèn luyện, phấn đấu không ngừng, xứng đáng là "người lãnh đạo, người đầy tớ trung thành" của nhân dân.
(Học viện Chính trị - Quân sự)
