Tượng đài Bà mẹ Việt Nam Anh hùng lấy nguyên mẫu từ Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ.

Cách trung tâm TP Tam Kỳ khoảng 7km về hướng Đông Nam, trên trục đường An Hà - Quảng Phú về biển Tam Thanh, du khách sẽ bắt gặp một Tượng đài Bà mẹ Việt Nam Anh hùng sừng sững, tọa lạc trên một diện tích rộng 15ha. Tượng đài lấy nguyên mẫu từ Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ (xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, có 11 người con và cháu hy sinh trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ), đã được Chủ tịch nước trao tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Cuộc đời mẹ đã trở thành huyền thoại và là biểu tượng mẫu mực của những Bà mẹ Việt Nam giàu lòng yêu nước, đức hy sinh cao cả.

Công trình được khởi công xây dựng từ tháng 7-2009, thiết kế kiến trúc mang đậm nét truyền thống và bản sắc dân tộc, với tổng mức đầu tư hơn 411 tỉ đồng từ nguồn vận động các tổ chức, cá nhân và ngân sách tỉnh Quảng Nam và Trung ương. Tượng đài mang hình ảnh tượng trưng người mẹ dang rộng cánh tay ôm ấp, che chở những người con vào lòng.

Cũng từ tấm lòng yêu thương và vòng tay ấm áp của người mẹ, lớp lớp những đoàn quân đã nối tiếp nhau lên đường ra trận, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì nền độc lập, tự do của Tổ quốc. Phía trước tượng đài là quảng trường tiền môn với 30 ngọn nến đá, tượng trưng cho 30 năm mẹ thấp thỏm chờ đợi ngày quê hương giải phóng.

Tượng đài Bà mẹ Việt Nam Anh hùng có chiều cao 18m, dài theo hình cánh cung là 120m, trong đó, riêng diện tích đặt tượng là 1,65ha. Phần lớn đá hoa cương để tạc tượng phải vào tận các mỏ đá ở Bình Định chọn rồi khai thác. Mỗi tảng đá có khối lượng từ 60 đến 110 tấn, tảng đá nhỏ nhất có chiều dài 1,8m, chiều rộng 1,5m, chiều cao 1m. Tảng đá lớn nhất có chiều dài 4,8m, cao 2,5m, rộng 2m.

Tổng khối lượng đá hoa cương vận chuyển từ Bình Định về Quảng Nam xây dựng Tượng đài lên đến 3.000m3 đá nguyên khối và có trọng lượng lên đến 20.000 tấn. 8 trụ huyền thoại dựng trước Tượng đài được xây dựng từ 6 thớt đá hoa cương có đường kính 2m xếp chồng lên nhau, chiều cao của trụ 11,2m. Tổng khối lượng của 8 trụ huyền thoại này 1.400 tấn.

Để hoàn thành khu Tượng đài, những người thợ cùng đội ngũ kiến trúc sư, kỹ sư xây dựng, họa sĩ điêu khắc đã miệt mài hơn 6 năm trời bạt núi, xây tượng. Đến nay, toàn bộ công trình Tượng đài Bà mẹ Việt Nam Anh hùng đã hoàn thành. Từ ngoài dẫn vào cổng khu Tượng đài là 8 trụ đá sa thạch.

Trên mỗi trụ đá đều khắc họa hình ảnh các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, từ người mẹ Bắc bộ hiền lành, phúc hậu; mẹ Trung bộ tảo tần, nắng mưa, can trường; mẹ Tây Nguyên dù cái bụng không no nhưng vẫn dành từng hạt bắp cho bộ đội; mẹ Nam bộ kiên trung, bất khuất... nhằm tôn vinh và thể hiện sự tri ân công lao to lớn của các Mẹ.

Phía trước Tượng đài là hồ nước rộng 1.000m² với không gian thảm hoa và vườn đá khắc những bài thơ, văn bia ca ngợi tấm lòng người mẹ Việt Nam. Phía sau Tượng đài là nhà tưởng niệm Mẹ Việt Nam Anh hùng với diện tích 400m², có bia ghi danh gần 50.000 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trên khắp cả nước, giới thiệu hình ảnh, cuộc đời và sự cống hiến của các Mẹ đối với Tổ quốc.

Bên trong khối đá hoa cương hình cánh cung là Bảo tàng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng có tổng diện tích 397m², bao gồm phòng trưng bày, phòng khách, khu bảo quản. Hai bên Tượng đài bố trí hai thảm hoa lớn với diện tích 600m² được trang trí nhiều họa tiết, với sắc thái của 54 dân tộc anh em trên mọi miền đất nước.

Tượng đài Bà mẹ Việt Nam Anh hùng được Thủ tướng Chính phủ xếp vào hạng mục công trình văn hóa cấp quốc gia, nhằm tôn vinh và ghi danh công lao to lớn của các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Tượng đài Bà mẹ Việt Nam Anh hùng ở tỉnh Quảng Nam được khánh thành đúng vào dịp kỷ niệm 40 năm Ngày giải phóng tỉnh Quảng Nam (24/3/1975 - 24/3/2015), đây là điểm tham quan hấp dẫn đối với nhiều du khách trong nước và quốc tế.