Thủ tướng Dinh-lúc mong muốn người biểu tình đối xử công bằng với gia đình bà. Ảnh: bangkokpost.com

Như vậy, rõ ràng "liều thuốc" giải tán Hạ viện và tổ chức bầu cử trước thời hạn mà Thủ tướng Dinh-lúc đưa ra vẫn không thể chữa được "căn bệnh" khủng hoảng hiện nay ở Thái Lan, một quốc gia thường xuyên xảy ra đảo chính hoặc mưu toan đảo chính. Xem ra chính sách mềm dẻo mà nữ Thủ tướng xinh đẹp của Thái Lan áp dụng khó có thể thắng được cơn giận dữ của phe đối lập vốn ngày càng mạnh lên với hết những đòi hỏi này đến đòi hỏi khác suốt hơn một tháng qua.

Ở một quốc gia dân chủ, giải pháp mà bà Dinh-lúc đưa ra là hợp lý, bởi vì, khi các đảng phái chính trị mâu thuẫn với nhau thì phải để cho người dân phân xử qua lá phiếu. Tuy nhiên, vấn đề là xã hội Thái Lan hiện bị chia rẽ quá trầm trọng, giữa một bên là những người ủng hộ cựu Thủ tướng Thặc-xỉn Xin-vắt, anh của Thủ tướng Dinh-lúc và bên kia là những người không đội trời chung với ông.

Thất bại của một chính sách

Suốt 7 năm qua kể từ khi Thủ tướng Thặc-xỉn bị lật đổ, chính trường Thái Lan chưa có lúc nào thực sự lặng sóng và vai trò cũng như ảnh hưởng của nhà tỷ phú 64 tuổi này vẫn tiếp tục là tâm điểm gây ra nhiều bất ổn đối với Thái Lan. Những người biểu tình hiện nay có chung sự thù ghét ông mà nguyên nhân trực tiếp làm bùng phát cuộc chiến bất phân thắng bại hiện nay ở Băng-cốc được cho là liên quan đến chính sách hòa giải vốn nói dễ hơn làm và từng góp phần đưa bà Dinh-lúc vào chiếc ghế Thủ tướng hơn hai năm trước.

Theo giới phân tích, Thủ tướng Dinh-lúc đã thất bại trong chính sách hòa giải dân tộc khi không đưa ra lời xin lỗi như bà đã hứa trong bài phát biểu đầu tiên trên cương vị Thủ tướng. Chính quyền của bà không có ý chí chính trị để truy tố những người chịu trách nhiệm về cuộc khủng hoảng năm 2010 khiến 98 người chết, đưa đất nước Đông Nam Á này vào tình trạng bế tắc chính trị nghiêm trọng dù chính sách hòa giải được kỳ vọng tạo bước ngoặt quan trọng đối với Chính phủ của nữ Thủ tướng đầu tiên của Thái Lan. Tuy nhiên, không một nhân vật nào của chính quyền trước đó - từ các nhân vật trong giới quân sự đến các quan chức Chính phủ - phải chịu trách nhiệm về cuộc đàn áp đẫm máu các cuộc biểu tình năm 2010. Dù Chính phủ của bà đã thực hiện chích sách bồi thường tài chính cho gia đình các nạn nhân, nhưng vẫn từ chối đưa ra lời xin lỗi chính thức. Trong khi đó, trong số 1.019 người biểu tình bị bắt giữ trong cuộc đàn áp năm 2010 thì 20 người vẫn bị cầm tù. Nghiêm trọng hơn, Chính phủ đã "bảo vệ" quân đội bằng cách trao cho họ vai trò lớn hơn trong lĩnh vực an ninh mà không cần tổ chức các hoạt động giám sát, bao gồm cả việc phân bổ ngân sách chi tiêu hàng năm. Chính vì vậy, việc Chính phủ tiến hành hòa giải bằng cách đề xuất Dự luật Ân xá đã kích hoạt sự chống đối, chủ yếu từ tầng lớp trí thức. Họ xem bà Dinh-lúc cũng giống như người anh của mình.   

Tương lai khó đoán định

Sự nhún nhường của chính quyền Dinh-lúc không thể xoa dịu sức nóng của làn sóng biểu tình chống Chính phủ, bởi mục tiêu cuối cùng của những người biểu tình thuộc phe đối lập là lật đổ Chính phủ của bà và giao quyền cho một hội đồng điều hành quốc gia hiện chưa hình thành. Tuy nhiên, ngay cả khi nữ Thủ tướng có từ chức thì cũng chưa có gì đảm bảo chắc chắn rằng mọi việc sẽ dần đi vào ổn định và triển vọng chính trường Thái Lan chưa thể sáng sủa, nếu các phe phái tiếp tục tranh giành quyền lực.

Hiện, phe đối lập không tỏ dấu hiệu nào cho thấy họ sẽ dừng bước. Mục tiêu là lật đổ Chính phủ, nhưng bản thân họ cũng không thể định đoạt được tình hình trong tương lai, khi mâu thuẫn về lợi ích chưa được tháo gỡ. Cựu Thủ tướng A-bi-xịt Vây-gia-gi-va, lãnh đạo đảng Dân chủ đối lập chính, cũng đang lâm vào nghịch lý. Năm 2010, khi ông nắm chức Thủ tướng, lực lượng Chính phủ đã tiến hành đàn áp biểu tình, làm nhiều người thiệt mạng. Giờ đây, ông lại gia nhập phong trào chống Chính phủ để tìm kiếm lợi ích cũng như ảnh hưởng cho đảng Dân chủ đối lập. Đó là vòng luẩn quẩn thường thấy trên chính trường Thái Lan.

Khủng hoảng càng khó chấm dứt vì Thái Lan không phải là một quốc gia có truyền thống đối thoại. Những người biểu tình chống Chính phủ cố duy trì áp lực với hy vọng tình hình sẽ bị đẩy cao đến mức buộc quân đội phải can thiệp. Trong khi đó, gần như chắc chắn là đảng Dân chủ sẽ tẩy chay bầu cử Quốc hội trước thời hạn và như vậy, cuộc bầu cử này sẽ không có tính chính đáng. Mặt khác, đảng Dân chủ thừa biết rằng, nếu tham gia bầu cử, họ sẽ bị thua vì đảng này trong suốt 20 năm qua chưa hề thắng cử. Đảng này chỉ lên cầm quyền từ năm 2008 đến 2011 nhờ quyết định của ngành tư pháp Thái Lan giải thể đảng của Thủ tướng thân Thặc-xỉn.

Tình hình hiện nay ở Thái Lan với làn sóng biểu tình lớn nhất kể từ năm 2006 cũng gợi nhớ cuộc khủng hoảng khi đó. Vào thời gian đó, khủng hoảng cũng bắt đầu với những cuộc biểu tình đòi Thủ tướng Thặc-xỉn Xin-vắt từ chức. Ông Thặc-xỉn cuối cùng cũng đã buộc phải giải tán Quốc hội, giống như bà Dinh-lúc bây giờ, nhưng những người biểu tình vẫn tiếp tục xuống đường đòi ông rời khỏi chiếc ghế Thủ tướng. Đảng của ông Thặc-xỉn sau đó cũng đã giành thắng lợi trong một cuộc bầu cử bị phe đối lập tẩy chay, nhưng ngành tư pháp Thái Lan lúc đó xem các kết quả bầu cử là không có giá trị. Sau nhiều tháng khủng hoảng chính trị, cuối cùng quân đội Thái Lan đã lật đổ ông Thặc-xỉn. Bây giờ, khi chỉ chấp nhận giải tán Quốc hội và tổ chức bầu cử trước thời hạn, nhưng dứt khoát không từ chức, bà Dinh-lúc có nguy cơ sẽ chịu chung số phận với người anh.

Đến nay, lực lượng quân đội, vốn tự coi mình là những người bảo vệ nền quân chủ Thái Lan, vẫn giữ nguyên quan điểm không can thiệp vào "cuộc đối đầu" sau bài học đắt giá năm 2010, song sớm hay muộn lực lượng này có thể cũng sẽ có hành động cụ thể hoặc đóng vai trò hòa giải giữa các bên. Tuy nhiên, một số chuyên gia về Thái Lan cho rằng, cuộc khủng hoảng này vẫn còn một lối thoát hẹp là chính quyền và phe đối lập sẽ bắt tay với nhau để thành lập một "Chính phủ đoàn kết dân tộc".

Làn sóng xuống đường hiện nay được cho là lớn nhất từ năm 2010. Ảnh: AFP

Rõ ràng, xứ Chùa vàng đang đứng trước thời điểm hết sức nhạy cảm. Đến giờ phút này, những bất ổn trên chính trường Thái Lan rồi sẽ đi đến đâu vẫn đang là một ẩn số khó đoán định. Thế nhưng, có một điều ai cũng thấy rõ là những tổn hại về mặt kinh tế mà nước này phải hứng chịu là không thể tính toán hết được, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch, thương mại, công nghiệp, đầu tư... Du lịch - ngành dịch vụ hái ra tiền của nước này bị ảnh hưởng nặng nề do du khách hạn chế tới đây và doanh thu từ ngành này dự báo mất 25 tỷ bạt (hơn 16.000 tỷ đồng) trong tháng này. Ngoài ra, tâm lý của các nhà đầu tư ở Thái Lan có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến việc dòng vốn chảy sang nước khác. Những ảnh hưởng tiêu cực của bất ổn chính trị đến tốc độ phát triển kinh tế của Thái Lan đã lộ diện một cách rõ ràng.

Giải tán Quốc hội và tiến hành bầu cử sớm chỉ là những giải pháp tình thế mà bà Dinh-lúc lựa chọn vào thời điểm "nước sôi lửa bỏng" với hy vọng nhu có thể thắng cương. Tuy nhiên, hướng tiếp cận này lại như "đổ thêm dầu vào lửa", khiến phe đối lập càng thêm quyết tâm lật đổ Chính phủ, đẩy tình hình đến chỗ khó kiểm soát được. Trước tình hình này, người ta cho rằng, con đường duy nhất giúp khôi phục ổn định tại quốc gia Đông Nam Á này là tìm sự đồng thuận thông qua đối thoại hòa giải trên cơ sở dân chủ và tôn trọng luật pháp. Nhưng để có được sự hàn gắn đó sẽ là một hành trình rất dài và đầy gian nan.