Biên phòng - Chính phủ lâm thời ở Ki-ép đang phải vật lộn đối phó với những thách thức đầy rủi ro từ một loạt các cuộc nổi dậy đòi ly khai bắt đầu từ thành phố công nghiệp Đô-nhét-xcơ và Lu-gan-xcơ ở miền Đông U-crai-na, sau đó lan sang các thị trấn và các ngôi làng gần đó. Những động thái đòi ly khai này, có thể làm cho U-crai-na, quốc gia có 46 triệu dân bị xé nhỏ. Tuy nhiên, nguy cơ nhãn tiền là U-crai-na có thể rơi vào một cuộc nội chiến, sau khi chính quyền lâm thời Ki-ép quyết định mạnh tay, điều động quân đội và xe tăng đến thành phố điểm nóng ở miền Đông Xla-vi-na để đối phó với cuộc nổi dậy đòi ly khai.
 |
| Các tay súng đứng gác tại một đồn cảnh sát ở Xla-vi-na sau khi chiếm giữ thành phố này, hôm 12-4. Ảnh: AFP |
Các lực lượng của U-crai-na đã lập rào chắn và bắt đầu kiểm soát tuyến giao thông dẫn đến Xla-vi-na, trong khi các tay súng và máy bay tấn công vẫn lượn vòng trên cao. Thành phố công nghiệp bị đình trệ về kinh tế với 100.000 dân đã chịu sự kiểm soát của các tay súng ly khai từ hôm 12-4. Các chương trình thời sự của Ki-ép đã dành thời lượng lớn phát lại cuộc tấn công của các tay súng nhằm vào một trụ sở cảnh sát ở thị trấn Gô-líp-ca, mà ở đó, các kẻ tấn công đeo mặt nạ phòng độc đã ném bom xăng vào trụ sở trước khi đập vỡ cửa sổ bằng đá và gậy. Tướng Va-xin Kru-tốp của Cơ quan An ninh U-crai-na (SBU) đã tuyên bố: "Các tay súng phải được cảnh báo rằng, nếu họ không hạ vũ khí, họ sẽ bị tiêu diệt".
Các nhân chứng tiết lộ rằng, có ít nhất 2 máy bay trực thăng quân sự U-crai-na đã hạ cánh xuống thị trấn Cra-ma-tô cùng với lực lượng tăng cường để chuẩn bị cho cuộc tấn công. Một người dân ở Xla-vi-na cho kênh truyền hình tư nhân ICTV của U-crai-na biết, những người nổi dậy đã bắt đầu tăng cường các hàng rào và đặt 2 súng máy tự động hạng nặng ở một trong số các đường chính dẫn vào thành phố này.
Việc Ki-ép phản ứng với cuộc nổi dậy ở miền Đông khiến Thủ tướng Nga Đmi-tơ-ri Mét-vê-đép cảnh báo rằng "U-crai-na đang bên bờ vực của một cuộc nội chiến - việc này là vô cùng khủng khiếp". Ông đã kêu gọi chính quyền lâm thời của U-crai-na, vốn không được Mát-xcơ-va công nhận, phải ngăn chặn "tình trạng hỗn loạn tồi tệ này". Tuy nhiên, hành động quân sự mạnh mẽ của Ki-ép có thể sẽ khiến Nga động binh để bảo vệ cộng đồng nói tiếng Nga ở nước láng giềng này.
Tổng thống Nga Vla-đi-mia Pu-tin đã kêu gọi Liên hiệp quốc lên án hành động của Ki-ép ở miền Đông U-crai-na. Trong khi đó, người phát ngôn Nhà Trắng Giây Cát-ni đã kêu gọi kiềm chế và thận trọng, đồng thời cho rằng, chính quyền lâm thời U-crai-na phải có "trách nhiệm" bảo đảm luật pháp và trật tự.
Những diễn biến nhanh chóng này đã được Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma và Tổng thống Nga Pu-tin đề cập đến trong cuộc điện đàm tối 14-4, được Nhà Trắng miêu tả là rất "thẳng thắn và trực tiếp". Mát-xcơ-va tiếp tục bác bỏ mối liên hệ với các tay súng nói tiếng Nga - những người đã tuyên bố thiết lập một nước cộng hòa độc lập riêng và yêu cầu ông Pu-tin hỗ trợ quân sự. Tuy nhiên, ông Ô-ba-ma vẫn cáo buộc Mát-xcơ-va hậu thuẫn "các phần tử vũ trang ly khai thân Nga, những kẻ đã đe dọa làm suy yếu và mất ổn định chính quyền U-crai-na". Những động thái mới nhất này cho thấy, thế đối đầu Đông-Tây tồi tệ nhất kể từ sau Chiến tranh lạnh càng trở nên trầm trọng hơn.
