Biên phòng - Bất chấp những quan ngại của cộng đồng quốc tế, đúng 7 giờ 39 phút sáng 13-4, CHDCND Triều Tiên đã tiến hành vụ phóng vệ tinh quan sát trái đất Quang Miêng Xâng 3 bằng tên lửa đẩy tầm xa Unha-3 từ bãi phóng Tông Chang-ri ở vùng Đông Bắc. Mặc dù vụ phóng đã thất bại, nhưng điều đó không có nghĩa “cơn đau đầu” của phương Tây đã chấm dứt. Trái lại, các nước đang phải vật lộn với bài toán làm thế nào vừa răn đe Bình Nhưỡng, vừa không đẩy nước này đến bước đường cùng.
 |
Phát thanh viên Triều Tiên thông báo “tin buồn” về sự thất bại chóng vánh của vụ phóng vệ tinh. Ảnh: globalrights.info |
Nguy cơ Triều Tiên thử hạt nhân lần 3
Rút kinh nghiệm từ các lần thử tên lửa trước của Triều Tiên, cộng thêm các nguồn tin tình báo hiện nay, giới chức Nhật Bản và Hàn Quốc nhận định rất có thể Bình Nhưỡng sẽ tiến hành vụ thử hạt nhân lần 3, như đã từng làm vào các năm 2006 và 2009. “Tôi cho rằng, có khả năng Triều Tiên sẽ tiến hành thử hạt nhân vì nước này đã có sự chuẩn bị trong thời gian dài”, Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Kim Quan Gin nhận định ngay sau khi có tin vụ phóng thất bại. Thứ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Sư Oa-ta-na-bê cũng cho biết, Tô-ki-ô đang theo dõi chặt chẽ Triều Tiên vì rất có thể Bình Nhưỡng sẽ thử hạt nhân để bù đắp cho thất bại hôm 13-4.
Chủ tịch diễn đàn CSIS Thái Bình Dương, ông Ran-phơ Cô-xa cho rằng: “Vụ phóng tên lửa vừa được xem là hành động báo công với các nhà cố lãnh đạo của Triều Tiên, vừa là sự kiện biểu trưng cho quyền lực và khả năng công nghệ của đất nước. Vì vậy, thất bại này sẽ khiến Bình Nhưỡng hạ quyết tâm tiến hành thử hạt nhân trong tương lai không xa”. Cũng theo người đứng đầu tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Ha-oai này, tham vọng thử hạt nhân của Triều Tiên đang trỗi dậy mạnh mẽ hơn bao giờ hết, vì nó sẽ giúp nước này lấy lại phần nào “thể diện bị đánh cắp” sau vụ thử thất bại vừa rồi. “Thử hạt nhân sẽ giúp Triều Tiên hoàn thiện hơn tiềm năng vũ khí của mình, nhưng quan trọng hơn là sẽ giúp nước này lấy lại thể diện”, ông Ran-phơ Cô-xa nói thêm.
Lo ngại căng thẳng giữa hai miền Triều Tiên có thể đẩy đến một cuộc chiến tranh không cân bằng về tiềm lực quân sự trong tương lai, Hàn Quốc đã quyết định sẽ phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa trong vài năm tới. Trước đó, vào năm 2011, Xơ-un cũng từng tuyên bố nỗ lực thiết lập hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa trước năm 2015 dựa trên công nghệ sản xuất trong nước.
Phương Tây cũng phải “uốn lưỡi”
Nếu như trước đây, sau khi phóng tên lửa đạn đạo tầm xa, chắc chắn Triều Tiên sẽ phải trả giá bằng những lời chỉ trích kèm theo các biện pháp trừng phạt cứng rắn của cộng đồng quốc tế, đặc biệt là Mỹ và phương Tây. Nhưng nay, mọi việc đã khác. Dù rất bực bội với Bình Nhưỡng, song Mỹ, Nhật Bản và Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) cũng không dám đưa ra những hành động quyết liệt nhằm đẩy Triều Tiên đến chỗ “tức nước vỡ bờ”.
Trong tuyên bố đầu tiên, nhưng có sự tính toán kỹ lưỡng sau khi Triều Tiên tiến hành phóng tên lửa, Nhà Trắng đã chỉ trích đây là hành động “khiêu khích” và “vi phạm luật pháp quốc tế”. Tuy nhiên, bên cạnh đó, Nhà Trắng cũng không quên nhấn mạnh rằng, Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma “sẵn sàng can dự một cách xây dựng và tích cực” vào tình hình bán đảo Triều Tiên. Hành động cứng rắn nhất của Mỹ cho tới lúc này chỉ là việc quyết định ngừng viện trợ lương thực cho Bình Nhưỡng. Chính phủ Nhật Bản tỏ ra thận trọng hơn khi chưa đưa ra bất kỳ chỉ trích cụ thể nào. Ngay cả khi Triều Tiên thực hiện vụ phóng, Tô-ki-ô cũng phải đợi đến 43 phút sau mới chính thức thông báo về vụ việc.
Sau phiên họp kín ngày 13-4 và buổi thảo luận chính thức sau đó 3 ngày, HĐBA cũng chỉ ra Tuyên bố của Chủ tịch “lên án vụ phóng”, coi đây là hành động vi phạm nghiêm trọng các nghị quyết liên quan của HĐBA, trong đó có việc cấm Triều Tiên tiến hành các vụ phóng tên lửa đạn đạo. Mặc dù đây là lần đầu tiên Trung Quốc tham gia soạn thảo văn kiện lên án Bình Nhưỡng, nhưng xét về ngôn từ, tuyên bố này ôn hòa hơn nhiều so với những đe dọa mà các cường quốc phương Tây đưa ra trước đó.
Trung Quốc bị dồn vào thế bí
Trung Quốc có lẽ là nước bị đẩy vào thế khó xử nhất hiện nay trong vấn đề hạt nhân của Triều Tiên. Là đồng minh thân cận và cũng là nước có đường biên giới trên bộ tiếp giáp Triều Tiên, Trung Quốc không thể không cân nhắc thận trọng từng lời nói, cũng như hành động nhằm duy trì quan điểm dung hòa giữa các bên. Đây cũng là lý do vì sao Bắc Kinh đã chọn giải pháp không lên án Bình Nhưỡng, mà chỉ kêu gọi duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực. “Các nước có liên quan trực tiếp đến vụ phóng tên lửa bất thành của Triều Tiên nên duy trì tiếp xúc chặt chẽ và hợp tác cùng nhau để duy trì hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên”, Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì kêu gọi sau cuộc họp với người đồng cấp Nga và Ấn Độ tại Thủ đô Mát-xcơ-va hôm 14-4. Ông Dương Khiết Trì cũng cho biết, Bắc Kinh đang mở rộng quan hệ với cộng đồng quốc tê, nhằm cố gắng giảm thiểu sự ồn ào đang nổi lên quanh vụ phóng tên lửa của Bình Nhưỡng. Mới đây nhất, ông cũng đã chính thức được người đồng cấp Mỹ Hi-la-ri Clin-tơn đề nghị chuyển quan ngại của Oa-sinh-tơn tới Bình Nhưỡng.
 |
| Triều Tiên phóng tên lửa mang vệ tinh Quang Miêng Xâng 3. Ảnh: defencetalk.com |
Thay cho lời kết
Rõ ràng, việc Triều Tiên phóng tên lửa đang đặt ra thách thức lớn đối với các cường quốc thế giới về việc làm thế nào vừa lên án Bình Nhưỡng, vừa không gây phản ứng căng thẳng mới theo kiểu dây chuyền.
Trước khi vụ việc xảy ra, Mỹ và các nước đồng minh đã đe dọa sẽ hành động mạnh mẽ và cương quyết tại HĐBA. Tuy nhiên, Bình Nhưỡng vẫn thực hiện vụ phóng, phương Tây không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải hành động cẩn trọng và biết “kết hợp cương, nhu”. Đó là vì các nước này đã quá hiểu tâm lý của Triều Tiên, một trong những nước bị cô lập nhất thế giới và đang phải đối mặt với tình trạng thiếu lương thực trầm trọng cho khoảng 24 triệu dân.
Nói cách khác, cơn đau đầu của phương Tây về vấn đề tên lửa và hạt nhân của Triều Tiên sẽ chưa thể chấm dứt. Ngoài ra, phương Tây cũng không thể bỏ qua câu nói “Con giun xéo lắm cũng quằn”, nếu thực sự muốn tìm giải pháp hiệu quả và lâu dài cho vấn đề Triều Tiên.
