Đối thoại An ninh và Ngoại giao là một trong 4 cơ chế cấp cao được thiết lập sau cuộc gặp đầu tiên giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại bang Florida hồi tháng 4 vừa qua. Đây là cơ chế đối thoại nhằm thay thế cho cuộc Đối thoại kinh tế và chiến lược Mỹ-Trung được tổ chức thường niên dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama.

Theo giới chức Mỹ, Đối thoại An ninh và Ngoại giao Mỹ - Trung chỉ tập trung cụ thể vào các vấn đề an ninh, không thảo luận quá rộng sang các chủ đề khác. Hình thức đối thoại mới sẽ giúp giới chức Mỹ có thể tiếp cận trực tiếp với giới hoạch định chính sách của Trung Quốc, có thể đem lại những kết quả cụ thể.

Đồng chủ trì cuộc Đối thoại An ninh và Ngoại giao đầu tiên này với Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson và Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis là Ủy viên Quốc vụ Trung Quốc Dương Khiết Trì cùng Tổng Tư lệnh Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, Thượng tướng Phòng Phong Huy.

Thông cáo của Bộ Ngoại giao Mỹ sau phiên họp đầu tiên cho biết, hai bên đã thảo luận về hàng loạt vấn đề song phương như hợp tác an ninh-quốc phòng cho tới các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm như cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu, tình hình Bán đảo Triều Tiên và căng thẳng hàng hải tại Biển Đông.

Theo AP, ngày 20-6, các vệ tinh do thám của Mỹ đã phát hiện thấy những hoạt động gần đây tại khu vực thử tên lửa của Triều Tiên, song hiện chưa rõ liệu những động thái này của Bình Nhưỡng có phải đang chuẩn bị cho cuộc thử tên lửa mới hay không. Do vậy, tại Đối thoại lần này, Mỹ đã hối thúc Trung Quốc gây sức ép hơn nữa về kinh tế và ngoại giao nhằm giúp kiềm chế các tham vọng hạt nhân và tên lửa của Triều Tiên.

Phát biểu tại buổi họp báo sau cuộc đối thoại, Ngoại trưởng Tillerson nhấn mạnh, Trung Quốc cần phải thể hiện trách nhiệm ngoại giao trong việc gia tăng áp lực lên Triều Tiên nếu muốn ngăn chặn leo thang căng thẳng ở khu vực này. Theo ông Tillerson, Mỹ ủng hộ việc áp đặt lệnh cấm vận về dầu khí, hàng không và xuất khẩu lao động nhằm vào Triều Tiên. Giới chức Mỹ và Trung Quốc nêu bật tầm quan trọng của một tiến trình phi hạt nhân hóa có thể kiểm chứng và không thể đảo ngược tại Bán đảo Triều Tiên.

Ngoại trưởng Tillerson cho biết thêm, Tổng thống Donald Trump có kế hoạch thăm chính thức Trung Quốc vào cuối năm nay, phát đi tín hiệu rằng Washington đang nỗ lực cải thiện quan hệ với Bắc Kinh bất chấp những bất đồng liên quan tới vấn đề Triều Tiên. Trong khi đó, phía Trung Quốc nhấn mạnh nước này duy trì cam kết loại bỏ vũ khí hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên và sẵn sàng làm việc với Mỹ cũng như các đối tác khác để tái khởi động đàm phán.

Bên cạnh vấn đề Triều Tiên, phiên đối thoại đầu tiên này cũng thảo luận một số vấn đề khác như tranh chấp Biển Đông, cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu, thúc đẩy quan hệ quân sự Mỹ - Trung.

Về Biển Đông, phía Mỹ nhấn mạnh tầm quan trọng của tự do lưu thông cũng như ủng hộ giải pháp hòa bình cho các tranh chấp hiện nay. “Trong khi chúng tôi duy trì đối thoại cởi mở về vấn đề này, Mỹ sẽ tiếp tục thực hiện các hoạt động tự do hàng không, hàng hải ở bất cứ khu vực nào mà luật pháp quốc tế cho phép”, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis khẳng định.

Thu Uyên