Biên phòng - Việc dùng vật liệu nổ, hóa chất, xung điện khai thác hải sản trái phép không chỉ gây mất trật tự, an ninh trên biển, mà còn dẫn đến nguy cơ tận diệt nguồn thủy sản. Trước tình hình trên, BĐBP Phú Yên đã vận động ngư dân ký cam kết xây dựng ngư trường an toàn và khai thác hải sản bền vững. Với việc làm trên đã góp phần đảm bảo an ninh trên biển cũng như xây dựng môi trường biển an toàn, bền vững.
Với kinh nghiệm hơn 20 năm hành nghề khai thác hải sản trên biển, hơn ai hết, anh Nguyễn Văn La (thôn Từ Nham, xã Xuân Thịnh, thị xã Sông Cầu) nhận thức rất rõ nguồn hải sản đang ngày càng cạn kiệt, môi trường nước bị ô nhiễm, mà nguyên nhân chủ yếu là do con người khai thác bừa bãi. Theo anh La, sức hủy diệt nguồn lợi thủy sản do thuốc nổ, hóa chất hay xung điện là vô cùng to lớn. Tất cả các loài thủy hải sản sau khi bị những tác nhân trên tác động sẽ bị chết và cả trứng, ấu trùng sinh sản cũng bị hủy diệt.
Những năm trước đây, do nhiều người dân lạm dụng loại hình đánh bắt này nên hiện nay, tại nhiều khu vực ven biển, nguồn lợi thủy hải sản đã giảm đáng kể, khiến những ngư dân đánh bắt gần bờ như anh La gặp rất nhiều khó khăn. Ngư dân Nguyễn Bèo (ở thôn Từ Nham, xã Xuân Thịnh) cũng góp lời: Xã Xuân Thịnh chúng tôi, mọi người chủ yếu đánh bắt bằng thuyền nan, thu nhập cũng chỉ đủ sống. Mấy năm gần đây, sản lượng khai thác xuống thấp không đủ sống, vì thế, chúng tôi phải ra khu vực biển xa hơn để đánh bắt, nhưng thuyền nhỏ nên rất nguy hiểm.
Được biết, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh đã chọn Đồn BP Xuân Thịnh làm điểm về việc phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể và chính quyền thôn, khu phố ven biển tổ chức tuyên truyền, nâng cao nhận thức pháp luật và ý thức chấp hành cho ngư dân theo Nghị định 161, ngày 18-12-2003 của Chính phủ về Quy chế khu vực biên giới biển; vận động ngư dân cam kết không sử dụng chất nổ, hóa chất, xung điện hay phương tiện cấm để khai thác hải sản và không tranh chấp ngư trường.
Theo đó, BĐBP và chính quyền địa phương vận động ngư dân xây dựng 64 tổ đánh bắt an toàn trên biển. Hơn 700 phương tiện (chủ yếu thúng và ghe) của xã Xuân Thịnh được chia thành 6 cụm khi đánh bắt trên biển. Các chủ phương tiện phải ký cam kết cùng đoàn kết, giúp đỡ nhau, đồng thời phải ký cam kết không đánh bắt thủy hải sản bằng vật liệu nổ, hóa chất, xung điện. Nếu phát hiện có trường hợp nào vi phạm cam kết sẽ tiến hành kiểm điểm; nếu còn cố tình vi phạm, các tổ, cụm sẽ thu phương tiện bàn giao cho BĐBP và chính quyền xử lý.
Thiếu tá Lê Hữu Thao, Chính trị viên Đồn BP Xuân Thịnh cho biết: Đơn vị được giao nhiệm vụ quản lý, bảo vệ địa bàn 4 xã ven biển phía Bắc thị xã Sông Cầu với khoảng 1.200 tàu cá, trên 3.000 lao động làm nghề lưới mành, giã cào và đánh bắt tôm hùm giống. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự tại khu vực biên giới biển, ngoài việc tăng cường tuần tra, xử lý vi phạm, đơn vị thường xuyên phối hợp với chính quyền các địa phương tổ chức sinh hoạt các tổ tàu thuyền an toàn, phong trào quần chúng tham gia bảo vệ chủ quyền vùng biển và an ninh trật tự thôn, xóm kết hợp với tư vấn, trợ giúp pháp lý cho bà con ngư dân, nhất là trong lĩnh vực đăng ký, đăng kiểm, bảo hiểm tàu cá.
Suốt một thời gian dài, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã đến từng địa bàn các thôn gặp gỡ ngư dân để tuyên truyền, phân tích những tác hại của các hình thức đánh bắt trên và những hệ lụy của nó cả trước mắt lẫn lâu dài. Từ đó, vận động ngư dân cam kết không sử dụng cách đánh bắt mang tính tận diệt này, đồng thời tích cực tham gia vào các tổ, cụm đánh bắt an toàn, tổ đoàn kết trên biển... để hỗ trợ nhau.
Cũng thông qua những buổi trao đổi, tuyên truyền này đã giúp ngư dân hiểu rõ hơn các thủ tục pháp lý khi đánh bắt trên biển nhằm tránh những hành vi xâm phạm chủ quyền vùng biển nước khác. Qua đó, giúp ngư dân nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền vùng biển nội địa và không xâm phạm vùng biển nước khác.
Bởi vậy mà mối quan hệ, tình cảm của ngư dân ven biển đối với cán bộ, chiến sĩ BĐBP ngày càng gắn kết, gần gũi hơn và điều đáng mừng là, đến nay, ý thức của ngư dân trong việc đoàn kết, tương trợ giúp nhau trong đánh bắt; ý thức bảo vệ nguồn lợi thủy sản trên vùng biển, bảo vệ chủ quyền biển đảo Tổ quốc cũng như không xâm phạm chủ quyền vùng biển nước bạn đã được ngư dân tuân thủ nghiêm túc. Từ đó, góp phần phục tốt hơn trong việc bảo vệ an ninh trật tự, chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc. Từ kết quả đạt được, Đồn BP Xuân Thịnh đã báo cáo lên cấp trên và được lãnh đạo UBND tỉnh cho áp dụng nhân rộng trên toàn tỉnh.
Từ năm 2011 đến nay, BĐBP Phú Yên đã vận động 180 hộ ngư dân ký cam kết không tham gia mua bán, sử dụng chất nổ, chất độc trong khai thác hải sản; 229 gia đình, dòng họ với hơn 4.000 người đăng ký tham gia bảo vệ chủ quyền vùng biển và an ninh trật tự thôn, xóm ven biển; 555 chủ tàu cá công suất từ 90 mã lực trở lên ký cam kết bảo đảm an ninh, an toàn đường ống dẫn khí và chấp hành các quy định về hoạt động hàng hải, khai thác, đánh bắt hải sản và tài nguyên thiên nhiên trên biển. Đặc biệt, thông qua hoạt động đánh bắt, ngư dân đã cung cấp hàng trăm nguồn tin có giá trị, giúp BĐBP và các lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm nhiều trường hợp vi phạm.
Trúc Hà - Đình Tăng
