Người dân Nam Xu-đăng chờ thuyền để vượt qua sông Nin đi lánh nạn, tránh xung đột giữa Chính phủ và quân nổi dậy. Ảnh: Reuters

Tháng 1-2013, được sự chấp thuận ở Hội đồng Bảo an LHQ, Pháp đã điều 4.500 binh sỹ tới Ma-li để giải quyết cuộc khủng hoảng tại quốc gia này, khi  phiến quân Tu-a-rếch li khai liên kết với các nhóm vũ trang Hồi giáo có quan hệ với mạng lưới An-kê-đa tiến hành đảo chính lật đổ Tổng thống A.T.Tu-rê. Cuộc khủng hoảng đã khiến 500.000 người phải rời bỏ nhà cửa đi lánh nạn. Với nỗ lực của các bên, lực lượng phiến quân cuối cùng đã phải ký Hiệp định hòa bình với Chính phủ Ma-li vào tháng 6-2013, tạo tiền đề cho việc tổ chức thành công cuộc Tổng tuyển cử vào tháng 11-2013. Tại CHDC Công-gô, lực lượng gìn giữ hòa bình LHQ đã phát động cuộc tấn công bằng trực thăng vào quân nổi dậy tại tỉnh Bắc Ki-vu giáp biên giới với U-gan-đa. Thời gian qua, nhóm nổi dậy Hồi giáo U-gan-đa Lực lượng đồng minh dân chủ - quân đội quốc gia (ADF-NALU) và phiến quân M23 ở Công-gô đã tàn sát nhiều dân thường. Bạo lực đã làm xói mòn niềm tin, hy vọng về sự hồi phục nhanh chóng cho CHDC Công-gô, sau khi Chính phủ ký thỏa thuận hòa bình với phiến quân M23 tại Thủ đô Nai-rô-bi của Kê-ni-a, ngày 12-12 vừa qua.

Xung đột, bạo loạn, chủ nghĩa khủng bố ở châu Phi, từ Ma-li, CHDC Công-gô, Cộng hòa Trung Phi cho đến Xu-đăng... đều ảnh hưởng nhất định đến an ninh toàn cầu. Các nhà phân tích cho rằng, năm 2013, Liên minh châu Phi (AU) đã tiến hành nhiều nỗ lực hòa giải nhưng không mấy thành công, chủ yếu do sự phức tạp của cuộc khủng hoảng và những thách thức trong việc lựa chọn đối tác đàm phán. Đây là những trường hợp khi một Chính phủ được quốc tế công nhận không thể đàm phán hoặc đàm phán không thành với các lực lượng nổi dậy "cứng đầu", trong đó có cả phiến quân lẫn các băng đảng buôn lậu vũ khí, ma túy và các lực lượng thánh chiến, việc sử dụng vũ lực là điều cần thiết.

Tại CH Trung Phi, sự can thiệp của các lực lượng nước ngoài dưới sự lãnh đạo của Pháp từ hơn một tháng nay đã mang lại sự ổn định cho nhiều khu vực. Tuy nhiên, cuộc tấn công bất thành vào Dinh Tổng thống ngày 26-12, là bằng chứng mới nhất cho thấy quốc gia này tiếp tục rơi vào hỗn loạn, chứ chưa đi dần vào ổn định như nhiều người hy vọng. Tại Nam Xu-đăng, dự kiến sẽ có khoảng 6.000 lính mũ nồi xanh được Hội đồng Bảo an LHQ tăng cường để giúp quốc gia non trẻ nhất thế giới thoát khỏi nguy cơ của cuộc nội chiến cận kề. Với nỗ lực của cộng đồng quốc tế, các nỗ lực hòa giải đang được tiến hành và hai bên tuyên bố sẵn sàng đàm phán. Tuy nhiên, nguy cơ bất ổn tại Nam Xu-đăng vẫn còn tiềm tàng khi ngày 29-12 vừa qua, hàng chục nghìn dân quân thuộc bộ lạc Nu-ê của cựu Phó Tổng thống Ma-cha tuần hành rầm rộ tại thị trấn Bo, thủ phủ bang Giông-lây.

Vào ngày cuối cùng của năm 2013, Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Giăng I-vơ Lơ Đri-ăng đã đến Ma-li, bắt đầu chuyến công du khu vực Xa-hen của châu Phi với sứ mệnh phối hợp hành động nhằm đối phó với nguy cơ bất ổn tại châu lục vốn đang chìm trong tình trạng hỗn loạn. Theo nhận định của các chuyên gia quân sự, việc sử dụng các biện pháp can thiệp quân sự, do châu Phi lãnh đạo với một thành phần quốc tế hùng hậu để giải quyết xung đột phức tạp tại một số nước châu Phi là sự lựa chọn đúng đắn. Tuy nhiên, nếu một giải pháp quân sự không thể ổn định được tình hình hiện tại thì một giải pháp chính trị là cần thiết để xây dựng nền tảng vững chắc cho tương lai. Vấn đề của châu Phi phải do người châu Phi tự giải quyết. Châu Phi tiếp tục bước vào năm 2014, với gánh nặng trên vai.