Ông Lê Khả Dục còn có biệt danh "Bao công" bởi da mặt ông bị đen sạm vì nắng gió, quần áo lúc nào cũng lấm lem dầu nhớt, hai bàn tay chai sần, mái đầu điểm nhiều tóc bạc. Thoạt nhìn, tôi không thể tin được người đàn ông mới 42 tuổi mà trông như 60. Ngoài nhận biết tuổi của ông qua giấy chứng minh nhân dân, thì không có điểm "ngoại hình" nào có thể chứng minh ông ở tuổi ấy.

Ông Dục bảo: "Cuộc đời của người thợ sửa chữa máy tàu luôn lầm lũi dưới hầm sâu, nhiều khi cả ngày không ngẩng mặt lên khỏi hầm, tuổi trẻ ném cả vào đây. Thợ sửa máy tàu không có khái niệm về thời gian, không gian mà sửa với tất cả tình yêu nghề nghiệp và yêu cầu của bà con ngư dân. Khi ghe tàu của bà con ngư dân hư hỏng lốc máy, họ nhờ đến mình là phải làm khẩn trương chứ không thể chần chừ. Vì ở biển nếu gặp gió bão sẽ rất nguy hiểm, hơn nữa, cứ một ngày trôi qua chủ tàu tốn cả trăm triệu đồng. Nghề sửa máy tàu cực nhọc, nhưng mỗi con tàu sửa máy thành công là niềm vui của tôi lại được nhân lên".

Trên thực tế, nhiều người quan niệm, thợ sửa máy tàu lúc nào tiền cũng dồi dào, nhưng họ không thể hiểu, để có chừng 7-8 triệu đồng/tháng, ông Dục phải làm việc trong môi trường cực kỳ khắc nghiệt, không khí xung quanh ngột ngạt bởi xăng, dầu mỡ. Ở tận đáy con tàu tối tăm, ông Dục miệng ngậm đèn pin, phải lần mò vặn từng con ốc, ráp các bộ phận trong điều kiện tàu chao đảo mạnh, thiếu ánh sáng. Nguy hiểm nhất là khi lốc máy tàu của ngư dân bị vỡ chìm trong nước, ông Dục phải lặn xuống dưới đáy tàu mò mẫm tháo lốc máy đưa lên khỏi mặt nước để sửa chữa. Có lần đưa được máy tàu lên khỏi mặt nước, ông Dục đã ngạt thở vì mùi dầu nhớt. Làm việc trong điều kiện cực nhọc như thế, nhưng đó lại là niềm vui, nhất là mỗi khi tiếng máy tàu của ngư dân giòn giã vang lên sau nhiều giờ hỏng hóc.

Ông Dục chia sẻ: "Điều quan trọng nhất là giúp đỡ bà con ngư dân khắc phục được hỏng máy, để họ tiếp tục đánh bắt, khai thác hải sản trên vùng biển, đảo của Tổ quốc, đây vừa là trách nhiệm của Công ty Khai thác Dịch vụ Hải sản Biển Đông, vừa thể hiện tinh thần đoàn kết, giúp đỡ bà con ngư dân. Tất cả các ghe tàu của ngư dân hỏng lốc máy hoặc gặp một sự cố gì đó đều được chúng tôi sửa chữa khẩn trương trong thời gian nhanh nhất, để họ tiếp tục lao động, nhất định không thể để họ trở về đất liền khi khoang cá chưa đầy".

Ông Dục tiếp tục kể về nhiều kỷ niệm khó quên trong những lần cứu tàu hỏng máy, đáng nhớ nhất là đêm 22-12-2011. Đêm ấy, Tổ sửa máy tổ chức văn nghệ chào mừng Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam tới tận khuya. Hơn 1 giờ sáng, trằn trọc thương nhớ vợ con ở quê nhà, phần lo 2 chiếc tàu của ngư dân Phú Yên sửa chữa chưa xong, bỗng ông nhận được tín hiệu cấp cứu của một tàu ngư dân phía Bắc đảo Đá Tây. Giữa đêm tối mịt mùng sóng to, gió lớn (cấp 8, cấp 9), ông cho tàu cơ động về vị trí cấp cứu. Tàu cá của ngư dân bị vỡ lốc máy, nước tràn vào khoang giữa, tàu có nguy cơ chìm. Không do dự, miệng ngậm đèn pin, ông lao luôn xuống hầm máy sửa chữa. Sau gần 6 giờ hì hục sửa chữa, tiếng máy tàu giòn giã vang lên trong sự vỡ òa niềm vui rơi nước mắt của mọi người. Cả đêm ấy, ông và đồng đội không hề chợp mắt. Niềm vui cứu tàu giúp dân cứ xao xuyến mãi trong lòng.

Tác giả và ông Mai Khả Dục (bên trái) tại đảo Đá Tây A.

Tôi hỏi ông: Năm nay đã cứu được bao nhiêu ghe tàu của ngư dân hỏng hóc? Ông trả lời: Từ đầu năm đến giờ chữa được 22 chiếc. Ông còn cho biết, năm ngoái cứu 18 chiếc. Các tàu của bà con ngư dân hỏng hóc chủ yếu bị hư lốc máy, nặng nhất là bo lốc máy. Giữa biển khơi, nếu bị bo lốc máy chỉ có nước thả trôi chờ cứu chứ không làm ăn gì được.

 Theo "lời khai" của ông Dục cùng với sự tìm hiểu của mình qua nhiều "kênh", tôi được biết, ông sinh ra ở vùng quê nghèo xã Nga Yên, huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Năm 1989, ông lên đường nhập ngũ lực lượng Hải quân nhân dân Việt Nam. Sau những tháng ngày huấn luyện ở đảo Phú Quốc (Kiên Giang), ông được đi học thợ sửa chữa máy tàu ở Trường Trung cấp Kỹ thuật Hải quân TP Hồ Chí Minh. Ông Dục vào Đoàn vận tải Trường Sa 955, công tác từ năm 1991. Đảo đầu tiên ông Dục đặt chân đến là Nam Yết, sau đó là Sinh Tồn, rồi về Đá Tây. Trong suốt thời gian ở đây, ông Dục đã cùng đồng nghiệp sửa chữa nhiều tàu ghe của ngư dân bị hỏng máy. Sau thời gian ở đảo Nam Yết, Sinh Tồn, ông Dục được chuyển về Sở Thủy sản tỉnh Thanh Hóa công tác.

Cũng vì nhớ Trường Sa, nhớ những bước chân của lính đảo, nhớ những lần sửa chữa máy tàu cho ngư dân, ông Dục đã viết đơn tình nguyện xung phong, "đóng đô" ở đảo Đá Tây. Ông tâm sự: "Tôi đã có một thời gian làm việc trên vùng biển Hàn Quốc, được tiếp xúc nhiều loại máy tàu hiện đại. Nay tôi quyết định cả đời gắn bó với nghề thợ sửa máy tàu ở đảo Đá Tây cũng là muốn góp một phần sức lực nhỏ bé của mình cùng bà con ngư dân và lính đảo trong việc khai thác, giữ gìn, bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc. Mới ngày nào ra đảo Đá Tây, thế mà đã hơn 10 năm trôi qua, cuộc đời người thợ sửa máy tàu suốt ngày lầm lũi dưới hầm tàu thật gian khổ nhưng niềm vui thì không bao giờ kể xiết".