Phiên họp toàn thể Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 20 tại Thủ đô Phnôm Pênh, Cam-pu-chia. Ảnh: TTXVN

Ngay sau lễ khai mạc, lãnh đạo các nước ASEAN đã tiến hành phiên họp toàn thể, bàn về các vấn đề trọng tâm và ưu tiên của Hiệp hội, bao gồm xây dựng cộng đồng, triển khai kết nối, liên kết khu vực, thu hẹp khoảng cách phát triển, tăng cường quan hệ đối ngoại của ASEAN, phối hợp lập trường của ASEAN tại Cấp cao G20... Phát biểu tại phiên họp toàn thể, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định, Việt Nam hoàn toàn ủng hộ chủ đề của năm 2012 như nước Chủ tịch Cam-pu-chia đã xác định. Đó là một ASEAN đoàn kết, vững mạnh và liên kết chặt chẽ không những là lợi ích chung của cả khu vực, mà còn là mục tiêu chiến lược của các nước thành viên. Đây cũng chính là nền tảng vững chắc để ASEAN phát huy vai trò, tiếng nói ở khu vực và trên trường quốc tế. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh: Trong bối cảnh khu vực có nhiều biến chuyển nhanh chóng, Hiệp hội cần tăng cường phối hợp lập trường về các vấn đề thuộc quan tâm và là lợi ích chung của khu vực; đề nghị sớm xây dựng Kế hoạch hành động triển khai Tuyên bố Ba-li về Cộng đồng ASEAN trong Cộng đồng các quốc gia toàn cầu...

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đề nghị triển khai hiệu quả kế hoạch tổng thể xây dựng Cộng đồng chính trị - an ninh (APSC), tập trung vào 14 lĩnh vực ưu tiên; tiếp tục phát huy tác dụng của các công cụ và cơ chế hợp tác hiện có, trong đó có TAC, DOC, ARF, ADMM+... tăng cường hợp tác về các vấn đề an ninh phi truyền thống. Đồng thời, làm sâu sắc hơn quan hệ với các đối tác, tạo điều kiện cho các đối tác tham gia tích cực và đóng góp xây dựng vào các vấn đề liên quan đến hòa bình, an ninh, hợp tác và phát triển ở khu vực cũng như hỗ trợ các trọng tâm và ưu tiên của ASEAN.

Kiểm điểm tiến trình thực hiện lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, Hội nghị lần này đánh giá cao những kết quả đạt được trong triển khai các kế hoạch tổng thể trên cả ba trụ cột: Chính trị - an ninh, kinh tế và văn hóa - xã hội; triển khai hiệu quả hơn các thỏa thuận, chương trình hợp tác; tăng cường phối hợp giữa các trụ cột Cộng đồng; đồng thời có các biện pháp hữu hiệu để tiếp tục thu hút các nguồn lực phục vụ cho mục tiêu hình thành Cộng đồng ASEAN vào năm 2015.

Các nhà lãnh đạo nhấn mạnh cần triển khai hiệu quả các kế hoạch về liên kết và kết nối ASEAN, nhất là các dự án trọng điểm về kết nối cơ sở hạ tầng, giao thông vận tải, gắn kết với các chương trình hợp tác tiểu vùng, trong đó có Tiểu vùng Mê Công, thúc đẩy phát triển bền vững và đồng đều ở khu vực, qua đó đóng góp vào thành công chung của tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Các nhà lãnh đạo khẳng định: ASEAN cần tiếp tục duy trì đoàn kết và thống nhất trong ASEAN; tiếp tục phát huy tác dụng của các công cụ và cơ chế hợp tác vì hòa bình, an ninh và hợp tác ở khu vực. Đồng thời, Hiệp hội cần thúc đẩy hơn nữa hợp tác về các vấn đề an ninh phi truyền thống cũng như các thách thức đang nổi lên ở khu vực như thiên tai, biến đổi khí hậu, an ninh lương thực, an ninh, an toàn hàng hải, khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia... Các nhà lãnh đạo ủng hộ việc ASEAN tăng cường phối hợp lập trường và đóng góp tích cực tại các diễn đàn đa phương rộng lớn hơn như ASEM, APEC, G20, Liên hợp quốc; đề nghị G20 thể chế hóa việc ASEAN tham gia Cấp cao G20.

Kết thúc phiên họp toàn thể, Hội nghị đã thông qua Tuyên bố Phnôm Pênh về “ASEAN: Một cộng đồng, một vận mệnh”; Nghị sự Phnôm Pênh về xây dựng Cộng đồng ASEAN và tuyên bố về ASEAN không ma túy vào năm 2015. Các Tuyên bố khẳng định quyết tâm mạnh mẽ của Hiệp hội chung tay xây dựng một Cộng đồng ASEAN vững mạnh, gắn kết và liên kết chặt chẽ, dựa trên ba trụ cột chính trị-an ninh, kinh tế và văn hóa - xã hội, hướng tới người dân và rộng mở với bên ngoài; đề ra các mục tiêu thu hẹp khoảng cách phát triển, ứng phó với các thách thức đang nổi lên ở khu vực, phát huy bản sắc văn hóa đa dạng của ASEAN...

Tuyên bố Phnôm Pênh cũng nhấn mạnh, ASEAN tiếp tục đề cao những cam kết chung đã được quy định trong Tuyên bố về ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC) và các nguyên tắc được công nhận rộng rãi của luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS) và khẳng định sẽ tiến tới Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).