Bài 2: Mệnh lệnh giữ rừng

Lâm tặc hung hãn

Do lợi nhuận "siêu khủng" từ gỗ lậu nên từ nhiều năm qua, lâm tặc trên địa bàn hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum có tiếng hung hãn, liều mạng. Cách đây không lâu, Chủ tịch UBND huyện Ia Grai (Gia Lai) Dương Mah Tiệp phải "vi hành" để kiểm tra, nắm bắt, xử lý tình trạng lâm tặc lộng hành, ngang nhiên vận chuyển gỗ lậu trên địa bàn huyện. Từ đây, đã có không ít vụ mua bán, cất giấu, vận chuyển gỗ trái phép bị Chủ tịch UBND huyện phát hiện, một số cán bộ đã bị xử lý kỷ luật, điều chuyển công tác khác. Tuy nhiên, tình hình mua bán, vận chuyển gỗ trái phép ở địa phương này vẫn chưa dừng, mà còn có dấu hiệu nóng lên.

Mới đây, 4 chiếc xe chở gỗ lậu liều lĩnh tông qua barie chốt liên ngành tại khu vực thủy điện Sê San, đoạn tiếp giáp giữa huyện Ia H'Drai (Kon Tum) và huyện Ia Grai (Gia Lai). Một vị Phó Chủ tịch UBND huyện Ia H'Drai phát hiện vụ việc, đã chỉ đạo lực lượng chức năng đến ngay hiện trường để xử lý. Tuy nhiên, khi lực lượng chức năng chưa kịp có mặt, thì xe của vị Phó Chủ tịch huyện đã bị hàng chục đối tượng lâm tặc vây ráp để "dằn mặt".

Không chỉ phía chính quyền địa phương, mà nhiều cán bộ Biên phòng cũng bị đe dọa, khủng bố bằng tin nhắn. Ngay cả những người làm báo như chúng tôi, cũng không ít lần bị lâm tặc "hỏi thăm", vì dám "cả gan" thâm nhập điều tra những hành vi phạm pháp của chúng. Năm 2015, tại bến làng Tung, xã Ia Krai (Ia Grai, Gia Lai) chúng tôi phát hiện một bãi gỗ lớn đang được tập kết. Ngay lập tức, chúng tôi gọi điện báo cho chính quyền đến để xử lý. Thấy động, lâm tặc đẩy gỗ xuống lòng sông hòng xóa dấu vết, nhưng vẫn bị lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ. Cay cú vì bị nhóm phóng viên "gây khó", lâm tặc huy động khoảng 20 tên vác cả mã tấu lẫn ống tuýp sắt đòi... "mượn đầu, lấy tay" nhà báo. Phải đến hơn 22 giờ ngày hôm đó, chúng tôi mới được một vị Phó Chủ tịch UBND huyện và đoàn kiểm tra "giải vây" đưa về trụ sở UBND huyện an toàn.

Cũng tại bến sông này, tháng 5-2015, chúng tôi bị một toán lâm tặc khống chế, đưa về giam lỏng tại một quán cà phê ở xã Ia Krai nhiều giờ liền. Tại đây, các đối tượng lục tung mọi thứ, xóa hết hình ảnh, thậm chí còn đe dọa đưa sang Cam-pu-chia để giết. Sau khi đã xóa hết tài liệu trong máy tính, máy ảnh, biết mấy tay nhà báo chẳng còn chút thông tin nào, bọn lâm tặc mới chịu thả người...

"Quả đấm thép" trên biên giới

Lâm tặc hung hãn, coi thường pháp luật, thậm chí mua chuộc lực lượng chức năng khiến cho cuộc đấu tranh đối với nhóm đối tượng này gặp vô vàn khó khăn. Tuy nhiên, "vỏ quýt dày có móng tay nhọn", từ nhiều năm qua, đặc biệt là thời điểm hậu "chuyển đổi rừng nghèo để trồng cao su" đến nay, lực lượng BĐBP các tỉnh Tây Nguyên đã tập trung lực lượng đấu tranh ngăn chặn tình trạng khai thác, mua bán, cất giấu, vận chuyển gỗ trái phép trên khu vực biên giới và trở thành "quả đấm thép" trong công tác bảo vệ rừng. Trong 5 năm trở lại đây đã có hàng ngàn khối gỗ lậu bị những người lính quân hàm xanh ở đây phát hiện, bắt giữ, riêng BĐBP Gia Lai, theo số liệu thông kê chưa đầy đủ cũng đã ngót nghét ngàn khối.

Tuy nhiên, như đã nói, do lợi nhuận "siêu khủng" từ gỗ lậu mang lại, nên dường như các lực lượng chức năng càng đấu tranh quyết liệt thì lâm tặc càng hung hãn. Để xử lý dứt điểm thực trạng này, Bộ Tư lệnh BĐBP đã có chỉ thị cho toàn lực lượng vào cuộc quyết liệt hơn nữa, với mệnh lệnh, khu vực biên giới nào để xảy ra tình trạng buôn lậu, khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép thì chỉ huy đơn vị quản lý địa bàn đó phải bị xử lý kỷ luật nặng. Quán triệt sâu sắc mệnh lệnh của cấp trên, Bộ Chỉ huy BĐBP các tỉnh Tây Nguyên ngay lập tức đã triển khai công việc. Tại tỉnh Kon Tum, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh đã thành lập 2 đoàn công tác đặc biệt tăng cường cho 2 tuyến biên giới Việt Nam - Lào và Việt Nam - Cam-pu-chia, nhằm kiểm tra, đôn đốc và trực tiếp phối hợp các đơn vị cơ sở tổ chức tuần tra, truy quét, bắt giữ gỗ lậu. Tại buổi quán triệt mệnh lệnh của cấp trên, Đại tá Đồng Ngọc Luân, Chính ủy BĐBP Kon Tum, yêu cầu chỉ huy các đồn BP và đoàn công tác phải lập tức thực hiện nghiêm chỉ thị của Bộ Tư lệnh BĐBP, đấu tranh có hiệu quả đối với những phương thức, thủ đoạn hoạt động của lâm tặc để giữ rừng. Nếu phát hiện thấy dấu hiệu sai phạm, thì Đồn trưởng, Chính trị viên sẽ bị đình chỉ công tác để điều tra xử lý ở mức độ nặng nhất. Sự quyết liệt này lập tức đã mang lại hiệu quả. Chỉ trong vòng nửa tháng (từ ngày 11 đến 25-4-2016), các đơn vị BĐBP Kon Tum phối hợp với đoàn công tác và lực lượng đặc nhiệm chống buôn lậu của Cục PCMT&TP BĐBP tổ chức truy quét dọc hai tuyến biên giới Việt Nam - Lào và Việt Nam - Cam-pu-chia, phát hiện, bắt giữ trên 250m3 gỗ các loại được các đối tượng vận chuyển, cất giấu cùng nhiều tang vật vi phạm lâm luật khác.

 Ở tỉnh Gia Lai, các đơn vị BĐBP tỉnh cũng đã triển khai đợt "tổng truy kích" hàng lậu và các hành vi vi phạm lâm luật, chống buôn lậu gỗ, thuốc lá lậu trên khu vực biên giới. Đại tá Vũ Trọng Tiệp, Chỉ huy trưởng BĐBP tỉnh khẳng định: Đây là đợt ra quân cao điểm nhất, quyết liệt nhất nên tất cả các cơ quan, đơn vị phải tập trung thực hiện, kiên quyết không để bất kỳ hành vi vi phạm lâm luật nào "lọt lưới". Chỉ huy trưởng BĐBP Gia Lai nhấn mạnh: "Từ thời điểm này trở về sau, đơn vị nào triển khai thực hiện việc đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và các hoạt động vi phạm lâm luật không hiệu quả, thiếu kiên quyết thì chỉ huy đơn vị đó phải chịu trách nhiệm, thậm chí cách chức, chuyển công tác...". Mệnh lệnh giữ rừng đã được ban ra, tất cả các đồn BP và Tiểu đoàn Huấn luyện - Cơ động, các phòng, ban cơ quan trực thuộc BĐBP Gia Lai đồng loạt ra quân truy quét dọc tuyến biên giới.

Tại Đồn BP Ia O, đơn vị quản lý địa bàn biên giới giáp ranh tỉnh Kon Tum, từ đầu năm đến nay đã tập trung phối hợp với các lực lượng và độc lập bắt giữ 3 vụ vận chuyển, cất giấu gỗ trái phép với số tang vật vi phạm lên đến hơn 85m3 gỗ các loại. Mới đây nhất, vào ngày 23-4-2016, sau gần nửa tháng triển khai lực lượng trinh sát nắm tình hình, Đồn BP Ia O đã phát hiện, thu giữ 37 lóng gỗ các loại, khối lượng trên 34,5m3 được bọn lâm tặc cất giấu dưới lòng hồ thủy điện Sê San. Điều đáng nói, khi nhận thấy lực lượng BĐBP đánh mạnh trên khu vực biên giới, những kẻ "sát thủ của núi rừng" ngay lập tức chuyển hướng đưa gỗ lậu từ huyện Ia H'Drai (Kon Tum) về cất giấu dưới lòng hồ thủy điện Sê San (khu vực giáp ranh giữa xã biên giới Ia O và xã nội địa Ia Krai thuộc huyện Ia Grai).

Trao đổi nhanh với chúng tôi ngay tại hiện trường, Thiếu tá Đinh Công Thông, Đồn trưởng Đồn BP Ia O cho biết: "Tính đến thời điểm này, chúng tôi đã đấu tranh xóa bỏ tất cả các điểm nóng khai thác, vận chuyển, cất giấu gỗ lậu trên khu vực biên giới do đơn vị quản lý. Bị lực lượng BĐBP đánh mạnh nên bọn đầu nậu không dám tập kết gỗ lậu trên biên giới, mà chọn khu vực giáp ranh với xã nội địa để cất giấu chờ thời cơ vận chuyển đi tiêu thụ. Trên mặt trận đấu tranh chống các hành vi vi phạm lâm luật, chúng tôi đã quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm túc mệnh lệnh của cấp trên, nếu có bất kỳ dấu hiệu sai phạm nào xảy ra trong đơn vị, cũng sẽ bị xử lý nghiêm khắc...".

Trong đợt cùng cán bộ, chiến sĩ Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh đi truy quét gỗ lậu dịp Tết Nguyên đán vừa qua, chúng tôi mới thấu hiểu sự phức tạp liều lĩnh của các đối tượng lâm tặc, cũng như nỗi gian nan vất vả của những người lính Biên phòng trên trận tuyến đầy cam go này. Suốt đêm dài, "căng mắt, mỏi gối" lần theo dấu vết những phương tiện phá rừng, Thượng tá, Đồn trưởng Phan Đình Thành và đồng đội đã phát hiện, bắt giữ hàng chục chiếc xe máy độ chế, vận chuyển gỗ lậu từ bên kia biên giới về tiêu thụ. Khi bị bắt giữ, các đối tượng này dùng đủ mọi chiêu thức, thủ đoạn nhằm qua mắt lực lượng BĐBP. Tuy nhiên, tất cả đều bị vô hiệu hóa bởi thái độ cương quyết của những người lính Biên phòng. Một đối tượng phải ngao ngán lắc đầu khi tiếp xúc với chúng tôi: "Gặp ai còn được, chứ gặp mấy ông Biên phòng thì coi như hết đường thoát tội...".  

Mới đây nhất, vào ngày 24-4-2016, Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh phối hợp với lực lượng PCMT&TP, BĐBP Gia Lai phát hiện, truy đuổi một phương tiện vận chuyển thuốc lá lậu trên Quốc lộ 19. Khi bị lực lượng BP áp sát, bọn buôn lậu liều lĩnh đẩy khúc gỗ lớn từ phương tiện vi phạm xuống đường để ngăn cản xe thi hành công vụ, sau đó chúng cho xe cày nát dải phân cách rồi tẩu thoát. Đại tá Đặng Thanh Tùng, Trưởng phòng PCMT&TP, BĐBP Gia Lai cho biết: "Nếu không lường trước tình huống đó, rất có thể sẽ nguy hiểm đến tính mạng của cán bộ, chiến sĩ đang thi hành nhiệm vụ. Tuy nhiên, nếu so sánh với công tác đấu tranh chống các hoạt động vi phạm lâm luật thì sự nguy hiểm còn được nhân lên bội phần.

Có thể nói, trận tuyến đấu tranh chống các hoạt động vi phạm lâm luật trên địa bàn biên giới các tỉnh Tây Nguyên vẫn còn diễn ra căng thẳng, quyết liệt, song với tinh thần trách nhiệm cao, thái độ cương quyết của cán bộ, chiến sĩ BĐBP trong thực thi mệnh lệnh của cấp trên và sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo tỉnh, chắc chắn bọn lâm tặc sẽ phải chùn bước. Đây là việc làm hết sức cần thiết và có lẽ là lựa chọn duy nhất để băng bó, làm lành "vết thương" của những cánh rừng, trả lại màu xanh nơi đại ngàn biên giới.

Bài 3: Đâu là giải pháp?

Cẩm Xuyên - Quốc Dinh