Biên phòng - Cao Bình là một làng nhỏ thuộc xã Hồng Tiến, huyện Kiến Xương, Thái Bình. Cả làng có gần 150 hộ, đa số chưa có nhà ở, phải sống trôi dạt trên thuyền. Hầu hết người dân nơi đây làm nghề chài lưới dọc sông Hồng, từ làng ra Cồn Vành, sang vùng biển Hải Phòng, Quảng Ninh. Mặc dù nhiều nơi đã phổ cập tiểu học và trung học cơ sở từ lâu, nhưng làng chài Cao Bình vẫn còn tới hơn một nửa trong tổng số 600 người dân không biết chữ. Mọi giao dịch trên giấy tờ, người dân ở đây thường xác nhận bằng cách dùng ngón tay điểm chỉ. Việc nhận biết các kiến thức về sức khỏe sinh sản (SKSS) và các bệnh viêm nhiễm hầu như không được người dân nơi đây quan tâm.
Chị Trần Thị Dung, cán bộ chuyên trách dân số xã Hồng Tiến cho biết: Khoảng 90% số hộ ở làng Cao Bình làm nghề chài lưới. Do cuộc sống “nay đây mai đó” nên các chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, Pháp lệnh Dân số... họ đều không nắm được. Trình độ dân trí thấp, việc tiếp nhận các kiến thức về (SKSS), các bệnh viêm nhiễm còn hạn chế. Tỷ lệ sinh con thứ 3 trong những năm qua luôn ở mức 13%-14%, tỷ lệ chị em bị viêm nhiễm đường sinh sản cao.
Trong các chiến dịch chăm sóc SKSS, các cán bộ dân số đến tận nơi để vận động nhưng số người đến khám rất ít. Họ rất ngại tiếp xúc với những người trên đất liền, vì thế đôi khi biết mình có bệnh cũng không tới các trạm y tế để khám, chữa. Đời sống kinh tế khó khăn nên những đứa trẻ ở làng chài Cao Bình tỷ lệ suy dinh dưỡng năm sau thường cao hơn năm trước.
 |
Một góc làng chài Cao Bình. Ảnh: CTV |
Chia sẻ những khó khăn này, ông Cao Kim Thoa, Phó Chủ tịch UBND xã Hồng Tiến cho biết: Xã đã đầu tư kinh phí xây dựng hội trường để người dân đến hội họp, xây dựng trường, mầm non khang trang để cho các cháu đến trường, xây dựng lớp bán trú và hỗ trợ tiền ăn cho các em. Xa hơn, xã muốn thành lập Hợp tác xã nghề cá, họ được vay vốn đóng tàu to để đàn ông khỏe mạnh đi biển, trẻ con và phụ nữ được ở nhà, các cháu được đi học. Nhưng tất cả việc này còn đang ở phía trước.
Vài năm trở lại đây, Phòng Giáo dục huyện Kiến Xương cử giáo viên ra làng chài cùng đứng lớp với các chiến sĩ biên phòng. Hiệu quả thiết thực nhất của lớp học này là nhiều hộ đánh cá tự tay ký được cái tên của mình mà không phải điểm chỉ như bao năm qua. Kết hợp với việc dạy học cho người dân làng chài, cán bộ dân số đến tuyên truyền các văn bản của Đảng, Nhà nước và của tỉnh về lĩnh vực dân số, kế hoạch hóa gia đình, tư vấn về SKSS, các bệnh lây qua đường tình dục, sức khỏe tiền hôn nhân...
Để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân làng chài thôn Cao Bình lên bờ để làm ăn sinh sống và cho con cái được học hành, xã Hồng Tiến đã cấp đất cho 100 hộ dân làng chài. Tuy nhiên, dự án chỉ hỗ trợ mỗi hộ 10 triệu đồng để làm nhà. Số tiền này chỉ đủ để xây móng giữ đất, vì vậy không ít gia đình chưa thể “lên bờ”. Một số gia đình khác chuyển lên đất liền sinh sống được một thời gian lại phải nhanh chóng bán đất vì không có nơi trồng cấy, chăn nuôi. Họ lại tiếp tục gia nhập lại làng chài.
Thiết nghĩ, cùng với việc cấp đất ở, chính quyền địa phương cần cấp đất sản xuất và hỗ trợ việc canh tác cho người dân. Có như vậy người dân làng chài mới yên tâm sinh sống, khi đó, chất lượng dân số, chất lượng dân trí phần nào sẽ được nâng lên.
