Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan phát biểu tại Hội thảo.

Sự ràng buộc về lợi ích nhiều mặt giữa ASEAN và LB Nga

Xét trên bình diện địa chiến lược, LB Nga có sự ràng buộc với khu vực ASEAN về lợi ích kinh tế, quân sự, hàng hải, an ninh và chính trị rất lớn. Do đó, xác lập và tăng cường vai trò của LB Nga ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương sẽ tạo điều kiện cho sự phát triển của nước Nga.

Theo Tổng thư ký ASEAN Lê Lương Minh, quan hệ đối thoại ASEAN-Nga bắt đầu từ tháng 7-1991 khi Phó thủ tướng LB Nga tham dự phiên khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (AMM) lần thứ 24 tại Cu-a-la Lăm-pơ với tư cách là khách mời của Chính phủ Ma-lai-xi-a. Quan hệ ASEAN-Nga sau đó đã được nâng tầm lên thành mối quan hệ Đối tác Đối thoại chính thức tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 29 vào tháng 7-1996 tại Gia-các-ta (In-đô-nê-xi-a).

Một mốc quan trọng khác trong quan hệ đối thoại ASEAN-Nga là việc Nga tham gia Hiệp ước thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC) vào tháng 10-2004. Việc gia nhập này đã cho thấy cam kết mạnh mẽ của Nga với hòa bình, ổn định khu vực, cũng như thể hiện quy tắc ứng xử quan trọng trong quan hệ giữa các quốc gia.

Tổng thư ký ASEAN Lê Lương Minh nhấn mạnh, ASEAN coi trọng mối quan hệ tốt đẹp với Nga và đã tích cực tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực mà cả hai cùng quan tâm trong những năm qua. Cả ASEAN và Nga đang thực hiện tốt các sáng kiến hội nhập của mình, bao gồm việc thúc đẩy Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) và Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) đối với ASEAN và Liên minh Kinh tế Á-Âu (EEU) đối với Nga.

Tổng thư ký ASEAN Lê Lương Minh chia sẻ với báo chí bên lề Hội thảo.

Thông qua các sáng kiến này, Nga sẽ không chỉ được hưởng lợi từ thị trường rộng lớn và phát triển của ASEAN, mà còn tiếp cận thị trường RCEP gồm hơn 3 tỷ người với tổng GDP đạt 21,3 nghìn tỉ USD; chiếm 29% thương mại toàn cầu trong năm 2013. Đồng thời, ASEAN có thể tiếp cận một thị trường Liên minh Kinh tế Á-ÂU (EEU) với 168 triệu người, có tổng GDP đạt 2,41 nghìn tỷ USD vào năm 2013. Ngoài ra, ASEAN cũng có thể hưởng lợi từ kinh nghiệm và trình độ công nghệ cao của Nga để phát triển các dự án cơ sở hạ tầng, giao thông và năng lượng phục vụ cho nỗ lực tăng trưởng kinh tế bền vững và cân bằng của mình.

Nhân tố Việt Nam trong quan hệ ASEAN-Nga

Việt Nam là quốc gia vốn có quan hệ hữu nghị truyền thống với nước Nga, có vai trò ngày càng quan trọng trong khối ASEAN. Trong quá trình trở lại Đông Nam Á, LB Nga coi Việt Nam là một mắt xích quan trọng thúc đẩy mối quan hệ với các nước ASEAN. Tới dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo, Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan khẳng định, là đối tác chiến lược toàn diện của Liên bang Nga, Việt Nam đảm nhận và đang thực hiện tốt vai trò cầu nối giữa Nga và ASEAN. Chính sách nhất quán của Việt Nam là cố gắng cùng các nước ASEAN đưa quan hệ ASEAN – Nga phát triển toàn diện nhằm phát huy lợi thế của nhau và góp phần vào hòa bình ổn định, hợp tác và phát triển trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương và trên thế giới.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Ngọc Tấn, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Việt Nam luôn đặt nhiệm vụ thúc đẩy quan hệ hợp tác toàn diện với LB Nga. Trước nhu cầu phát triển cũng như các lợi ích quốc gia, cả hai nước đều mong muốn và có biện pháp thúc đẩy quan hệ hợp tác đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả. Nhìn về triển vọng trong thời gian tới, đại diện hai nước đều cho rằng, tiềm năng hợp tác Việt - Nga là khá to lớn so với các quốc gia khác trong Đông Nam Á.

Hiện tại, Việt Nam là nước duy nhất trong khu vực đã thiết lập khuôn khổ quan hệ đối tác chiến lược với Nga. Bên cạnh đó, so với các quốc gia khác, Việt Nam và LB Nga từ lâu đã có truyền thống quan hệ song phương và sự hiểu biết lẫn nhau khá tường tận trên nhiều lĩnh vực.

Đồng quan điểm với Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Ngọc Tấn, Giáo Cô-xốp Y-u-ri, Phó giám đốc Trường Công vụ Tây Bắc Xanh Pê-téc-bua, ASEAN có ý nghĩa to lớn trong quan hệ hợp tác Nga-Việt Nam. Vai trò của Việt Nam trong ASEAN thường xuyên tăng lên, qua đó thúc đẩy hợp tác giữa ASEAN với Nga lên mức cao hơn.