Nhiều lần nó đã "trợ giúp" đội tuần tra chúng tôi sớm phát hiện ra manh mối kẻ gian xâm phạm biên giới.

Chúng tôi đã tìm hiểu về nó. Loài nhện đã có trên trái đất 53 triệu năm trước. Và hiện nay, họ hàng nhà nhện có khoảng bốn mươi ngàn giống nhện khác nhau. Mạng lưới giăng ra là cái "bẫy mồi" để nuôi sống nó, là nơi nó "ân ái" với "bạn tình", là nơi nó sinh con đẻ cái duy trì nòi giống. Và ít ai biết rằng, cái mạng lưới ấy là nơi kết thúc cuộc sống hàng trăm "bạn tình" của đời "cô nhện" (!). Cứ cuối buổi chiều lúc sẩm tối và buổi sáng tinh mơ mỗi ngày, nhện nhả tơ đan lưới và "củng cố" lại mạng lưới. Nó phải nhả ra từ 600m đến 1.000m tơ để đan được một mạng lưới. Tơ nhện là một tổ hợp prôtêin rất mạnh. Trong bụng con nhện có tuyến quay tơ. Chất nhựa lỏng từ bụng nó theo một đường ống dẫn ra ngoài. Nó mệt mài dệt tơ đan thành mạng lưới có nhiều ô, nhiều lớp, nhiều ngăn trong vòng bốn mươi phút.

Con nhện giữ một đường tơ chính và "trực chiến" 24/24 giờ ở góc lưới. Khi tín hiệu phát ra đối thủ đã dính bẫy thì nó "nhấn nút" phóng thêm tơ lỏng để trói chặt đối thủ. Nhện nhanh như chớp xông ra dùng một đôi chân như kìm kẹp chặt đầu đối thủ. Một đôi chân giữ và bốn đôi chân như búa bổ mạnh để hạ sát đối thủ. Nhện chọn nơi giăng mạng lưới là các khoảng trống trên các lối mòn ngang tầm côn trùng bay. Nhiều loài nhện có đến tám mắt, sáu mắt, hoặc bốn mắt. Nhưng nó chỉ nhìn được rất gần. Chỉ khi đối thủ rung lưới thì nó mới phát hiện được. Đặc biệt, loài nhện có thể thở bằng phổi. Và loài nhện có lông tơ (ở rừng nước ta) là thuộc loại động vật có vú. Nó có khả năng tiết sữa ở các bộ phận tạo tơ. Mỗi lứa nhện có một túi trứng to. Nếu được "mẹ tròn con vuông" thì số nhện con sẽ bằng dân số của nước nhiều... thứ hai thế giới.

Nhện có cuộc sống "vô hạn" nếu không có sự tác động của thiên nhiên đối với nó. Ở Trung Quốc đã tìm thấy những con "thánh nhện" 2.800 tuổi. Nhện chịu đựng được áp suất khí quyển cao khó tin. Chúng sinh sống được trong các môi trường chân không. Sống được dưới biển, sống được trong lòng đất sâu. Nhện cũng có thể sống nơi nhiệt độ cao đến 300 độ và dưới mặt băng lạnh. Năm 2001, các nhà khoa học đã thử nghiệm và biết được cuộc sống lạ kỳ của con nhện. Họ đã mang lên vũ trụ một hộp chứa 300 con nhện bằng tàu con thoi Át-lan-tích. Và đã thấy rằng, trong điều kiện không trọng lực, nhện vẫn nhả tơ dạng hình ống ba chiều, phức tạp chứ không phải mạng nhện phẳng như ở mặt đất...

Có một điều lạ kỳ trong loài động vật này, đó là lúc các "chú nhện" tìm đến "ân ái" với "bạn tình" là giây phút sống cuối cùng của nó. Vì khi "đỉnh điểm" nhất, "cô nhện" sẽ dùng đôi chân kìm chặt để cắn đứt đầu "bạn tình" ăn thịt luôn...

...Lần này được cử đi trinh sát lối mòn, tôi đặc biệt chú ý đến những mạng nhện giăng ngang đường. Nó còn nguyên vẹn. Cô "nhện vàng" vẫn thu càng ngồi "trực chiến" ở góc mạng lưới. Dưới thảm rừng, những "bạn tình" của nó bị cụt đầu và xác những con bướm, ruồi vàng, châu chấu... ăn thừa, rơi xuống chết khô - đường an toàn. Khác hẳn với chuyến tuần tra tháng trước, ngay đầu lối mòn đi lên cột mốc, đường biên, tôi đã nhìn thấy những mạng nhện giăng ngang tầm người đi bị đứt tung, rách nát. Ở trên lớp lá mục thảm rừng có dấu vết lạ. Đội trưởng lập tức chuyển đội hình tuần tra sang phương án đội hình chiến đấu, truy lùng. Và chúng tôi đã tóm gọn tên tội phạm mang ba lô có 20 bánh hê-rô-in vừa vượt biên giới vào đất ta.

Tối hôm sau, bên bếp lửa ấm của đồn biên phòng. Đội tuần tra họp rút kinh nghiệm chuyến tuần tra cuối năm, tôi đọc bài thơ vui viết trên mảnh giấy lót đỉnh mũ mềm:

"Con nhện vàng giăng tơ trắng

Con nhện trắng dệt lưới vàng

Đường biên cương trập trùng núi vắng

Nhện giúp ta giữ dấu vết kẻ gian

Sương núi treo lấp lánh chuỗi kim cương

Gió rủ mây trời kết vầng nâng màng lưới

Đường tuần tra nắng nồng mưa giội

Nhện với ta là "bạn " giữ

vùng biên...".