Tham gia Nghiệp đoàn Nghề cá, ngư dân nhận được nhiều hỗ trợ để đóng mới, cải hoán tàu. Ảnh: Trúc Hà - Đình Tăng

Đoàn kết và liên kết

Hiện nay, TP Đà Nẵng có tổng số 1.199 tàu thuyền khai thác hải sản. Trong đó, số tàu thuyền có công suất trên 90CV là 330 chiếc (có 214 chiếc công suất từ 400CV trở lên). Cùng với số tàu có công suất khá lớn này, Đà Nẵng cũng đang sở hữu 518 tàu thuyền khác có công suất từ 20 đến 90CV và 351 tàu thuyền công suất dưới 20CV. Ngoài ra, Đà Nẵng còn có 552 thuyền thúng được gắn máy hoạt động khai thác hải sản ven bờ. Với số lượng tàu thuyền này, hằng năm, sản lượng khai thác hải sản của Đà Nẵng đạt từ 120 đến 130.000 tấn và tổng số lao động hoạt động thường xuyên trên biển khoảng 7.000 người.

Trong những năm gần đây, trước tác động của biến đổi khí hậu, thời tiết thất thường, các tàu đánh bắt của ngư dân luôn gặp các bất trắc rình rập. Đặc biệt, sau sự kiện Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 trên vùng biển và thềm lục địa Việt Nam (tháng 5-2014) và tiếp tục gia tăng các hoạt động, đưa nhiều loại tàu thuyền ra đánh cá tại Biển Đông và quấy phá, cản trở ngư dân Việt Nam đánh bắt hợp pháp trên vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam, càng gây thêm nhiều khó khăn, thậm chí gây thiệt hại cho ngư dân Việt Nam, trong đó có ngư dân Đà Nẵng.

Trước tình hình đó, với sự ra đời của các Nghiệp đoàn nghề cá tại các địa bàn ven biển, nhiều ngư dân thấy đây là một tổ chức phù hợp với nghề nghiệp của mình, nhất là Nghiệp đoàn khuyến khích và yêu cầu ngư dân khi ra khơi phải đi theo tổ, đội và đoàn kết, chia sẻ nhau để cùng đánh bắt, cùng hỗ trợ khi hoạn nạn.

Ngư dân Lê Văn Chiến, trú tại tổ 10, phường Xuân Hà, quận Thanh Khê -   một trong những ngư dân tự nguyện tham gia vào Nghiệp đoàn nghề cá sớm nhất tại TP Đà Nẵng cho biết: Nếu như trước đây, khi Nghiệp đoàn nghề cá tại Đà Nẵng chưa có, ngư dân vẫn hằng ngày ra khơi, bám biển, song chúng tôi rất đơn độc. Có lẽ vì thế mà chúng tôi luôn phải đối mặt với biết bao khó khăn, nguy hiểm, nhất là trong các tình huống mưa bão, tai nạn trên biển.

Đặc biệt, mấy năm nay, chúng tôi thường xuyên bị tàu lạ bám đuổi, uy hiếp, thậm chí là tông chìm, cướp ngư lưới cụ. Dĩ nhiên, để đối phó với những vấn đề đó, ngư dân phải tự cứu mình giữa muôn trùng khơi. Thế nhưng, từ ngày vào Nghiệp đoàn nghề cá, không chỉ bản thân tôi mà rất nhiều anh em đồng nghiệp khác đều cảm thấy rất yên tâm và vững tin hơn trong mỗi chuyến vươn khơi. Quá trình hoạt động trên biển, chúng tôi thường đi theo đội, tổ, cùng nhau khai thác, cùng nhau đánh bắt và… cùng nhau chia sẻ hoạn nạn".

Nghiệp đoàn nghề cá của phường Xuân Hà, quận Thanh Khê là một trong những Nghiệp đoàn nghề cá ra đời đầu tiên tại Đà Nẵng. Khi tham gia vào Nghiệp đoàn, mỗi thành viên đều phải ký cam kết, ngoài việc nghiêm chỉnh chấp hành các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, còn phải tuân thủ đầy đủ các quy định của Việt Nam và quốc tế khi hành nghề trên biển. Đặc biệt, phải có tinh thần tự giác, đoàn kết và tương trợ giúp nhau trong khai thác hải sản cũng như khi gặp khó khăn, sự cố xảy ra.

Đến nay, tình trạng tàu đi đánh bắt riêng lẻ và giấu ngư trường, luồng cá… không còn nữa. Thay vào đó, bà con đi theo tổ, theo đội (từ 3 đến 5 hoặc 7 tàu) để cùng nhau khai thác, nhưng đồng thời cũng sẵn sàng hỗ trợ, giúp nhau khi cần thiết. Đặc biệt, gần đây khi ngư dân liên tiếp bị tàu lạ đến quấy rối, thậm chí cắt lưới, hành hung, lấy tài sản… buộc các ngư dân càng ý thức hơn việc phải đoàn kết, liên kết lại, cùng tương trợ giúp đỡ lẫn nhau.

Đồng hành với ngư dân

Nếu cho rằng, vào Nghiệp đoàn nghề cá chỉ để ngư dân đoàn kết, san sẻ nhau những lúc khó khăn hay cùng nhau khai thác ngư trường mới được phát hiện thì chưa đủ. Thời gian qua, Hội nghề cá TP Đà Nẵng đã phối hợp với chính quyền, các đoàn thể, đặc biệt là Liên đoàn Lao động thành phố cùng nhiều tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài thành phố để kêu gọi sự chung tay, hỗ trợ cùng ngư dân bám biển.

Trong sự hỗ trợ, đồng hành này của xã hội có sự ưu tiên hỗ trợ những ngư dân trong các Nghiệp đoàn nghề cá. Ngoài việc được ưu đãi các nguồn vốn vay khi đóng mới, cải hoán tàu thuyền, các thành viên trong Nghiệp đoàn nghề cá còn được nhiều tổ chức hỗ trợ cấp học bổng cho con em họ học tập; xây dựng và sửa chữa nhà ở, mua sắm ngư lưới cụ, thăm hỏi khi ốm đau, bệnh tật…

Thời gian qua, tại Đà Nẵng có chính sách hỗ trợ ngư dân trong các Nghiệp đoàn nghề cá. Cụ thể: TP Đà Nẵng hỗ trợ 250 máy bộ đàm tầm xa gắn thiết bị định vị VX170 cho các chủ tàu; mua bảo hiểm thân tàu, bảo hiểm cho ngư dân đang hoạt động trên tàu có công suất từ 50CV trở lên và tặng áo phao, tủ thuốc cho ngư dân; khuyến khích ngư dân đóng mới hoặc cải hoán tàu thuyền có công suất từ 400CV trở lên được vay vốn ưu đãi theo Nghị định 67 của Chính phủ.

Đến nay, Đà Nẵng đã có 20 tàu được cải hoán với tổng kinh phí 16 tỷ đồng và 4 tàu được phê duyệt đóng mới (trong đó có 1 tàu vỏ gỗ và 3 tàu vỏ sắt) đang tiếp tục hoàn thiện các thủ tục để giải ngân theo ưu đãi của Nghị định 67. Riêng với các tàu vỏ sắt công suất trên 800CV, được Nhà nước hỗ trợ cho vay 95% giá trị, lãi suất 7% (Nhà nước hỗ trợ 6%) trong vòng 11 năm.
 

BĐBP Đà Nẵng hỗ trợ ngư dân theo Chương trình "Vì những con tàu xa khơi". Ảnh: Đình Tăng

Ngoài những chính sách chung của Nhà nước thì Đà Nẵng có thêm chính sách hỗ trợ ngư dân đóng mới tàu theo Quyết định 47-QĐ/UBND quy định cơ chế, chính sách hỗ trợ đóng mới tàu khai thác hải sản và tàu dịch vụ khai thác hải sản trên địa bàn Đà Nẵng. Theo Quyết định này, tàu đóng mới từ 400CV trở lên được hỗ trợ 500 triệu đồng; từ 400-600CV được hỗ trợ 600 triệu đồng; từ 600-800CV được hỗ trợ 800 triệu đồng.

Ngư dân Đà Nẵng có thể lựa chọn một trong hai hình thức hỗ trợ theo Nghị định 67 của Chính phủ hoặc Quyết định 47 của UBND thành phố. Đến nay, Đà Nẵng đã có 8 tàu được hỗ trợ theo Quyết định 47 của UBND thành phố. Điều đáng nói là, hầu hết các chủ tàu này đều là thành viên các Nghiệp đoàn nghề cá trên địa bàn.

Như vậy, có thể khẳng định, với sự ra đời của Nghiệp đoàn nghề cá cùng với các chính sách hỗ trợ của Nhà nước và chính quyền địa phương, sự hỗ trợ của xã hội đã giúp cho ngư dân Đà Nẵng thời gian qua yên tâm bám biển, mang về những chuyến tàu đầy ắp cá tôm. Và Nghiệp đoàn nghề cá đã và đang từng bước khẳng định vai trò đồng hành, sát cánh với ngư dân.