Từ câu chuyện của làng Rinh, Suối Khôn...

Hai khu dân cư này ra đời theo hai kiểu khác nhau, nhưng lại có những điểm tương đồng. Một bên hình thành tự phát, đúng chất du canh du cư của đồng bào DTTS tại chỗ, “rẫy ở đâu thì người ở đó”. Còn bên kia là tự giác, xung phong ra biên giới xây dựng làng thanh niên lập nghiệp, nằm trong dự án định canh định cư hẳn hoi. Xuất phát điểm trái chiều là thế, nhưng do sống trên cùng một địa bàn thuộc xã Ia Mơ, huyện Chư Prông nên làng Rinh và Suối Khôn đều mang thân phận... “con nuôi”: Đất của xã Ia Mơ, còn người thì ở địa phương khác đến.

“Cái lạ” của hai Khu dân cư Suối Khôn và làng Rinh còn thể hiện ở chỗ, cùng nằm trên địa bàn và do Đồn BP Ia Lốp quản lý, nhưng hai “anh em” lại cách xa nhau tới hơn 20km và ít khi liên hệ với nhau. Chính điều này đã thực sự gây khó cho công tác quản lý của chính quyền và các cơ quan chức năng.

Trên thực tế, Khu dân cư Suối Khôn hiện tại vẫn chưa được thừa nhận, bởi bà con từ xã nội địa Ia Piơ ra phát rẫy làm nương rồi sinh con đẻ cái, hình thành nên ngôi làng nhỏ. Do đặc thù như thế nên khi xảy ra những vụ việc liên quan đến đời sống của bà con, Đồn BP Ia Lốp phải mời chính quyền hai xã ra để... cùng nhau giải quyết. “Dân anh, đất tôi” thực sự không dễ tìm được tiếng nói chung.

Cũng chính vì “nằm ngoài quy hoạch” nên Khu dân cư Suối Khôn hiện có 79 hộ gia đình với 483 nhân khẩu sinh sống nhưng vẫn còn là “vùng trắng” gần như là toàn diện. Không cơ sở y tế, đường giao thông bà con tự làm tự đi, trẻ em đến tuổi đi học cũng phải lội bộ vài ba cây số mới đến điểm trường gần nhất. Tuy nhiên, phức tạp nhất vẫn là những vấn đề liên quan đến an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, bởi khi chưa có chính quyền cấp thôn, mọi việc đều do Đồn BP Ia Lốp đảm nhận, từ quản lý con người, hỗ trợ các mặt đời sống cho bà con, đến việc xử lý những vấn đề phức tạp phát sinh trong cộng đồng...

Trung tá Lê Quốc Tiến, Đồn trưởng Đồn BP Ia Lốp cho biết: “Do nằm cách biệt nên Khu dân cư Suối Khôn rất dễ bị các đối tượng lợi dụng hoạt động. Đồn BP bố trí tại đây một tổ công tác để nắm tình hình cũng như trợ giúp bà con trong đời sống và sản xuất. Tuy nhiên, đây cũng chỉ là giải pháp trước mắt, còn về lâu dài, cần có sự sắp xếp, quản lý dân cư sao cho hợp lý đưa địa bàn đi vào ổn định...”.

Đây là nỗi lo không chỉ của riêng Đồn BP Ia Lốp. Thực tế cho thấy, Khu dân cư Suối Khôn trước đây là một trong những điểm nhạy cảm nằm trên hành lang câu móc đưa đón người vượt biên trái phép. Sau khi hoạt động này bị dẹp bỏ, một số đối tượng từ nơi khác đến thuê đất sản xuất đã có những biểu hiện vi phạm pháp luật. Gần đây nhất, vào ngày 11-9-2017, Đồn BP Ia Lốp phát hiện 2 đối tượng lạ mặt vào khu vực rẫy của ông Siu Đuýt có những biểu hiện nghi vấn.

Qua theo dõi, đồn đã bắt quả tang đối tượng Trần Văn Đem, trú tại thôn Ba Tri, xã Ia Lốp, huyện Ea Súp (Đăk Lăk) đang có hành vi trồng 135 cây cần sa. Mặc dù số lượng không lớn, nhưng đây là vụ việc nghiêm trọng, lần đầu tiên xuất hiện trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai. Đồn BP Ia Lốp đã tiến hành lập biên bản, xử lý đối tượng vi phạm, đồng thời, mời chính quyền địa phương và nhân dân đến hiện trường chứng kiến tiêu hủy, qua đó tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân về tác hại của việc trồng cây cần sa.

Rõ ràng, việc “vắng bóng” chính quyền cơ sơ (thôn) đã tạo ra lỗ hổng trong công tác quản lý ở một địa bàn hết sức nhạy cảm này. Nếu không có sự chủ động bám nắm, quản lý chặt chẽ của đồn BP, để loại “nọc độc” này phát tán, chắc chắn hậu quả sẽ khôn lường.

Câu chuyện của làng Rinh và Khu dân cư Suối Khôn cũng chính là nỗi trăn trở của lãnh đạo các cấp chính quyền tỉnh ở Gia Lai. Mới đây, trong chuyến thị sát kiểm tra địa bàn, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Dương Văn Trang đã đưa ra phương án tách làng Rinh và Suối Khôn ra khỏi xã Ia Mơ để đưa về xã Ia Piơ quản lý, đồng thời, đề nghị công nhận xã Ia Piơ trở thành xã biên giới thứ 8 của tỉnh.

...Đến những nỗ lực vượt khó của người lính

Quản lý địa bàn có “thân nhiệt’ cao như thế, nên ngay từ những ngày đầu thành lập (năm 2004), cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Ia Lốp xác định, vượt khó là lựa chọn duy nhất để bám trụ vững vàng trên biên giới. Mặc dù vậy, con đường vượt khó thì lúc nào cũng đầy chông gai và phải mất hơn 10 năm, người lính nơi đây mới chế ngự được những thách thức đến từ “miền đất nóng”.

Bên cạnh nhiệm vụ quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới, tham gia xây dựng địa bàn ổn định, Đồn BP Ia Lốp còn đẩy mạnh công tác xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện. Sau những kết quả không được như ý trong công tác tăng gia sản xuất, xây dựng đơn vị, năm 2016, Đảng ủy, Ban Chỉ huy đồn quyết tâm tạo ra những đột phá mới, đưa đơn vị đi lên, trong đó, điểm nhấn là công tác bảo đảm hậu cần tại chỗ.

Tận dụng những lợi thế sẵn có, đồn bắt tay xây dựng, nâng cấp các công trình như vườn tăng gia và khu chăn nuôi tập trung, kết hợp mở rộng diện tích cây trồng ở những khu vực gần sông suối, bảo đảm nguồn nước tưới để trồng cỏ nuôi bò và các loại cây làm thức ăn cho đàn gia súc, với mục tiêu duy trì quy mô đàn từ 150-200 con (trong đó, đàn bò ít nhất từ 40 con trở lên). Song song với đó là sự chỉ đạo quyết liệt trong thực hiện nhiệm vụ chính trị và xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện.

Quyết tâm vượt khó của người lính đã tạo ra sự chuyển biến sâu rộng trong toàn đơn vị. Năm 2017, Đồn BP Ia Lốp đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, trở thành một trong những lá cờ đầu phong trào thi đua của BĐBP Gia Lai với danh hiệu Đơn vị quyết thắng.

Chia sẻ với chúng tôi, Trung tá Lê Quốc Tiến cho biết: “Vẫn còn rất nhiều thử thách ở phía trước, nhưng cán bộ, chiến sĩ luôn đặt quyết tâm nỗ lực vượt khó, bám trụ vững vàng, đưa đơn vị ngày càng đi lên với những thành tích mới. Điều chúng tôi mong muốn lúc này là địa bàn sớm ổn định, tạo điều kiện thuận lợi để Đồn BP Ia Lốp thực hiện tốt hơn nữa nhiệm vụ được giao”.

Thái Kim Nga