Điểm phát thuốc Methadone cho người nghiện ma túy ở Hải Phòng.

Năm 2008, Hải Phòng được Chính phủ chọn làm thí điểm điều trị thay thế bằng Methadone cho bệnh nhân nghiện các dạng chất ma tuý. Bước đầu TP Hải Phòng triển khai dự án ở 3 quận, huyện: Lê Chân, Thủy Nguyên và Ngô Quyền. Từ những kết quả bước đầu đạt được, năm 2011, Hải Phòng đã nhân rộng ra 7 cơ sở điều trị, nâng tổng số lên 10 cơ sở điều trị Methadone. Nguồn kinh phí để các cơ sở này hoạt động, chủ yếu dựa vào sự hỗ trợ của Nhà nước, các tổ chức nước ngoài. Qua 4 năm triển khai tại cơ sở, dự án đã đem lại nhiều hiệu quả thiết thực về mặt kinh tế, xã hội.

Trong điều kiện nguồn kinh phí có hạn, để nhiều người nghiện được điều trị, vào tháng 6-2011, Hải Phòng đã mạnh dạn thí điểm mô hình xã hội hóa cai nghiện ma túy bằng Methadone, tại phường Lãm Hà, quận Kiến An. Mô hình này do Sở Lao động - Thương binh và Xã hội trực tiếp quản lý. Tham gia điều trị tại các cơ sở này, mỗi bệnh nhân chỉ đóng góp 8.000 đồng/ngày. Theo số liệu của Ủy ban Quốc gia Phòng, chống AIDS và Phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm, tính đến hết năm 2012, toàn TP Hải Phòng có 2.860 bệnh nhân được điều trị Methadone, trong đó, có 2.722 trường hợp duy trì liều điều trị. Tổng số bệnh nhân nhiễm HIV trước khi điều trị là 577 người, trong đó, có 409 người đang điều trị ARV.

Qua đánh giá cho thấy, không có bệnh nhân nhiễm HIV mới sau khi được điều trị Methadone; không để xảy ra trường hợp bệnh nhân sử dụng quá liều, ngộ độc khi dùng Methadone. Tỷ lệ người sử dụng Methanone thay thế chất ma túy có việc làm chiếm 67% số người tham gia. Trong đó, huyện An Lão là một trong những địa phương duy trì điều trị Methadone hiệu quả nhất. Toàn huyện hiện có 237 bệnh nhân đang duy trì điều trị.

Trước đo, không ít bệnh nhân suy sụp cả thể chất lẫn tinh thần, nhưng chỉ qua 6 tháng dùng Methadone, sức khỏe người bệnh hồi phục tốt, đồng thời giúp cải thiện được cuộc sống, hòa nhập cộng đồng và tìm được việc làm có ích cho gia đình. Nhiều bệnh nhân cho biết, sau khi điều trị Methadone, họ không còn nhu cầu sử dụng hê-rô-in nữa. 

Theo số liệu thống kê của Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS Hải Phòng, qua theo dõi bệnh nhân điều trị bằng Methadone, có 90% bệnh nhân không còn sử dụng, tiêm chích ma tuý. Điều này đã thể hiện hiệu quả rõ rệt, làm giảm lây nhiễm HIV/AIDS do dùng chung bơm kim tiêm. Về mặt xã hội, điều trị Methadone đã góp phần làm giảm tệ nạn xã hội, đem lại cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm và kết quả đạt được, chương trình xã hội hóa điều trị Methadone đang còn bộc lộ một số hạn chế và bất cập. Nguồn thuốc do các tổ chức tài trợ hiện nay mới chỉ đáp ứng được 40% nhu cầu, bởi trên địa bàn Hải Phòng vẫn còn hàng nghìn người nghiện ma tuý chưa được điều trị bằng Methadone. Cơ sở vật chất và kinh phí phục vụ công tác điều trị chưa đáp ứng yêu cầu đề ra, trong khi đó, nhu cầu người bệnh uống Methadone ngày một tăng. Để dự án điều trị Methadone mở rộng ra các vùng nông thôn, góp phần giảm tình trạng mua bán trái phép chất ma tuý, rất cần sự chung tay của các cấp, các ngành và cộng đồng xã hội.