Biên phòng - Từ ngày 3-3-1959 thành lập lực lượng Công an nhân dân vũ trang (nay là BĐBP) theo Nghị quyết 58/NQ-TW ngày 19-11-1958 của Bộ Chính trị (khóa II) đến nay, lực lượng BĐBP đã 4 lần thay đổi lớn về tổ chức, chuyển đi, chuyển lại từ Bộ Công an sang Bộ Quốc phòng và ngược lại, theo các Nghị quyết số 116/NQ-TW ngày 28/4/1965, Nghị quyết số 22/NQ-TW ngày 10/10/1979, Nghị quyết số 07/NQ-TW ngày 30/11/1987 và Nghị quyết số 11/NQ-TW ngày 08/8/1995 của Bộ Chính trị về công tác biên phòng và xây dựng BĐBP. Cứ trung bình 7-8 năm lại thay đổi, chuyển từ Bộ Công an sang Bộ Quốc phòng và ngược lại.
Thực trạng này đã làm cho tổ chức BĐBP luôn trong trạng thái không ổn định, ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của BĐBP, nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền an ninh trên các tuyến biên giới có nhiều sơ hở, không kết hợp được công tác biên phòng với phòng thủ tác chiến và việc đầu tư xây dựng, bảo vệ biên giới; ảnh hưởng đến việc xây dựng lực lượng BĐBP; việc đầu tư mua sắm trang bị phương tiện, xây dựng cơ bản cho BĐBP vốn đã khó khăn càng thêm khó khăn, tác động đến tình cảm, tâm tư của cán bộ, chiến sĩ BĐBP.
Để khắc phục những tồn tại trên, ngày 8-8-1995, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 11 về "Xây dựng BĐBP trong tình hình mới", chuyển BĐBP từ Bộ Nội vụ (Bộ Công an) sang Bộ Quốc phòng. Đặc biệt là sau tổng kết 8 năm thực hiện Nghị quyết 11, Bộ Chính trị có kết luận trong Thông báo 165 ngày 22/12/2004, với những nội dung chính là: "...Giữ ổn định lâu dài hệ thống tổ chức và chức năng nhiệm vụ BĐBP như Nghị quyết 11 đã xác định; BĐBP là một Quân chủng thuộc Bộ Quốc phòng, được chỉ huy đảm bảo thống nhất theo ngành dọc từ Trung ương đến cơ sở với 3 cấp cơ bản: Bộ Tư lệnh BĐBP, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh, thành phố và đồn Biên phòng; không đặt vấn đề hợp nhất BĐBP tỉnh, thành phố vào Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, thành phố; BĐBP thực hiện nhiệm vụ quản lý, kiểm soát xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu biên giới như hiện nay; đảm bảo sự lãnh đạo tập trung thống nhất của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Đảng ủy Quân sự Trung ương, các Tỉnh ủy, Thành ủy; sự quản lý thống nhất của Nhà nước đối với công tác bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia và xây dựng lực lượng BĐBP; đảm bảo cho BĐBP thực hiện tốt 3 chức năng: Quốc phòng, an ninh, đối ngoại... kết hợp nhiệm vụ biên phòng với phòng thủ tác chiến".
Để hòa nhập với toàn quân trong thời kỳ mới "mở cửa và hội nhập", hệ thống tổ chức BĐBP phải nằm trong hệ thống tổ chức của QĐND Việt Nam, từ Trung ương đến cơ sở. BĐBP chịu sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp của Quân ủy Trung ương, chỉ huy và quản lý toàn diện của Bộ Quốc phòng. Vì vậy, BĐBP phải hòa nhập trong đội hình của toàn quân, không quá nhấn mạnh về đặc thù của BĐBP, phải có biện pháp khắc phục khó khăn để đảm bảo thực hiện thống nhất với toàn quân về xây dựng chính quy, chấp hành điều lệnh, kỷ luật; quản lý nội bộ, chấp hành chế độ thỉnh thị báo cáo; chấp hành mệnh lệnh huấn luyện theo nội dung, chương trình quy định của Bộ Quốc phòng.
Ngoài những nội dung huấn luyện về nghiệp vụ biên phòng, BĐBP phải huấn luyện toàn diện về kỹ, chiến thuật, chiến đấu bảo vệ đồn BP trong khu vực phòng thủ tác chiến. Hoạt động quản lý, bảo vệ biên giới của BĐBP không chỉ bằng súng đạn, bằng nghiệp vụ biên phòng, bằng pháp luật, mà còn bằng phẩm chất đạo đức của Bộ đội Cụ Hồ. Vì vậy, BĐBP phải hết sức coi trọng công tác huấn luyện toàn diện, nâng cao trình độ chiến thuật, kỹ thuật để hòa nhập với toàn quân, đồng thời đi sâu huấn luyện nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ biên phòng, đi đôi với giáo dục, rèn luyện về phẩm chất đạo đức, để không bị cuốn hút vào vòng xoáy của mặt trái cơ chế thị trường.
Để xây dựng, phát triển trong tình hình mới, BĐBP cần được sự quan tâm đầu tư của Chính phủ, Bộ Quốc phòng, các bộ, ngành, địa phương, đảm bảo đầu tư bằng các dự án, trang bị các phương tiện hiện đại để BĐBP hoàn thành nhiệm vụ như kết luận của Bộ Chính trị trong Thông báo 165: "...Quan tâm tăng cường đầu tư xây dựng, cải thiện điều kiện vật chất, trang bị, phương tiện kỹ thuật hiện đại cho BĐBP, tiếp tục thực hiện chủ trương đầu tư xây dựng cơ bản hệ thống đồn, trạm biên phòng, nhà trường, các tuyến đường tuần tra biên giới, công trình phòng thủ bảo vệ biên giới...".
Xây dựng đội ngũ cán bộ BĐBP đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Đội ngũ cán bộ BĐBP phải được đào tạo cơ bản, có bản lĩnh chính trị vững vàng, giỏi về chuyên môn, kỹ thuật, kiến thức về pháp luật, về kinh tế - xã hội, thông thạo ngoại ngữ, đáp ứng nhiệm vụ được giao trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế; đáp ứng yêu cầu, tiêu chí cán bộ toàn quân trong xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại.
Có cơ chế chính sách phù hợp với BĐBP công tác trên địa bàn biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, địa bàn có nhiều khó khăn, gian khổ như kết luận của Bộ Chính trị trong Thông báo 165 "cần điều chỉnh, bổ sung chính sách phù hợp với đặc điểm riêng của BĐBP...".
Tổ chức biên chế của BĐBP phải đảm bảo tinh gọn hợp lý, lấy việc nâng cao chất lượng là chính, tăng cường quân số cho đơn vị cơ sở, đơn vị chiến đấu để hoàn thành nhiệm vụ như Thông báo 165 của Bộ Chính trị: "Quân số của BĐBP được xác định theo yêu cầu nhiệm vụ, không đặt vấn đề giảm quân số, khi cần có thể tăng thêm quân số để hoàn thành nhiệm vụ".
Tăng cường phối hợp hiệp đồng giữa BĐBP với các lực lượng đứng chân hoạt động trên địa bàn biên giới, phát huy vai trò của lực lượng nòng cốt, chuyên trách, chủ trì của BĐBP trong bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn biên giới, nhằm phát huy được sức mạnh tổng hợp, khắc phục được những sơ hở, chồng chéo, phối hợp giữa BĐBP với các lực lượng vũ trang trong khu vực phòng thủ tác chiến.
BĐBP phải phối hợp chặt chẽ với lực lượng bảo vệ biên giới các nước láng giềng trong bảo vệ biên giới, vùng biển, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác, phát triển; hợp tác cùng bảo vệ biên giới, hợp tác trong đấu tranh chống tội phạm, nhất là tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm ma túy, mua bán người, chống cướp biển, chống khủng bố; hợp tác trong khắc phục hậu quả thiên tai, cứu hộ, cứu nạn.
BĐBP cần tổ chức kết nghĩa với lực lượng bảo vệ biên giới của các nước láng giềng, kết nghĩa với nhân dân các xã, bản đối diện, với hình thức đồn kết nghĩa với đồn biên phòng nước bạn, bản với bản hai bên biên giới kết nghĩa với nhau, để tăng cường đoàn kết, hữu nghị giữa lực lượng bảo vệ biên giới hai nước và nhân dân hai bên biên giới, hợp tác trong trao đổi thông tin có liên quan đến an ninh biên giới, vùng biển hai nước, giao ban định kỳ, tuần tra song phương... để giữ vững an ninh trật tự, an toàn trên các tuyến biên giới, vùng biển, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác, phát triển ngày càng đi vào chiều sâu, bền vững.
Để khắc phục những tồn tại trên, ngày 8-8-1995, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 11 về "Xây dựng BĐBP trong tình hình mới", chuyển BĐBP từ Bộ Nội vụ (Bộ Công an) sang Bộ Quốc phòng. Đặc biệt là sau tổng kết 8 năm thực hiện Nghị quyết 11, Bộ Chính trị có kết luận trong Thông báo 165 ngày 22/12/2004, với những nội dung chính là: "...Giữ ổn định lâu dài hệ thống tổ chức và chức năng nhiệm vụ BĐBP như Nghị quyết 11 đã xác định; BĐBP là một Quân chủng thuộc Bộ Quốc phòng, được chỉ huy đảm bảo thống nhất theo ngành dọc từ Trung ương đến cơ sở với 3 cấp cơ bản: Bộ Tư lệnh BĐBP, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh, thành phố và đồn Biên phòng; không đặt vấn đề hợp nhất BĐBP tỉnh, thành phố vào Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, thành phố; BĐBP thực hiện nhiệm vụ quản lý, kiểm soát xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu biên giới như hiện nay; đảm bảo sự lãnh đạo tập trung thống nhất của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Đảng ủy Quân sự Trung ương, các Tỉnh ủy, Thành ủy; sự quản lý thống nhất của Nhà nước đối với công tác bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia và xây dựng lực lượng BĐBP; đảm bảo cho BĐBP thực hiện tốt 3 chức năng: Quốc phòng, an ninh, đối ngoại... kết hợp nhiệm vụ biên phòng với phòng thủ tác chiến".
 |
| Trung tướng Võ Trọng Việt, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh BĐBP, dẫn đầu đoàn cán bộ cấp cao Bộ Tư lệnh BĐBP thăm và làm việc tại Cam-pu-chia (trong các ngày 15-17/9/2014) theo lời mời của Thống tướng Nết Sa-vươn, Tổng cục trưởng Tổng cục Công an Quốc gia, Bộ Nội vụ Vương quốc Cam-pu-chia. Ảnh: Hoàng Anh |
Để hòa nhập với toàn quân trong thời kỳ mới "mở cửa và hội nhập", hệ thống tổ chức BĐBP phải nằm trong hệ thống tổ chức của QĐND Việt Nam, từ Trung ương đến cơ sở. BĐBP chịu sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp của Quân ủy Trung ương, chỉ huy và quản lý toàn diện của Bộ Quốc phòng. Vì vậy, BĐBP phải hòa nhập trong đội hình của toàn quân, không quá nhấn mạnh về đặc thù của BĐBP, phải có biện pháp khắc phục khó khăn để đảm bảo thực hiện thống nhất với toàn quân về xây dựng chính quy, chấp hành điều lệnh, kỷ luật; quản lý nội bộ, chấp hành chế độ thỉnh thị báo cáo; chấp hành mệnh lệnh huấn luyện theo nội dung, chương trình quy định của Bộ Quốc phòng.
Ngoài những nội dung huấn luyện về nghiệp vụ biên phòng, BĐBP phải huấn luyện toàn diện về kỹ, chiến thuật, chiến đấu bảo vệ đồn BP trong khu vực phòng thủ tác chiến. Hoạt động quản lý, bảo vệ biên giới của BĐBP không chỉ bằng súng đạn, bằng nghiệp vụ biên phòng, bằng pháp luật, mà còn bằng phẩm chất đạo đức của Bộ đội Cụ Hồ. Vì vậy, BĐBP phải hết sức coi trọng công tác huấn luyện toàn diện, nâng cao trình độ chiến thuật, kỹ thuật để hòa nhập với toàn quân, đồng thời đi sâu huấn luyện nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ biên phòng, đi đôi với giáo dục, rèn luyện về phẩm chất đạo đức, để không bị cuốn hút vào vòng xoáy của mặt trái cơ chế thị trường.
Để xây dựng, phát triển trong tình hình mới, BĐBP cần được sự quan tâm đầu tư của Chính phủ, Bộ Quốc phòng, các bộ, ngành, địa phương, đảm bảo đầu tư bằng các dự án, trang bị các phương tiện hiện đại để BĐBP hoàn thành nhiệm vụ như kết luận của Bộ Chính trị trong Thông báo 165: "...Quan tâm tăng cường đầu tư xây dựng, cải thiện điều kiện vật chất, trang bị, phương tiện kỹ thuật hiện đại cho BĐBP, tiếp tục thực hiện chủ trương đầu tư xây dựng cơ bản hệ thống đồn, trạm biên phòng, nhà trường, các tuyến đường tuần tra biên giới, công trình phòng thủ bảo vệ biên giới...".
Xây dựng đội ngũ cán bộ BĐBP đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Đội ngũ cán bộ BĐBP phải được đào tạo cơ bản, có bản lĩnh chính trị vững vàng, giỏi về chuyên môn, kỹ thuật, kiến thức về pháp luật, về kinh tế - xã hội, thông thạo ngoại ngữ, đáp ứng nhiệm vụ được giao trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế; đáp ứng yêu cầu, tiêu chí cán bộ toàn quân trong xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại.
Có cơ chế chính sách phù hợp với BĐBP công tác trên địa bàn biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, địa bàn có nhiều khó khăn, gian khổ như kết luận của Bộ Chính trị trong Thông báo 165 "cần điều chỉnh, bổ sung chính sách phù hợp với đặc điểm riêng của BĐBP...".
Tổ chức biên chế của BĐBP phải đảm bảo tinh gọn hợp lý, lấy việc nâng cao chất lượng là chính, tăng cường quân số cho đơn vị cơ sở, đơn vị chiến đấu để hoàn thành nhiệm vụ như Thông báo 165 của Bộ Chính trị: "Quân số của BĐBP được xác định theo yêu cầu nhiệm vụ, không đặt vấn đề giảm quân số, khi cần có thể tăng thêm quân số để hoàn thành nhiệm vụ".
Tăng cường phối hợp hiệp đồng giữa BĐBP với các lực lượng đứng chân hoạt động trên địa bàn biên giới, phát huy vai trò của lực lượng nòng cốt, chuyên trách, chủ trì của BĐBP trong bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn biên giới, nhằm phát huy được sức mạnh tổng hợp, khắc phục được những sơ hở, chồng chéo, phối hợp giữa BĐBP với các lực lượng vũ trang trong khu vực phòng thủ tác chiến.
BĐBP phải phối hợp chặt chẽ với lực lượng bảo vệ biên giới các nước láng giềng trong bảo vệ biên giới, vùng biển, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác, phát triển; hợp tác cùng bảo vệ biên giới, hợp tác trong đấu tranh chống tội phạm, nhất là tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm ma túy, mua bán người, chống cướp biển, chống khủng bố; hợp tác trong khắc phục hậu quả thiên tai, cứu hộ, cứu nạn.
BĐBP cần tổ chức kết nghĩa với lực lượng bảo vệ biên giới của các nước láng giềng, kết nghĩa với nhân dân các xã, bản đối diện, với hình thức đồn kết nghĩa với đồn biên phòng nước bạn, bản với bản hai bên biên giới kết nghĩa với nhau, để tăng cường đoàn kết, hữu nghị giữa lực lượng bảo vệ biên giới hai nước và nhân dân hai bên biên giới, hợp tác trong trao đổi thông tin có liên quan đến an ninh biên giới, vùng biển hai nước, giao ban định kỳ, tuần tra song phương... để giữ vững an ninh trật tự, an toàn trên các tuyến biên giới, vùng biển, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác, phát triển ngày càng đi vào chiều sâu, bền vững.
