Vịnh Cam Ranh là một trong những địa điểm phát triển du lịch biển của nước ta.

Giàu tiềm năng phát triển

Theo thống kê của Viện Nghiên cứu phát triển du lịch (Tổng cục Du lịch), Việt Nam có gần 50 vũng, vịnh lớn nhỏ, trong đó có nhiều vịnh được thế giới đánh giá cao như Hạ Long, Nha Trang, Lăng Cô. Bên cạnh đó, biển đảo Việt Nam có tài nguyên sinh vật đa dạng, phong phú, đặc biệt là Vườn quốc gia Bái Tử Long, Côn Đảo, Phú Quốc; có hệ sinh học đa dạng, phong phú ở 29 khu bảo tồn thiên nhiên biển.

Ngoài ra, ở dải ven biển còn có 1.013 di tích lịch sử văn hóa được Nhà nước xếp hạng, 195 lễ hội dân gian truyền thống, trên 150 làng nghề. Các tài nguyên du lịch biển này đang được khai thác, phục vụ phát triển du lịch, hằng năm thu hút số lượng khách du lịch đông đảo đến các khu vực ven biển Việt Nam.

So với các vùng miền khác trong cả nước, vùng ven biển Việt Nam là nơi phát triển mạnh mẽ nhất cơ sở hạ tầng, dịch vụ du lịch, hiện có khoảng 1.500 cơ sở lưu trú với hơn 45.000 phòng. Trong đó, có nhiều khu nghỉ dưỡng, khách sạn cao cấp 4 - 5 sao được xây dựng, đạt chuẩn quốc tế. Từ một bãi biển hoang vắng, Mũi Né (Bình Thuận) nhanh chóng trở thành một "thành phố resort" bề thế; vịnh Hạ Long, Nha Trang, Lăng Cô lọt vào danh sách các vịnh đẹp nhất thế giới; bãi biển Đà Nẵng được tạp chí Forbes bình chọn là một trong 6 bãi tắm quyến rũ nhất hành tinh; mỗi ngày có hơn 10 chuyến bay ra Phú Quốc với phần lớn là khách du lịch...

Tiến sĩ Đỗ Cẩm Thơ, Viện Nghiên cứu phát triển du lịch, Tổng cục Du lịch cho biết: "Trong những năm qua, du lịch các tỉnh ven biển đóng góp khá quan trọng vào sự phát triển kinh tế, chiếm hơn 60% tổng thu từ du lịch của cả nước. Tốc độ tăng trưởng về thu nhập du lịch trong vòng 15 năm trở lại đây giữ mức tăng trưởng hơn 24%/năm. Lượng khách du lịch quốc tế đến khu vực ven biển có xu hướng tăng liên tục và hiện nay chiếm gần 80% tổng lượng khách trên cả nước. Khách du lịch nội địa chiếm hơn 50% tổng lượng khách đi lại trên toàn quốc".

Thách thức hội nhập

Với nguồn tài nguyên du lịch biển hấp dẫn, trong quá trình đầu tư phát triển thời gian gần đây, các resort ở các khu du lịch biển miền Trung nước ta có khả năng cạnh tranh với các khu du lịch biển nổi tiếng của các nước trong khu vực như Ba Li (In-đô-nê-xi-a), Phu Khẹt (Thái Lan)...

Tiến sĩ Đỗ Cẩm Thơ cho biết, một số yếu tố so sánh cạnh tranh giữa sản phẩm du lịch biển Việt Nam với một số nước có sản phẩm du lịch biển phát triển trong khu vực như Thái Lan và In-đô-nê-xi-a cho thấy, mặc dù đến các khu vực ven biển Việt Nam có hệ thống cơ sở hạ tầng tốt hơn so với các khu vực du lịch sinh thái núi cao, văn hóa cộng đồng dân tộc... nhưng cũng còn hạn chế hơn nhiều so với hạ tầng các điểm văn hóa du lịch của các nước trong khu vực.

Hiện tại, Việt Nam chưa có cảng biển du lịch nào, trong khi đó, Thái Lan có 9 cảng biển quốc tế cho du lịch tàu biển. Ngân sách và năng lực xúc tiến quảng bá du lịch Việt Nam tuy có được nâng lên, nhưng vẫn còn khoảng cách xa so với các nước trong khu vực. Với kinh nghiệm phát triển du lịch lâu năm, công tác tổ chức và các dịch vụ của các nước này cao hơn hẳn so với Việt Nam.

Ông Vũ Thanh Ca, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý biển và hải đảo nhấn mạnh: Nước ta đã xây dựng được các tiêu chuẩn quốc gia đối với nhiều loại sản phẩm hàng hóa và dịch vụ về biển, nhưng nhiều tiêu chuẩn quốc gia của Việt Nam còn bị đánh giá thấp và còn cách biệt lớn với tiêu chuẩn quốc tế. Để rút ngắn khoảng cách này, trong điều kiện hội nhập, chúng ta cần phải quan tâm hơn nữa trong việc rà soát lại và xây dựng bộ tiêu chuẩn, tiêu chí quốc gia ngày càng cụ thể và phù hợp hơn với thế giới, có như vậy mới bảo đảm nâng cao và giữ gìn bền vững thương hiệu biển Việt Nam.

Tuy vậy, so với các dòng sản phẩm du lịch khác ở Việt Nam như du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, du lịch biển có lợi thế cạnh tranh cao hơn cả. Sự khác biệt của sản phẩm du lịch Việt Nam và cũng là điểm mạnh lớn nhất, đó là phong cảnh đẹp và tính nguyên sơ của tài nguyên du lịch biển.

Các bãi biển tại miền Trung và di sản thiên nhiên vịnh Hạ Long, đảo Phú Quốc và Côn Đảo cũng sẽ tạo nên tính nổi trội cho sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng, giải trí biển của nước ta so với In-đô-nê-xi-a và Thái Lan, cũng như các nước trong khu vực.

Bên cạnh đó, những bất ổn chính trị ở In-đô-nê-xi a, sóng thần tại Thái Lan thời gian qua đã ảnh hưởng tiêu cực đến ngành du lịch của các nước này. Nhiều người đã lựa chọn khu du lịch biển Việt Nam làm điểm thay thế. Với sự đầu tư nhanh chóng của địa bàn ven biển trong những năm gần đây và sự gia tăng thị trường khách du lịch, đang tạo sự sôi động ở khu vực ven biển này. Hệ thống cơ sở vật chất và dịch vụ đang nâng dần vị thế cạnh tranh của sản phẩm du lịch biển Việt Nam trở thành một trong những điểm đến hấp dẫn trong khu vực và quốc tế.