Cán bộ, chiến sĩ BĐBP giúp đồng bào La Hủ thu hoạch lúa nước.

Thay da, đổi thịt

Chúng tôi có mặt ở biên giới phía Tây tỉnh Lai Châu khi những đóa hoa rừng chớm nở, đua nhau khoe sắc để đón một mùa xuân mới, đánh dấu 4 năm Dự án bảo tồn, phát triển bền vững dân tộc La Hủ khu vực biên giới Mường Tè, do BĐBP Lai Châu làm chủ dự án. Những ngôi nhà "Đại đoàn kết" vẫn đứng vững chãi cùng sự ổn định đời sống của đồng bào La Hủ, những tiếng cười nói ríu rít của các cháu mầm non, tiếng giảng bài của các cô giáo tiểu học ở các bản và những tiếng chim rừng thánh thót, tạo nên không khí rộn ràng, tươi mới, báo hiệu mùa xuân ấm áp đang về với đồng bào La Hủ.

Để có một không khí tươi mới đến với đồng bào La Hủ hôm nay là quyết tâm lớn của quân và dân Lai Châu, sau khi dự án được triển khai năm 2009. BĐBP đã tham gia giúp dân xây nhà, khai hoang ruộng nước, hướng dẫn bà con chăn nuôi, học chữ... Song song với đó, các hạng mục cơ sở hạ tầng cũng được khởi động xây dựng, đến nay, các xã Pa Vệ Sủ, Pa Ủ, Thu Lũm đã có đường giao thông đến các bản đặc biệt khó khăn. Trẻ em người La Hủ đã có trường tiểu học, trung học cơ sở ở tại trung tâm xã và các điểm trường tiểu học, mầm non tại các bản đang từng bước hoàn thành giúp đồng bào La Hủ nâng cao đời sống vật chất cũng như tinh thần.

Sau khi hoàn thành việc xây dựng nhà cho bà con, BĐBP Lai Châu tạo bước đột phá mới, làm thay đổi tư duy của bà con trong việc sản xuất, nuôi trồng, xóa bỏ các hủ tục và tệ nạn xã hội. BĐBP Lai Châu thực hiện công tác cai nghiện ma túy cộng đồng cho người dân La Hủ ở xã Pa Ủ. Đồng thời, vận động nhân dân tham gia xây dựng mô hình ''Xã không có ma túy'', phát động phong trào ''Vào từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người nghiện''. Đến nay, đã có hàng trăm người cai nghiện tại Đồn BP Pa Ủ được trở về với cuộc sống đời thường, không có trường hợp nào tái nghiện. Chị Ly Lò Be, bản Tân Biên, xã Pa Ủ, chia sẻ: "Nghiện hút thuốc phiện lâu lắm rồi, nhà nghèo chẳng có tiền để đi cai. May nhờ BĐBP mà chị em chúng tôi được mở mày mở mặt với bà con dân bản, không bị xa lánh như ngày xưa, chúng tôi vô cùng biết ơn BĐBP. Những người được cai nghiện trở về chăm chỉ lao động sản xuất, chăn nuôi để ấm cái bụng và từ bỏ hoàn toàn với thuốc phiện, ma túy".

"Bà con sẽ vươn lên bằng nội lực"

Đó là khẳng định của Đại tá Nguyễn Văn Tuất, Chỉ huy trưởng BĐBP Lai Châu khi đề cập đến lộ trình tương lai của đồng bào La Hủ. Anh chia sẻ: "Bằng sự nỗ lực lớn, các ngành chức năng đã cơ bản hoàn thành mục tiêu quan trọng số một trong việc thực hiện đầu tư và hỗ trợ cho đồng bào La Hủ, đó là thực hiện sắp xếp ổn định dân cư. Theo suy nghĩ của chúng tôi, thành quả này là một "cuộc cách mạng về tư tưởng". Song, để phát triển bền vững, trong thời gian tới, mục tiêu của đề án vẫn tập trung giúp cho đồng bào La Hủ ổn định định canh, định cư, xóa đói giảm nghèo, xóa mù chữ, xóa bỏ tệ nạn xã hội và các hủ tục, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần để đồng bào sớm hòa nhập và tiến kịp các dân tộc khác trong tỉnh sau năm 2015".

Đứng trên đỉnh đèo A Ma Cổ nhìn xuống bản Là Xi, xã Thu Lũm với 30 ngôi nhà kiên cố lấp ló dưới những cánh hoa rừng chớm nở để đón xuân mới. Đến với bản Là Xi, chúng tôi không phải trèo đèo, lội suối mất cả ngày trời như trước đây, mà nay xe máy đã đi đến tận trung tâm bản. Con đường mới mở tạo điều kiện cho bà con giao thương hàng hóa, giao lưu văn hóa với đồng bào các dân tộc khác sinh sống trên địa bàn. Đi một vòng quanh bản Là Xi giữa cái se se lạnh của những ngày đầu mùa xuân của vùng cao, lòng chúng tôi như ấm lại khi ngắm những căn nhà được xây dựng kiên cố. Bản hiện có một lớp xóa mù chữ, một lớp mầm non và một lớp tiểu học. Trẻ thơ đầy ắp tiếng cười...

Bữa cơm đầm ấm của học sinh La Hủ tại điểm trường bán trú dân nuôi Thu Lũm.

Tổ công tác của Đồn BP Pa Ủ hơn chục cán bộ, chiến sĩ thường xuyên cắm bản hướng dẫn bà con kỹ thuật canh tác và chăn nuôi, phát triển kinh tế. Cán bộ quân y của đồn cũng được tăng cường đóng ở bản để làm nhiệm vụ khám chữa bệnh cho nhân dân. Vùng đất mới bên đỉnh đèo A Ma Cổ sừng sững giờ đây đang "thay da đổi thịt" từng ngày với một hướng đi mới cho một tương lai tươi sáng... Chỉ sau 4 năm, thời gian còn ngắn ngủi nhưng cuộc sống của bà con ở bản làng nơi "thâm sơn cùng cốc" đã đổi khác hoàn toàn, bà con đã biết trồng lúa nước, trồng rau xanh, chăn nuôi trâu bò, lợn, gà… nhiều người biết đọc thông, nói thạo tiếng Việt...

Trưởng bản Vàng Mò Giá hào hứng thổ lộ: "Bà con luôn ghi nhớ công lao của BĐBP. Bản làng đang phấn đấu để có thể chủ động được hoàn toàn về lương thực, không ỷ lại sự hỗ trợ của Nhà nước nữa... Nhờ biết khai hoang ruộng nương trồng trọt kết hợp đầu tư chăn nuôi mà cuộc sống dần ổn định, nhờ thế, trẻ em, dân bản được đi học để biết cái chữ".

Ông Phản Xạ Chô, người có uy tín trong đồng bào La Hủ ở bản Tân Biên: Đến nay, người La Hủ đã chấm dứt cuộc sống du canh, du cư, tách biệt với thế giới bên ngoài. Bản của người La Hủ bây giờ có rất nhiều người nói được tiếng phổ thông, trẻ con trong độ tuổi đi học được đến trường. Người La Hủ cũng đã biết buôn bán kinh doanh, sửa chữa xe máy, biết trồng rau, nuôi gà, cấy lúa nước, trồng lúa nương, trồng ngô với năng suất cao. Tới đây, đồng bào sẽ tự chủ được nguồn lương thực, thực phẩm...".