Phát biểu sau cuộc hội đàm ngày 10-10 tại Istanbul với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan, Tổng thống Vladimir Putin khẳng định, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ nhất trí sẽ nỗ lực hơn nữa để bình thường hóa hoàn toàn quan hệ song phương, đồng thời cho biết trong thời gian tới, Ủy ban liên chính phủ Nga - Thổ Nhĩ Kỳ sẽ đảm trách công việc này. Lãnh đạo hai nước tuyên bố dự định khôi phục quan hệ hợp tác trong tất cả các lĩnh vực. Theo đó, Nga dự kiến dỡ bỏ từng phần các biện pháp trừng phạt kinh tế và hạn chế đối với những công ty của Thổ Nhĩ Kỳ, hồi sinh dự án đường ống dẫn khí đốt "Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ" (TurkStream) và Nhà máy điện hạt nhân Akkuyu.

Trước đó, Chủ tịch Tập đoàn khí đốt Gazprom của Nga, ông Aleksei Miller cho biết, thỏa thuận giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ dự định xây dựng hai nhánh tuyến đường ống dẫn khí đốt đi qua đáy Biển Đen, công suất mỗi nhánh hơn 15 tỷ m³ khí đốt. Dự kiến, toàn bộ khí đốt được cung cấp qua nhánh thứ nhất dành cho người tiêu dùng Thổ Nhĩ Kỳ. Nhánh thứ hai kỳ vọng hướng đến thị trường châu Âu, tuy nhiên nhánh này chỉ có thể được xây dựng sau khi nhận được sự đảm bảo phù hợp từ phía Liên minh châu Âu (EU) và việc triển khai nhánh thứ hai của dự án này sẽ phụ thuộc vào tình hình thị trường khí tự nhiên ở châu Âu. Theo thỏa thuận, cả hai nhánh của đường ống này phải xây xong trước tháng 12-2019.

Ngoài ra, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ cũng khôi phục các chuyến bay và giải quyết vấn đề thị thực giữa hai nước. Mặc dù Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), nhưng Tổng thống Erdogan tuyên bố Ankara vẫn sẽ sẵn sàng hợp tác với Moskva trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng.

Có thể thấy, quan hệ Nga-Thổ Nhĩ Kỳ đang ấm lên nhanh chóng, hoàn toàn không còn nhận thấy dấu hiệu “ăn miếng trả miếng” giữa hai nước như hồi tháng 11 năm ngoái. Vào tháng 6-2016, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đã viết thư xin lỗi Tổng thống Nga về vụ bắn hạ máy bay Su-24. Ông Erdogan nhấn mạnh rằng, ông vẫn xem Nga là một "nước bạn” và "đối tác chiến lược” và cho biết ông muốn củng cố lại quan hệ song phương giữa hai nước. Đáp lại, ông Putin đã dỡ bỏ lệnh cấm bán các chương trình du lịch trọn gói đến Thổ Nhĩ Kỳ. Nga cũng dự định từng bước dỡ bỏ các lệnh trừng phạt khác đối với Thổ Nhĩ Kỳ.

Việc hai nước xích lại gần nhau được xem là cơ hội cho tiến trình hòa bình ở Syria. Trước đây, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ có quan điểm đối lập về cuộc xung đột ở Syria. Nếu như Moscow là đồng minh chủ chốt của chính quyền Damascus thì Ankara ủng hộ cuộc chiến của lực lượng phiến quân hòng lật đổ Tổng thống Syria Bashar al-Assad. Cho đến thời điểm này, khoảng cách trên đã dần được thu hẹp. Trong hội đàm giữa hai nhà lãnh đạo, hai bên nhất trí sẽ làm tất cả để ủng hộ sáng kiến của Đặc phái viên Staffan de Mistura về việc rút các đơn vị chiến đấu không muốn hạ vũ khí ra khỏi thành phố Aleppo để chấm dứt đổ máu.

Sau khoảng thời gian dài “đóng băng”, chuyến công du Thổ Nhĩ Kỳ của Tổng thống Nga đã góp phần củng cố quan hệ hai nước cũng như ổn định khu vực.

Thu Uyên