Việt Nam ưu tiên cao nhất cho nhiệm vụ phòng chống HIV/ AIDS

Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam khẳng định tại Hội nghị cấp cao của Đại hội đồng LHQ: "Chính phủ Việt Nam luôn coi phòng, chống HIV/AIDS là một trong những nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu. Dịch HIV ở Việt Nam nhìn chung đã được kiểm soát. Người nhiễm HIV được coi là những người bệnh cần được chăm sóc và điều trị. Việt Nam chỉ có thể đạt được những thành tựu này với sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế và các nhà tài trợ".

Thực tế, Việt Nam là quốc gia đầu tiên ở châu Á - Thái Bình Dương hưởng ứng và cam kết thực hiện mục tiêu 90-90-90. Điều này có nghĩa là 90% số người nhiễm HIV biết được tình trạng nhiễm của bản thân; 90% số người này được điều trị ARV; và 90% số người được điều trị ARV duy trì tải lượng HIV dưới ngưỡng ức chế.

Tính đến năm 2015, Việt Nam ước tính có hơn 250.000 người nhiễm HIV còn sống. Số nhiễm HIV mới được phát hiện trong năm 2015 là 12.000 người, giảm gần 2/3 so với mức đỉnh điểm vụ dịch vào năm 2007. Đến cuối năm 2015, có tới hơn 105.000 người nhiễm HIV đã được điều trị ARV - tăng gấp 30 lần so với năm 2005. Tuy nhiên, số người được điều trị ARV mới chỉ chiếm 46% tổng số người nhiễm HIV trên toàn quốc. Việt Nam cũng đã  thí điểm và triển khai nhiều sáng kiến mới như "Điều trị 2.0" thông qua việc đơn giản hóa, phân cấp điều trị ARV và đưa xét nghiệm HIV xuống cộng đồng do chính các tổ chức dựa vào cộng đồng thực hiện. Việt Nam là một trong những quốc gia đi đầu thực hiện những sáng kiếm mới trong phòng, chống HIV khi nhiều quốc gia khác còn chưa áp dụng.

Tuy nhiên, cũng như các quốc gia đang phát triển khác, Việt Nam vẫn tiếp tục rất cần mối quan hệ hợp tác quốc tế trong phòng, chống HIV/AIDS. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng: "Lúc này, chúng ta không thể chủ quan. Để kết thúc được đại dịch AIDS, chúng ta phải đẩy mạnh nỗ lực nhiều hơn nữa. Nếu không tiếp tục củng cố quan hệ đối tác hợp tác mạnh mẽ hơn, nhiều quốc gia sẽ bị rớt lại phía sau trong nỗ lực chung của toàn thế giới nhằm dồn tổng lực để đẩy nhanh tiến độ hướng tới kết thúc dịch AIDS và khả năng dịch bùng phát lại, trở thành một mối nguy lớn cho toàn thế giới là có thật".

Phó Thủ tướng kêu gọi các quốc gia cùng hành động, củng cố thêm cam kết phòng, chống HIV/AIDS với tất cả trái tim và nhiệt huyết của mình để tiến tới kết thúc dịch AIDS.

Hành động ngay để kết thúc đại dịch AIDS

Thế giới đã đạt được những tiến bộ rất to lớn trong "cuộc chiến" phòng, chống HIV/AIDS. Từ năm 2000 đến nay, tổng số người được điều trị ARV trên toàn cầu cứ tăng gấp đôi sau 3-4 năm. Đến nay, thế giới đã có hơn 17 triệu người đang được điều trị ARV. Thế giới đã đạt được Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ (MDG) 6 bao gồm ngăn chặn và đẩy lùi đại dịch AIDS. Số người nhiễm mới HIV đã giảm 35% kể từ năm 2000. Số ca tử vong do AIDS đã giảm 43% so với năm 2003. Tỉ lệ nhiễm mới HIV ở trẻ em đã giảm 56% trong 15 năm qua. Bốn nước đã loại trừ lây truyền HIV từ mẹ sang con là: Cu-ba, Thái Lan, Ác-mê-ni-a và Bê-la-rút.

Tuy nhiên, dịch AIDS vẫn còn rất nặng nề, nếu không hành động quyết liệt thì sẽ khó kết thúc đại dịch AIDS. Tại Hội nghị cấp cao của Đại hội đồng LHQ, Tổng thư ký Ban Ki-moon nhấn mạnh: "Trong thời gian qua, chúng ta đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong cuộc chiến với đại dịch AIDS, nhưng nếu chúng ta không hành động thì nguy cơ dịch HIV/AIDS sẽ quay trở lại, nhất là ở các nước có thu nhập thấp và thu nhập trung bình".

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, GS. TS Nguyễn Thanh Long: "Để kết thúc đại dịch AIDS vào năm 2030, vấn đề quan trọng là không một người dân nào bị bỏ lại phía sau. Mỗi con người, mỗi quốc gia đều phải được chú trọng, quan tâm. Sát cánh bên nhau, cùng đưa ra những cam kết chính trị mạnh mẽ và nêu cao tinh thần đoàn kết quốc tế sẽ là những minh chứng về thành công của công cuộc phòng, chống HIV/AIDS".

Ông Ban Ki-moon cho rằng, trong 5 năm tới, thế giới có cơ hội để thay đổi, kiểm soát và kết thúc dịch AIDS. Chương trình phát triển bền vững đến năm 2030 khẳng định sự cam kết toàn cầu để kết thúc dịch trong vòng 15 năm tới. Nếu hành động ngay bây giờ có thể ngăn chặn được khoảng 17,6 triệu người không bị nhiễm mới HIV và cứu được 11 triệu người khỏi tử vong sớm do AIDS trong giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2030. Nhưng chúng ta phải dồn tổng lực trong vòng 5 năm tới, nếu muốn đạt được mục tiêu đó.

Theo ông Ban Ki-moon, thế giới cần có 26 tỷ đô-la mỗi năm bao gồm 13 tỷ đô-la cho 3 năm tiếp theo, thông qua sự bổ sung lần thứ 5 của Quỹ Toàn cầu. Ông kêu gọi tất cả các nhà lãnh đạo thế giới hãy cùng chung tay ứng phó với AIDS.

Các quốc gia thành viên LHQ đã thống nhất ra Tuyên bố Chính trị năm 2016 bao gồm hàng loạt các mục tiêu cùng thời gian ràng buộc để đẩy nhanh tiến độ trong cuộc chiến chống lại dịch HIV/AIDS trên toàn thế giới trong vòng 5 năm tới để HIV/AIDS không còn là mối đe dọa với sức khỏe cộng đồng vào năm 2030. Tuyên bố Chính trị mới kêu gọi toàn thế giới nỗ lực để đạt được các mục tiêu đến năm 2020, giảm số nhiễm HIV mới trên toàn thế giới xuống dưới 500.000 người; giảm số ca tử vong do AIDS trên toàn thế giới xuống dưới 500.000 người và xóa bỏ kỳ thị, phân biệt đối xử liên quan đến HIV.

 Các quốc gia cũng cam kết khẩn trương giải quyết tình trạng bao phủ điều trị ARV còn thấp trong trẻ em nhiễm HIV. Đồng thời, đảm bảo đến năm 2018 sẽ có 1,6 triệu trẻ em nhiễm HIV được điều trị ARV và đến năm 2020 sẽ có 30 triệu người nhiễm HIV được điều trị ARV; đến năm 2020 giảm 95% số ca nhiễm mới ở trẻ em tại tất cả các khu vực trên thế giới.

Ngoài ra, Tuyên bố Chính trị 2016 cũng khẳng định tầm quan trọng của việc phòng, chống đại dịch AIDS dựa trên đặc thù của từng địa bàn và nhóm dân cư, bởi dịch HIV/AIDS ở mỗi quốc gia, mỗi khu vực đều có đặc điểm riêng; đồng thời, khuyến khích hành động và đề cao tinh thần trách nhiệm ở cấp khu vực thông qua việc đặt ra các mục tiêu cho khu vực cả về dự phòng và điều trị cho trẻ em, thanh niên và người lớn.

Thu Hằng