Trị bị rắn cắn

Đầu tháng 11 vừa qua, ê kíp bác sĩ của Bệnh viện Quân y 4 đã chỉ đạo trực tuyến Trạm xá của Ban Chỉ huy Quân sự huyện đảo Cồn Cỏ, thực hiện thành công ca phẫu thuật ruột thừa trong điều kiện khó khăn. Bệnh nhân là Trung sĩ Lê Công Thủ (21 tuổi), Khẩu đội trưởng, Đại đội pháo hỗn hợp, thuộc Ban Chỉ huy Quân sự huyện đảo Cồn Cỏ. Qua thăm khám, các bác sĩ tại Trạm xá chẩn đoán Trung sĩ Thủ bị viêm ruột thừa cấp.

Đại tá Trần Văn Hiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Quân y 4, đã cùng ê kíp hướng dẫn qua điện thoại cho kíp mổ trên đảo, do bác sĩ Nguyễn Quốc Hoạt phụ trách. Sau hai tiếng đồng hồ căng thẳng, ca phẫu thuật đã kết thúc thành công. Trên các phương tiện thông tin đại chúng lúc đó, đã nhắc nhiều đến tên người bác sĩ ở đảo. Nhưng đối với cán bộ, chiến sĩ BĐBP trên đảo, thì bác sĩ Hoạt từ lâu đã trở thành thân thuộc, rất nhiều lần anh cấp cứu và điều trị cho cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Cồn Cỏ bị rắn độc cắn.

Đồn BP Cồn Cỏ không có bờ tường bao quanh, vì vậy, mỗi khi trời mưa, chuyển thời tiết, thì xuất hiện rất nhiều rắn độc từ trên rừng bò xuống. Trung tá Nguyễn Dũng, Phó Đồn trưởng Quân sự cho biết, có thời điểm cán bộ, chiến sĩ đơn vị liên tiếp bị rắn lục đuôi đỏ cắn phải cấp cứu. Mỗi khi nghe hô hoán "bị rắn cắn", thì anh em lao ngay ra cầu cảng hái ngọn rau muống biển, mang về cho người bị nạn nhai và uống nước, xác cây được đắp lên vết thương, sau khi đã được ga rô, nặn máu. Bệnh nhân sau đó được chuyển xuống Trạm xá của Ban Chỉ huy Quân sự huyện đảo Cồn Cỏ, để bác sĩ Hoạt điều trị.

Những trường hợp bị rắn cắn gần đây như: Đồng chí Mai Chiếm Thức, Hồ Văn Hùng, Nguyễn Văn Định, Trần Văn Thiệu. Trong số đó, có một chiến sĩ rơi vào tình trạng nguy kịch, cổ họng đỏ chuyển sang tím tái, vết thương thối rữa. Vào thời điểm đó, đảo không có tàu lưu thông vào đất liền. Thượng úy, bác sĩ Nguyễn Quốc Hoạt cho biết: "Anh em Biên phòng ở đồn bị rắn cắn chuyển xuống Trạm xá cấp cứu.

Trong số đó, có đồng chí thì bị nhẹ, nhưng cũng có đồng chí do sức đề kháng và cơ địa yếu khiến căn bệnh trở nên nguy kịch. Ở đảo không có tủ đông lạnh để lưu trữ huyết thanh, khi gặp những ca nặng như vậy thì sử dụng phác đồ điều trị theo hướng chống tan máu, chống suy thận, tăng cường truyền dịch giải độc. Thông thường, bệnh nhân sau vài ngày điều trị thì bình phục, nhưng cũng có một số bệnh nhân bị nhiễm độc nặng nên bệnh tiến triển theo chiều hướng xấu đi".

Trong số các bệnh nhân bị rắn cắn ở đảo Cồn Cỏ chuyển xuống Trạm xá phần lớn là cán bộ, chiến sĩ ở đồn Biên phòng. Có đồng chí bị rắn cắn dẫn đến hôn mê, cơ thể tím tái vì chất độc lan khắp cơ thể. Ở Đồn BP Cồn Cỏ, đầu giường ngủ của anh em phải luôn có sẵn một chiếc đèn pin pha mạnh. Ban đêm, khi rời giường thì phải cầm ngay đèn pin để soi xuống dép, soi đường đi. Vì có trường hợp, rắn lục đuôi đỏ bò vào quấn ngay dưới chỗ đặt giày dép, khi vừa thò chân xuống thì bị cắn.

Chỉ tiến, không được lùi

Thượng úy Nguyễn Quốc Hoạt, sinh năm 1972, nhập ngũ tháng 9-1993, quê quán huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh, tốt nghiệp Đại học Y Thái Bình. Tháng 6-2003, anh ra đảo nhận công tác và là y sĩ của Trạm xá. Năm 2010, anh vào đất liền công tác và đi học nâng cao bác sĩ. Tháng 3-2015, anh lại tiếp tục nhận quyết định ra đảo Cồn Cỏ. Bác sĩ Hoạt có khá nhiều kỷ niệm trong công tác điều trị bệnh ở đảo mà anh cho rằng "vượt quá chuyên môn".

Một trong những kỷ niệm đáng nhớ của anh đó là có một công nhân quê ở tỉnh Thái Nguyên, tham gia thi công công trình kè cảng bị khối bê tông đè dập nát cánh tay, máu bắn thành tia. Vào thời điểm đó, đảo bị cô lập bởi sóng lớn bủa vây. Không có tàu vào bờ, bác sĩ Hoạt nhẩm tính rằng, "mình chỉ có đường tiến, không còn đường lùi". Anh điện mời một cán bộ quân y của đơn vị Hải quân xuống Trạm y tế cùng phối hợp xử lý.

Bác sĩ Hoạt lắc đầu nhớ lại cảm giác lúc đó: "Tôi tiến hành gây tê thần kinh, vì tay bệnh nhân bị gãy xương mũi ngón số 2 và 3. Sau đó, tôi sử dụng thuốc giảm đau rồi cắt lọc, cố định, mở cửa sổ. Chờ mãi, biển vẫn động, không có tàu vào, vậy là, anh em nhỏ nước muối sinh lý để kích thích, một bên thì chuyền nước. Cứ mổ, tiêm, khâu vì mình không có đủ kỹ thuật để ghép da. Cuối cùng bệnh nhân qua khỏi cơn nguy hiểm".

Bác sĩ Hoạt tâm sự, phụ trách công tác quân y trên đảo, anh rất lo lắng vì mình chưa được đào tạo ngành y học biển. Quân y của Hải quân thì cập nhật tốt về mặt chuyên môn này. Vì vậy, anh thường xuyên tự học hỏi, nghiên cứu thêm tài liệu để khi có bệnh nhân thì tiếp tục phương châm "chỉ tiến, vì không có đường lùi". Đúng như sự lo xa của anh, vừa qua, Trạm y tế tiếp nhận một ngư dân lặn bắt cá bị tê bại. Trạm xá tiếp nhận bệnh nhân đúng vào lúc chỉ còn y sĩ Hà trực chuyên môn, còn anh Hoạt đi công tác vào đất liền.

Qua hệ thống thông tin liên lạc, anh Hoạt đã yêu cầu anh em đặt bệnh nhân ở tư thế thăng bằng, sử dụng thuốc tuần hoàn não, cho uống thuốc lợi tiểu. Anh Hoạt còn cho biết thêm, ở đảo không có bình ô xy cao áp nên việc sơ cấp cứu gặp rất nhiều khó khăn. Riêng trường hợp mổ ruột thừa cho Trung sĩ Lê Công Thủ, mặc dù được các bác sĩ trong đất liền hướng dẫn trực tuyến, nhưng anh vẫn toát mồ hôi hột tới khi thở phào nhẹ nhõm, ca mổ đã thành công.