Trong vụ xả súng rạng sáng 12-6, tại hộp đêm của người đồng tính ở Oóc-lan-đô, hung thủ được xác định Ô-ma Ma-tin, 29 tuổi, là công dân Mỹ gốc Áp-ga-ni-xtan, sinh ra tại Niu Y-oóc và sống tại Phlo-ri-đa. Thù hận được xem là một động cơ tiềm tàng của vụ tấn công do gia đình Ô-ma Ma-tin xác nhận thủ phạm thù ghét người đồng tính. Vụ tấn công tại hộp đêm đồng tính ở Oóc-lan-đô là vụ xả súng tồi tệ nhất trong lịch sử Mỹ, với ít nhất 50 người chết và 53 người bị thương.

Trước đó, đã có nhiều vụ thảm sát bằng xả súng tại Mỹ. Theo một nghiên cứu gần đây, trong giai đoạn từ năm 1966 đến 2012, trong số 292 vụ xả súng trên toàn thế giới, nước Mỹ có tới 90 vụ. Vì sao nước Mỹ lại có nhiều vụ thảm sát bằng súng đến như vậy? Câu hỏi này được các chuyên gia giải thích rằng đó là vì người dân nước này dễ tiếp cận súng hơn so với các nước khác. Mỹ có nhiều súng hơn bất kỳ quốc gia nào trên thế giới. Ước tính khoảng 270 - 310 triệu súng đang lưu hành tại Mỹ. Với dân số Mỹ ở khoảng 319 triệu người, thì trung bình gần như người Mỹ nào cũng sở hữu súng.

Mặc dù là người ủng hộ mạnh mẽ đạo luật kiểm soát và sở hữu vũ khí nhưng sau gần hai nhiệm kỳ, những nỗ lực của Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma vẫn chưa đạt được kết quả gì đáng kể, nếu không muốn nói là thất bại. Suốt 8 năm cầm quyền, ông Ô-ba-ma đã phải xuất hiện trước công chúng hơn chục lần vì các vụ xả súng. Ông từng gọi vụ xả súng vào trường tiểu học Xan-đi Húc khiến hơn 20 em nhỏ thiệt mạng là ngày đen tối nhất trong nhiệm kỳ. Nhưng nay mức độ và tính chất của vụ thảm sát ở Oóc-lan-đô còn nghiêm trọng hơn nhiều lần.

Bất chấp việc ông chủ Nhà trắng kêu gọi siết chặt đạo luật kiểm soát vũ khí song lời đề nghị đó không phải ai cũng hài lòng khi mà ngành công nghiệp súng đạn mang lại cho nền kinh tế Mỹ nguồn thu không hề nhỏ. Hiệp hội Súng trường Mỹ (NRA), đại diện ngành công nghiệp súng đạn, là một trong những tổ chức vận động hành lang hùng mạnh và giàu thế lực nhất nước Mỹ. Sau mỗi vụ xả súng, thay vì ủng hộ luật kiểm soát súng đạn, tổ chức này sẽ mở chiến dịch vận động ủng hộ súng đạn với quan điểm cho rằng sở hữu vũ khí là cách để bảo vệ trước các nguy cơ tấn công. Do đó, giới phân tích cho rằng, ông Ô-ba-ma sẽ không còn nhiều cơ hội để thuyết phục quốc hội thông qua luật “kiểm soát súng đạn” chặt chẽ hơn mà ông đã kêu gọi suốt thời gian qua.

Trong khi cảnh sát và nhà chức trách Mỹ đang đẩy mạnh điều tra về thảm sát đẫm máu nhất lịch sử nước Mỹ này, thì hai ứng viên chính trong cuộc bầu cử tổng thống sắp tới là Hi-la-ri Clin-tơn và Đô-nan Trăm dường như đang tận dụng triệt để vụ việc để ghi điểm đối với cử tri Mỹ. Ngay sau khi vụ việc xảy ra, cựu ngoại trưởng Hi-la-ri Clin-tơn lên tiếng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hạn chế quyền sở hữu súng đạn đối với người dân Mỹ. Bà Hi-la-ri Clin-tơn nhấn mạnh, việc giữ cho nước Mỹ an toàn đồng nghĩa với việc đánh bại các nhóm khủng bố quốc tế. Muốn làm được điều này Mỹ phải hợp tác tốt với các đồng minh và đối tác để truy lùng chúng, ngăn cản chúng tuyển mộ người. Trong khi đó, ông Trăm thông báo cảnh sát đang điều tra về khả năng đây là vụ khủng bố.

Vụ xả súng đẫm máu nhất trong lịch sử nước Mỹ ngày 12-6 vừa qua không chỉ cho thấy mặt trái của văn hóa súng đạn ở “xứ cờ hoa” mà còn gia tăng nguy cơ đáng sợ khi những kẻ khủng bố phát triển và hoạt động ngay trong lòng nước Mỹ. Đây cũng là một thách thức còn dang dở mà Tổng thống Ô-ba-ma khó giải quyết trong thời gian tại vị còn lại.

Thu Uyên