Chiến dịch tranh cử tốn kém nhất và ít thành công nhất

Giép Bu-sơ, 62 tuổi, vốn là thành viên trong gia tộc Bu-sơ nổi tiếng chính trường nước Mỹ khi cả cha và anh trai là Tổng thống, nhưng ít ai ngờ rằng, chiến dịch tranh cử của ông lại có thể là một trong những chiến dịch tốn kém nhất và ít thành công nhất trong lịch sử nước Mỹ tính đến nay.

Thời điểm Giép Bu-sơ nêu ý định tham gia cuộc chạy đua vào nhà trắng tháng 12-2014, ông nhanh chóng trở thành nhân vật được mến mộ, đồng thời thu hút nhiều nhà tài trợ với số tiền quyên góp khổng lồ. Điều này khiến Giép trở thành ứng viên tiềm năng của đảng Cộng hòa. Và trên thực tế, ông đã giành vị trí dẫn đầu trong phần lớn các cuộc thăm dò nửa đầu năm 2015.

Tháng 6-2015, Giép Bu-sơ chính thức tham gia tranh cử tổng thống với sự hậu thuẫn tài chính lớn hơn tất cả các ứng cử viên cùng đảng Cộng hòa khác gộp lại vào thời điểm đó. Để khuếch trương danh thế, Giép Bu-sơ và đội ngũ truyền thông của mình đã “đốt” khoảng 84 triệu USD cho các chiến dịch quảng cáo ngoài trời, trên Internet nhằm gây ấn tượng với cử tri về một ứng cử viên đáng tin cậy trong một gia đình đầy quyền lực.

Trong quá trình diễn ra chiến dịch tranh cử, nhóm hỗ trợ cùng đội chuyên gia cố vấn của Giép Bu-sơ được đánh giá là một trong những tổ chức có quy mô nhân sự lớn nhất. Nhóm vận động tranh cử của ông đã trả phí tư vấn cho khoảng 140 công ty và cá nhân khác nhau với tổng số tiền chi ra là khoảng 10 triệu USD, tổng số tiền chi cho cuộc tranh cử không đi đến đâu này đã tiêu tốn tới 130 triệu USD. Nhưng buồn thay, nguồn ngân sách khủng trên lại không đem lại cho Giép Bu-sơ bất cứ chiến thắng ở một bang nào.

Từ khởi đầu thuận lợi khi là cựu Thống đốc bang Phlo-ri-đa, ông Giép thể hiện mình là một nhà điều hành công chúng đầy kinh nghiệm và chính khách thế giới tiềm năng, một phần dựa vào khoảng thời gian cha và anh trai tại vị. Nhưng Giép không đủ mạnh để chuyển những cố gắng đó thành số phiếu ủng hộ từ cử tri. Đổi lại khoản tiền lớn đầu tư cho chiến dịch tranh cử, ông Giép chỉ thu được 2,8 % số phiếu ủng hộ ở bang Ai-ô-oa, 11% ở bang Niu Hăm-sia. Trong cuộc bầu cử sơ bộ ở Ca-rô-li-na Nam, ông Giép Bu-sơ chỉ giành được 8,6% số phiếu, thua xa mức 34,1% của người chiến thắng là tỷ phú Đô-nan Trăm. Thất bại liên tiếp trong ba cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa đã khiến ông Giép Bu-sơ vô cùng thất vọng. Phát biểu tại một điểm bỏ phiếu ở thành phố Cô-lum-bi-a, bang Nam Ca-rô-li-na, ông Giép Bu-sơ tuyên bố: “Đêm nay, tôi ngừng chiến dịch tranh cử. Tôi rất tự hào, với chiến dịch tranh cử chúng tôi đã đem lại sự thống nhất cho đất nước”.

Quyết định bỏ cuộc của Thượng nghị sĩ Giép Bu-sơ sau cuộc bỏ phiếu ở Nam Ca-rô-li-na đã đặt dấu chấm hết cho chiến dịch tranh cử khởi động với sự tự tin và kỳ vọng lớn. Tuyên bố rút lui của ông là bất ngờ đầu tiên của mùa bầu cử năm nay.

Đi tìm nguyên nhân thất bại

Giới quan sát nhận định, nguyên nhân chủ yếu khiến ông Giép Bu-sơ thất thế là do giới cử tri Cộng hòa quá ngán ngẩm cái di sản tồi tệ mà ông Bu-sơ anh đã để lại cho nước Mỹ, bao gồm hai cuộc chiến tranh và một cuộc khủng hoảng tài chính.

Cuộc thăm dò hơn 20 người trong cuộc, các nhà tài trợ và nhân viên về ứng cử viên Giép Bu-sơ do tờ Tạp chí Politico thực hiện đã chỉ ra rằng, Giép Bu-sơ không nhận được sự ủng hộ trong đảng cũng như không được giới truyền thông chiếu cố khi phát sóng những sai sót của ông. Người ta cũng cho rằng, toàn bộ tiền đề để Giép ứng cử là một sai lầm, trong đó nghiêm trọng nhất là thân thế của ông. “Luật chơi đã thay đổi hoàn toàn trong năm nay. Bạn sẽ làm gì trong một năm như thế, khi là con và em trai của các cựu tổng thống Mỹ, cháu trai của thượng nghị sĩ Mỹ? Đây là năm của sự thể hiện cá nhân chứ không phải của những thông điệp. Thật bất ngờ, Giép Bu-sơ không có sự chuẩn bị nào cả. Người ta cứ mãi hoài niệm về những gì ông ấy đã làm được khi là thống đốc”, một người gần gũi với gia đình Bu-sơ cho biết.

Tuy nhiên, một trong những nguyên nhân chính đó là việc ông Giép Bu-sơ đã sai lầm khi đánh giá thấp đối thủ Đô-nan Trăm. Trong sách lược tranh cử, Giép Bu-sơ hoàn toàn không đề cập tới nhà tỷ phú này, người đã và đang “làm mưa làm gió” trong các cuộc tranh luận của đảng Cộng hòa. Tỷ phú Trăm là người đưa ra những chỉ trích mạnh mẽ nhằm vào ông Giép Bu-sơ cũng như gia đình Bu-sơ trong các cuộc tranh luận được phát trực tiếp trên truyền hình. Tuy nhiên, người ta không nhìn thấy sự đáp trả mạnh mẽ từ cựu Thống đốc bang Phlo-ri-đa. Ngay cả trong giai đoạn cuối của chiến dịch tranh cử, đây là cơ hội của ông Giép Bu-sơ “phản đòn” trước những lời chỉ trích trực diện của ông trùm bất động sản. Song ông Giép Bu-sơ đã không tận dụng được cơ hội.

Với quyết định từ bỏ cuộc đua, ông Giép Bu-sơ đã làm sụp đổ giấc mơ trở lại Nhà trắng của dòng họ Bu-sơ. Trong khi đó, đối thủ của ông là Đô-nan Trăm lại một lần nữa giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa tiến hành theo hình thức họp kín vào sáng 24-2 (theo giờ Hà Nội) tại bang Nê-va-đa, qua đó nổi lên là ứng cử viên hàng đầu cho tấm vé duy nhất của đảng Cộng hòa ra tranh cử tổng thống Mỹ vào ngày 8-11 tới.

Cuộc đua vào ghế Tổng thống Mỹ sẽ bước vào giai đoạn quyết liệt từ ngày 1-3 tới khi các cuộc bỏ phiếu sơ bộ trong nội bộ các đảng diễn ra đồng loạt ở hàng chục bang.

Thu Uyên