Chúng tôi tới Huổi Khon, xã Nậm Kè, huyện Mường Chà, Điện Biên vào một buổi sáng trong trẻo, khi khói bếp nấu cơm sớm đi nương của bà con vẫn còn vấn vít trên mái tranh. Khung cảnh bình yên của Huổi Khon bây giờ hoàn toàn khác xa với những năm trước đây, khi vùng đất này bị xáo trộn, bất ổn bởi những lời tuyên truyền xằng bậy, hoang đường...
Mường Nhà những ngày lập đông 2016, bên bếp lửa giữa nhà, Vừ A Quyền kể lại cho chúng tôi nghe quãng đời đặc biệt, hồi mà anh ta lưu lạc sang vùng biên giới giữa 3 nước Việt - Lào - Trung Quốc và không chừng có thể đã lạc sang cả Myanmar (khu vực Tam giác vàng). Trong bản Hin Phon, xã Na Tông của huyện Điện Biên, hầu như ai cũng biết về câu chuyện của Vừ A Quyền, bởi lẽ, nó hấp dẫn và ly kỳ hơn cả việc chết đi sống lại của một người Mông trẻ tuổi.
Việc người Mông di cư vượt biên trái phép không phải là vấn đề mới, gần đây sự việc lại nóng lên và được nhận định là có thể gia tăng với tính chất phức tạp hơn. Đây là một thách thức lớn đối với lực lượng Biên phòng và các địa phương có vùng đồng bào Mông sinh sống. Chúng tôi đi dọc tuyến biên giới của tỉnh Điện Biên tìm lại hồ sơ về người Mông vượt biên di cư, chuyện chưa hề cũ.
Ngày 31-12-2010, Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh II (nay là Tổng cục An ninh, Bộ Công an) và Tư lệnh BĐBP đã ký Quy chế phối hợp giữa Tổng cục An ninh II và Bộ Tư lệnh BĐBP trong thực hiện công tác đảm bảo an ninh quốc gia. Sau 5 năm thực hiện quy chế, công tác phối hợp của hai lực lượng đã đạt được những kết quả rất tích cực, nhất là công tác đảm bảo an ninh các vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) trên địa bàn biên giới, cửa khẩu.
Đó là lời khen trân trọng của anh Tống Văn Khi, Chủ tịch UBND xã Nậm Vì, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên dành cho anh Pờ Go Loòng, Chánh án Tòa án nhân dân huyện, người dân tộc Hà Nhì duy nhất trong hệ thống Tòa án Việt Nam. Được gặp anh trong buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật nơi cực Tây xa ngái, câu chuyện về vị Chánh án vùng cao này đã gieo cho tôi thêm rất nhiều suy ngẫm về các giá trị tử tế của cuộc sống, về phẩm cách người cán bộ vì dân...
Tôi gọi Na Cô Sa (huyện Nậm Pồ, Điện Biên) là thung lũng đỏ khi nhìn những cây gạo 2 người ôm đã trổ bông. Nhiều người khác lại gọi Na Cô Sa là chảo lửa, bởi Na Cô Sa đã từng là "điểm nóng" về an ninh trật tự. Còn những người lính Đồn BP Nậm Nhừ chỉ gọi là Na Cô Sa. Đơn giản vì công việc bận rộn, các anh đâu có thời gian đặt tên kiểu văn học cho vùng đất này.
Tháng 5-2011, sau khi BĐBP giải tán vụ tập trung đông người trái phép ở địa bàn Huổi Khon, Mường Nhé, nhiều đối tượng chủ mưu, cầm đầu bị bắt. Một số đối tượng còn lại nhanh chóng chạy lên rừng lẩn trốn hoặc trốn ra nước ngoài để cầu cứu sự chi viện của các thế lực thù địch với ý đồ "thành lập Nhà nước Mông".
Tư tưởng, cuộc sống của nhân dân khu vực biên giới Mường Nhé, tỉnh Điện Biên phần lớn bị xáo trộn sau hàng loạt những biến động liên quan đến vấn đề "vương quốc Mông". Là lực lượng nòng cốt chuyên trách trong bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới, với quan điểm chủ đạo lấy dân làm gốc, Bộ Tư lệnh BĐBP cũng như Bộ Chỉ huy BĐBP Điện Biên đã triển khai nhiều đợt công tác nhằm ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội địa bàn biên phòng. Đợt tăng cường công tác vận động quần chúng do
Năm 2011, do tin lời kẻ xấu "đi theo vua sẽ có cuộc sống ấm no, đến nơi ở mới có nhà cửa khang trang, đất rộng, tha hồ phát nương làm rẫy…", nên người dân ở Mường Nhé, Điện Biên và một số vùng lân cận đã bán nhà cửa, ruộng vườn, đồ đạc để về Huổi Khon, xã Nậm Kè "đón vua". Nhưng sau bao ngày sống vạ vật trong cảnh màn trời chiếu đất, không thấy "vua" đâu mà chỉ thấy cái đói khát đeo bám cuộc sống sinh hoạt hằng ngày. Bà con đã nhận ra sự thật là mình bị kẻ xấu lợi d
Nà Bủng là một trong những xã biên giới đặc biệt khó khăn của huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên với 57% số hộ đói nghèo. Sau vụ tập trung gây rối tại Huổi Khon nay đã trở lại bình thường, 98 hộ dân tự nguyện trở về nhà làm ăn sinh sống. Nhưng đằng sau sự bình yên ấy, vẫn tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh chính trị do một số đối tượng xấu vẫn ngoan cố kích động, xúi giục nhân dân tham gia vào những việc làm sai trái như: Mua sắm vũ khí, vật liệu nổ, vượt biên trái phép...
Ngày 20-8, Cục Trinh sát BĐBP đã tổ chức hội nghị tổng kết công tác điều tra chuyên đề về đồng bào dân tộc Mông (2005-2012). Trung tướng Võ Trọng Việt, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh BĐBP; Thiếu tướng Vũ Hiệp Bình, Phó Chính ủy BĐBP; Thiếu tướng Hoàng Xuân Chiến, Phó Tư lệnh BĐBP tới dự và chỉ đạo hội nghị.
Từ ngày 27-3 đến 3-4, đoàn công tác của Bộ Tư lệnh BĐBP do Thiếu tướng Vũ Hiệp Bình, Phó chính ủy BĐBP làm trưởng đoàn đã cùng với đoàn công tác UBND tỉnh Lai Châu do đồng chí Vương Văn Thành, Phó chủ tịch UBND tỉnh làm trưởng đoàn; đoàn công tác của UBND tỉnh Điện Biên do đồng chí Nguyễn Sỹ Biên, Phó ban Dân vận tỉnh làm trưởng đoàn đi kiểm tra kết quả bảo tồn, phát triển bền vững dân tộc La Hủ (Lai Châu) và khảo sát tình hình địa bàn vùng dân tộc Mông ở khu vực biên giới, tỉnh Điện Biên.
Tấm lòng của các y, bác sĩ đoàn công tác Quân y Bộ Tư lệnh BĐBP và BĐBP Điện Biên đã khiến người dân vùng cao Mường Nhé, Điện Biên thực sự xúc động. Gần 1.000 lượt người dân xã Nậm Kè (huyện Mường Nhé) được khám, chữa bệnh, phát thuốc miễn phí đã khởi động cho những dự án chăm sóc sức khỏe tiếp theo của Quân y BĐBP.
Tại hội nghị triển khai công tác vận động quần chúng (VĐQC) do Cục Chính trị BĐBP tổ chức tại Hà Giang, các đại biểu đã tham gia đóng góp nhiều ý kiến nhằm xây dựng, củng cố, kiện toàn Kế hoạch VĐQC vùng đồng bào dân tộc Mông trong thời kỳ mới. Qua đúc rút những bài học, kinh nghiệm từ thực tiễn, hội nghị đã nghiêm túc kiểm điểm những hạn chế trong công tác dân vận, đồng thời đề xuất những phương pháp, cách làm hay phát huy hiệu quả công tác VĐQC vùng đồng bào Mông trong thời gian tới.
