Với đặc thù đóng quân trên các vùng biên giới, biển, đảo xa xôi hẻo lánh, thanh niên BĐBP thường xuyên đối mặt với sự thiếu thốn, thời tiết khắc nghiệt, đấu tranh trực diện với các hủ tục lạc hậu, tệ nạn xã hội, các loại tội phạm và kiêm nhiệm nhiều công tác đặc biệt như phòng chống bạo loạn, đảm bảo an ninh, giúp dân phát triển kinh tế, dạy chữ, kiểm soát cửa khẩu, khám chữa bệnh quân dân y...

Cũng vì vậy, các sĩ quan, quân nhân trẻ của BĐBP có cơ hội thử thách, rèn luyện ý chí, phẩm chất đạo đức. Khi xã hội gia tăng tiêu cực thì vị trí canh gác phên giậu của đất nước, kiểm soát cửa khẩu, chống buôn lậu, gian lận thương mại càng nhạy cảm và đòi hỏi cán bộ Biên phòng không những tài năng, mà còn phải sáng tạo, năng động, cập nhật kiến thức và đặc biệt là tư tưởng trong sáng, phẩm chất đạo đức tốt. Hiền tài là nguyên khí quốc gia. Nguyên khí thịnh thì đất nước vượng, BĐBP cũng dựa vào trụ cột là thanh niên để xây dựng lực lượng chính quy, hiện đại, xứng danh là đội quân công tác, đội quân chiến đấu.

Một cách ghi nhận đáng tự hào là hầu hết các phong trào thi đua của BĐBP đều có sự đóng góp tiên phong của Đoàn thanh niên. Trong thành tích chung ấy, các gương mặt thanh niên điển hình tiên tiến là nòng cốt, thủ lĩnh tinh thần trong các phong trào của cơ quan, đơn vị. Họ dũng cảm, xả thân vì đồng đội, vì nhân dân, đấu tranh không khoan nhượng với các loại tội phạm, tận tụy bám bản làng, thương dân, yêu trẻ.

Ở rừng, BĐBP là bóng cây lớn vững chãi để đồng bào yêu mến, tin cậy, để địa phương củng cố hệ thống chính trị, xây dựng kinh tế đời sống. Ở biển, BĐBP như chiếc neo chắc chắn, ứng cứu ngư dân khi bão gió, tai ương ngoài khơi, cùng với các lực lượng chức năng khác giữ vững chủ quyền biển, đảo của quốc gia, dân tộc.

Năm 2015, đánh dấu sự nỗ lực của đoàn viên thanh niên trong BĐBP tham gia chương trình "Nâng bước em đến trường" của toàn lực lượng. Nhân rộng từ mô hình ở cơ sở, từ những chăm lo rất thường nhật của cán bộ Biên phòng cho các cháu học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, mồ côi, nghèo khó giúp các em có cơ hội đến trường trở lại.

Ở nhiều vùng biên giới, hải đảo, cán bộ Biên phòng nhường cơm sẻ áo, bỏ thời gian, công sức để dạy những đứa trẻ không có điều kiện đến trường biết chữ. Sát cánh với địa phương chăm lo cho nhân dân, các tổ chức Đoàn thanh niên cơ sở góp phần không nhỏ xây dựng nông thôn mới, trang bị các thiết chế văn hóa làng xã, kiến thức pháp luật, ổn định đời sống và an cư lạc nghiệp, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc.

Lần đầu tiên tôn vinh những gương mặt thanh niên tiêu biểu xuất sắc của BĐBP trong buổi lễ trọng đại, ngoài nội dung chính là tuyên dương cá nhân điển hình còn là dịp để tuổi trẻ giao lưu trao đổi, để chính họ nói về những việc mình đang làm, khó khăn, thuận lợi và cả những thách thức đang chờ ở phía trước. Từ đó nhân rộng mô hình, gương người tốt, việc tốt và thúc đẩy phong trào thanh niên mạnh mẽ, thiết thực hơn nữa.

Được đánh giá và bình chọn hết sức cân nhắc, 10 gương mặt trẻ tiêu biểu nổi lên ở 2 lĩnh vực chính là vận động quần chúng và đấu tranh phòng chống tội phạm. Đây là 2 mảng hoạt động của BĐBP và cũng đạt được nhiều thành tích vượt trội. Các trinh sát Biên phòng tuổi còn trẻ nhưng đã bám nắm địa bàn, có kinh nghiệm đánh án ma túy, buôn bán người, buôn lậu qua biên giới, có kinh nghiệm chỉ huy các đội đặc nhiệm Biên phòng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Chia sẻ ngay tại buổi lễ tuyên dương, Thượng úy Phạm Văn Tài, Đội trưởng Đội Phòng chống ma túy và tội phạm, Đồn BPCK Lóng Sập, Sơn La nói: "Đối mặt với hiểm nguy, sống còn, nhưng bằng ý chí và lòng dũng cảm mà tôi và đồng đội vượt qua được. Sau đó có bình yên và hạnh phúc cho nhân dân, no ấm trên địa bàn thì đó là hạnh phúc của riêng tôi. “Với một địa bàn nóng về buôn bán, vận chuyển, tàng trữ ma túy qua biên giới như Sơn La, chuyện đối mặt với tội phạm có vũ khí nóng trên đường biên là chuyện không hiếm. Nhiều khi một giây phút mất cảnh giác là gặp nguy hiểm khi làm nhiệm vụ; không có chỗ cho những suy tính thiệt hơn, cứ tiến lên phía trước và chiến đấu mà thôi".

Trung úy Nguyễn Thanh Phi, gương mặt của BĐBP Quảng Nam trong số 10 thanh niên tiêu biểu đóng quân ở Đồn BP Đắk Pring xa xôi, nơi mà có một bản 9 hộ dân người Giẻ Triêng sinh sống tách biệt ở một cánh rừng sát biên giới. Anh và các cán bộ của đồn đã dày công trong nhiều năm qua giúp đỡ bà con làm nhà, san ruộng trồng lúa nước để ổn canh ổn cư, thoát khỏi đói nghèo.

Từ đồn Biên phòng lên bản là quãng đường rừng gần 30km gần như chỉ có bước chân của các anh và những bóng áo xanh biên phòng là cánh cửa duy nhất giúp bà con hòa nhập bám trụ ở mảnh đất biên cương, cùng bộ đội trồng lúa nước, xây dựng làng bản. Từ việc đắp đập giữ nước, xuống giống, cải tạo đất bây giờ nơi này duy trì một vụ lúa năng suất 4 tấn/ha trên tổng số 3ha và bà con đủ ăn. Kì tích này đưa bà con từ chỗ chỉ săn bắt, hái lượm trong rừng sinh sống trở thành những người làm chủ cuộc sống, làm chủ mảnh đất biên cương.

Trung úy Cứ A Súa, BĐBP Lai Châu góp công tuyên truyền bà con người Mông không nghe theo lời bọn xấu lợi dụng tôn giáo thành lập "Nhà nước Mông tự trị", giúp chính quyền địa phương xây dựng củng cố hệ thống chính trị cơ sở, xóa bản trắng đảng viên, giúp dân trồng lúa nước. Đại úy Đinh Văn Quyền - chốt chặn ở "điểm nóng" Tân Thanh mỗi ngày phải căng sức kiểm soát và giữ gìn an ninh chặt chẽ, truy bắt tội phạm, đồng thời mở cửa thông thoáng cho thương mại hàng hóa qua cửa khẩu ở biên giới.

Còn nhiều gương mặt xuất sắc trên mặt trận phòng chống tội phạm, quên mình cứu dân, thể thao thành tích cao, giữ gìn môi trường xanh, an sinh xã hội, xóa mù chữ,  giảng dạy sáng tạo và nghiên cứu khoa học trong nhà trường... Đó đều là những gương mặt rạng ngời niềm tin và lý tưởng.

Đi đầu và dũng cảm, mưu trí sáng tạo là những gì mà tuổi trẻ BĐBP đang hướng đến.

Thụy Văn