Hạn hán ngày càng nghiêm trọng

Bước sang tháng 3, nhưng những hồ chứa nước ở Ninh Thuận đã bắt đầu trơ đáy, nhiều diện tích đất canh tác của địa phương đành phải bỏ hoang, người chăn nuôi gia súc đứng ngồi không yên do nguồn nước khan hiếm. Theo dự báo của UBND tỉnh Ninh Thuận, với đà nắng hạn gay gắt như hiện nay, nhiều diện tích sản xuất nông nghiệp của địa phương sẽ tiếp tục dừng sản xuất, khiến cho nhiều huyện trong tỉnh Ninh Thuận không đảm bảo đủ sản lượng lương thực. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc trong thời gian tới, tỉnh Ninh Thuận vẫn tiếp tục cần tới sự hỗ trợ gạo của Chính phủ và các tổ chức, đơn vị để giúp người dân vượt qua hạn hán. Ông Trần Quốc Nam, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận cho biết, hiện tượng El Nino xuất hiện tại tỉnh Ninh Thuận từ cuối năm 2014, đến năm 2015 tiếp tục diễn biến gay gắt hơn với nhiều đợt nắng nóng kéo dài, mưa cũng xuất hiện ít hơn so với các năm trước và thường kết thúc sớm. Vì thế, làm cho lượng nước trên các hồ, đập, sông, suối trên địa bàn tỉnh bị thiếu hụt, gây ảnh hưởng lớn đến sản xuất và sinh hoạt của nhân dân.

Trước tình hình nói trên, chính quyền tỉnh Ninh Thuận đã tập trung huy động nhiều nguồn lực, trong đó có sự hỗ trợ của Chính phủ, lực lượng vũ trang Quân khu 5 và sự nỗ lực của chính người dân trên địa bàn. Song, ảnh hưởng của hạn hán vẫn diễn ra với mức độ ngày càng nghiêm trọng và kéo dài. Theo thống kê của UBND tỉnh Ninh Thuận, hạn hán thời gian qua đã làm cho nhiều diện tích cây trồng của tỉnh bị thiệt hại, một số diện tích phải dừng sản xuất. Nhiều vùng sản xuất nông nghiệp của các địa phương trong tỉnh từ năm 2014 đến nay đã có tới 5 vụ không sản xuất được. Riêng trong năm 2015, toàn tỉnh Ninh Thuận chỉ sản xuất được 15.000ha, tổng thiệt hại do hạn hán gây ra ước tính khoảng 240 tỉ đồng. Trong đó, nhiều diện tích lúa do thiếu nước tưới đang tiếp tục có nguy cơ bị thiệt hại trong vụ Đông Xuân 2015-2016 (khoảng 67ha). Về gia súc, dự kiến đến cuối tháng 3, toàn tỉnh sẽ có nhiều khu vực gia súc thiếu thức ăn, nước uống do nắng hạn.

Năm 2016, theo dự báo của UBND tỉnh Ninh Thuận, tình hình thiếu nước và hạn hán trên địa bàn tỉnh do ảnh hưởng của El Nino sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp, kéo dài, đến khoảng tháng 9 ở mức độ càng khốc liệt hơn cùng kỳ năm 2015. Trong khi đó, lượng nước tích tại các hồ chứa trên địa bàn tỉnh tiếp tục sụt giảm. Thống kê của UBND tỉnh Ninh Thuận cho thấy, hiện mực nước ở các hồ trên địa bàn tỉnh này còn khoảng 58/192 triệu mét khối, đạt 30% dung tích thiết kế - lượng nước này sẽ rất khó khăn cho sản xuất vụ Đông Xuân, đó là chưa nói đến các vụ sản xuất khác trong năm, nếu không có mưa.

Nhiều giải pháp chống hạn

Trước tình hình đó, UBND tỉnh Ninh Thuận đang tập trung chỉ đạo các địa phương, đơn vị có liên quan và nhân dân trong tỉnh ưu tiên tiết kiệm nước, tiếp tục chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp. Trong đó, riêng vụ Đông Xuân này, toàn tỉnh chuyển đổi trên 1.000ha đối với những khu vực có ít nước; tiếp tục nhân rộng mô hình tưới nước tiết kiệm trên các loại cây trồng cạn tại một số vùng có điều kiện về nguồn nước, tạo điều kiện chia sẻ nước, tiết kiệm phục vụ mục đích sinh hoạt, nước uống cho gia súc. Thực tế, trong những năm qua, nhân dân Ninh Thuận đã triển khai được một số mô hình chuyển đổi cây trồng rất hiệu quả. Đặc biệt là đã chuyển từ cây lúa nước sang cây trồng cạn như: Bắp lai, đậu xanh, cỏ chăn nuôi gia súc... với tổng diện tích chuyển đổi trong năm 2015 là trên 2.000ha. Giải pháp này bước đầu đã hạn chế được thiệt hại cho sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi do hạn hán gây ra.

Cùng với giải pháp trên, tỉnh Ninh Thuận cũng tập trung hỗ trợ nước sạch cho vùng thiếu nước sinh hoạt cấp bách theo tinh thần chỉ đạo của Chính phủ là không để dân đói, không để dân khát, không để gia súc chết, không để phát sinh dịch bệnh, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại do hạn hán gây ra. Nói về việc hỗ trợ đời sống người dân, ông Trần Quốc Nam, cho biết, từ cuối năm 2015, UBND tỉnh đã đề xuất Trung ương hỗ trợ trên 2.000 tấn gạo cho nhân dân vùng hạn. Việc hỗ trợ gạo này được đưa đến cho người dân rất kịp thời trong dịp Tết Nguyên đán 2016 và thời gian dừng sản xuất do hạn.

Mới đây, tỉnh Ninh Thuận cũng tiếp tục nhận được sự chia sẻ của lực lượng vũ trang Quân khu 5. Theo đó, từ đầu tháng 3-2016, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 đã chỉ đạo các cơ quan chức năng phối hợp với Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Ninh Thuận và chính quyền địa phương tổ chức chở nước sạch đến phục vụ nhân dân xã Nhơn Hải (huyện Ninh Hải). Đây là một trong những địa phương chịu ảnh hưởng khô hạn sớm nhất trong năm 2016 của tỉnh Ninh Thuận. Mặc dù trên địa bàn xã này có hồ Ông Kinh, là nơi duy nhất cung cấp nguồn nước sản xuất và sinh hoạt cho nhân dân, nhưng lòng hồ giờ đây đã trơ đáy. Hơn nữa, do hồ Ông Kinh khô nước đã làm cho mực nước ngầm tại xã Nhơn Hải bị sụt giảm theo. Nếu như những năm trước đây, nhân dân khoan giếng chỉ từ 4-5 mét là có nước thì hiện nay, nhiều người dân trên địa bàn xã đã phải khoan đến 40-50 mét vẫn không có nước.

Trước khó khăn trên của người dân Nhơn Hải, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 đã phối hợp với Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Ninh Thuận và chính quyền địa phương triển khai hàng chục cán bộ, chiến sĩ cùng 3 xe bồn chở nước thực hiện vận chuyển, bảo đảm nguồn nước ngọt hằng ngày cung cấp miễn phí cho các hộ dân tại xã Nhơn Hải và một số vùng hạn hán trọng điểm của tỉnh Ninh Thuận. Chương trình cấp nước sạch miễn phí này trước mắt kéo dài trong 30 ngày.

Về các giải pháp chống hạn trong thời gian tới, theo lãnh đạo UBND tỉnh Ninh Thuận, địa phương sẽ tiếp tục đôn đốc, chỉ đạo, rà soát lại các khu vực trọng điểm hạn hán, thiếu nước uống và sinh hoạt để có phương án hỗ trợ nước cho người dân. Mặc khác, Ninh Thuận là địa phương có đàn gia súc khá lớn và đây chính là nguồn thu nhập chính của người dân, vì thế, đối với khu vực có đàn gia súc lớn, UBND tỉnh Ninh Thuận sẽ tiếp tục huy động lực lượng, phương tiện và giải pháp để giúp dân di chuyển đàn gia súc đến nơi có nước. Bên cạnh đó, tỉnh Ninh Thuận cũng sẽ tiếp tục phát huy tối đa hiệu quả các công trình thủy lợi do Trung ương hỗ trợ xây dựng như hệ thống thủy lợi Tân Mỹ, các kênh mương nội đồng để đưa nước đến các cánh đồng khô hạn.

Trúc Hà - Đình Tăng