Đại tướng Võ Nguyên Giáp thăm hỏi đồng bào các dân tộc tại Khu di tích lịch sử rừng Trần Hưng Đạo (xã Tam Kim, huyện Nguyên Bình, Cao Bằng), năm 1994.

Tướng Phan Trọng Tuệ, Tư lệnh kiêm Chính ủy đầu tiên của lực lượng Công an nhân dân vũ trang kể trong hồi ký của mình về tình cảm của Đại tướng Tổng Tư lệnh với lực lượng vũ trang bảo vệ biên phòng và nội địa từ khi còn trứng nước. Đầu năm 1958, Tướng Tuệ đang đảm nhận chức vụ Tổng Thanh tra quân đội thì được Đại tướng Tổng Tư lệnh thay mặt Đảng, Bác Hồ giao nhiệm vụ xây dựng đề án thành lập lực lượng vũ trang bảo vệ nội địa và biên phòng. Nhận mệnh lệnh từ vị Tổng Tư lệnh các lực lượng vũ trang, Tướng Tuệ và 7 sĩ quan cao cấp đã đi tham khảo mô hình bảo vệ biên giới và nội địa của một số nước XHCN anh em và các nước trong khu vực; kết hợp với tình hình thực tế ở Việt Nam nhanh chóng cho ra đời bản đề án xây dựng lực lượng cảnh vệ biên phòng và nội địa. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đọc và sửa kỹ từng phần trong bản đề án. Trước khi trình Bộ Chính trị thông qua ngày 25-8-1958, Đại tướng Tổng Tư lệnh và Bộ trưởng Bộ Công an Trần Quốc Hoàn đã chủ trì cuộc hội thảo lấy ý kiến các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước. Sau khi hết ý kiến tham gia đề án, Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp đã kết luận: Về nhiệm vụ, đồng ý như dự án đã nêu. Hướng vào nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh trật tự xã hội ở biên giới và nội địa về tính chất, đây là lực lượng vũ trang của ngành công an do Bộ Công an phụ trách, chỉ đạo; tổ chức, biên chế, tiêu chuẩn, chế độ phải nghiên cứu cho thích hợp với công an. Bộ Quốc phòng có nhiệm vụ giúp đỡ Bộ Công an tổ chức lực lượng vũ trang nói trên. Lực lượng vũ trang của công an gồm có: Lực lượng nòng cốt, chuyên trách quản lý, bảo vệ biên giới, bờ biển, giới tuyến nội địa. Căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ lực lượng này có thể tổ chức thành đồn, trạm, đại đội hoặc các đơn vị cơ động biên phòng, nội địa. Về lãnh đạo, thống nhất lãnh đạo vào Bộ Công an, đồng thời giao cho cấp ủy, chính quyền địa phương lãnh đạo lực lượng bảo vệ ở địa phương mình.

Sau khi có ý kiến kết luận của Đại tướng Tổng Tư lệnh, Bộ Chính trị đã họp ra Nghị quyết 58 và Chính phủ ra Nghị định 100.TTg ngày 3-3-1959 thành lập lực lượng công an nhân dân vũ trang (nay là BĐBP). Từ đó đến nay Đại tướng luôn dành tình cảm yêu mến, quan tâm chăm sóc các chiến sĩ biên phòng. Ông đã đến thăm nhiều đồn biên phòng hẻo lánh ở miền Tây Quảng Bình, Nghệ An, Thanh Hóa, Sơn La, Lạng Sơn, Cao Bằng hay những đồn biên phòng ở hải đảo xa xôi của Hải Phòng, Quảng Ninh…

Cán bộ, chiến sĩ biên phòng vẫn còn nhớ một ngày đầu tháng 3-1962, khi chiến tranh gián điệp biệt kích của Mỹ-ngụy tung ra miền Bắc ngày càng quyết liệt thì Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đến thăm Đồn BP Cô Tô nơi đầu sóng ngọn gió. Thăm hỏi tâm tư, nguyện vọng của các chiến sĩ biên phòng xong Đại tướng mới nghe chỉ huy đồn báo cáo tình hình dân, tình hình địa bàn, tình hình đối tượng và sự xâm nhập của gián điệp biệt kích Mỹ-ngụy vào các “làng chài nổi” trên biển để ẩn náu. Nghe xong Đại tướng chỉ đạo ngay: Tại sao Đồn BP không vận động dân cư “làng chài nổi” lên đảo và xây dựng thành “làng đánh cá và chế biến hải sản”? Làm được như vậy, trước mắt cũng như lâu dài là ổn định được đời sống ngư dân, đồng thời xóa bỏ chỗ dựa, chố ẩn náu của bọn gián điệp biệt kích. Thực hiện mệnh lệnh của Đại tướng, Đồn BP Cô Tô đã kiên trì vận động bà con người Hán ở “làng chài nổi” lên đảo dựng nhà lập “làng đánh cá và chế biến hải sản”. Đời sống của bà còn người Hán ngày càng ổn định, khấm khá, sản xuất liên tục phát triển, từ đó, phong trào bảo vệ trị an biển, đảo cũng đi vào chiều sâu. Bà con trên đảo đã cùng với các chiến sĩ Biên phòng bắt 2 toán gián điệp biệt kích gồm 7 tên, thu nhiều vũ khí và phương tiện phá hoại của địch. Ngày 2-3-1969, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến thăm Bộ Tư lệnh Công an nhân dân vũ trang nhân kỷ niệm 10 năm ngày truyền thống (1959-1969), Đại tướng nói: “Tôi hoan nghênh thành tích và chiến công của CANDVT mười năm qua, nhất là việc truy bắt các toán gián điệp biệt kích, dùng súng bộ binh bắn rơi nhiều loại máy bay của đế quốc Mỹ và làm tốt công tác xây dựng cơ sở quần chúng. Có được kết quả đó là do CANDVT luôn đoàn kết, chiến đấu hiệp đồng, hiệp lực với CAND và lực lượng vũ trang để diệt thù trong, giặc ngoài, bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền, bảo vệ chính quyền, bảo vệ công cuộc xây dựng CNXH của nhân dân ta. Đó là những tấm gương sáng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng để mọi người học tập noi theo…".

Cuối năm 1989, Đại tướng trở lại thăm căn cứ địa cách mạng Cao Bằng, đến đồn BP, hang Pắc Bó, cột mốc 108, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh lấy làm điểm dừng chân trên mảnh đất biên cương của Tổ quốc để chỉ đạo cuộc kháng chiến chống Pháp làm nên cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám, 1945. Khi đi qua cây cầu phao bắc qua suối lớn (lúc đó cầu xi măng đang đổ móng) ông gặp những người con gái, con trai trẻ trung đang làm việc. Đại tường cười hỏi: "Cần Kinh, cần Tày hay cần Dao?" (người Kinh, người Tày hay người Dao). Tất cả mọi người đều cười: "Thưa Đại tướng có đủ cả. Sao Đại tướng biết tiếng Tày thạo thế?". Đây là quê hương thứ 2 của tôi mà, sao tôi không thạo…", Đại tướng cười đôn hậu.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp thăm Đồn CANDVT Cô Tô (Quảng Ninh).

Trong cảnh hội ngộ đằm thắm yêu thương giữa Đại tướng và các chiến sĩ biên phòng, đồng bào các dân tộc ở khu vực biên giới. Cụ Nguyễn Thị Lãnh, gần 80 tuổi, cơ sở cách mạng, chạy lại ôm lấy tay ông nói: "Có còn nhớ không?", "Còn nhớ lắm! Tôi ăn cơm với người Tày, Nùng, Dao vùng biên cương này làm sao quên được". Ông trả lời.

Ngày 19-7-2006, chuẩn bị kỷ niệm 50 năm Ngày Truyền thống BĐBP, do tuổi cao, sức khỏe đã yếu, Đại tướng không đi thăm các đơn vị biên phòng được, nhưng ông vẫn không quên viết thư động viên thăm hỏi các chiến sĩ Biên phòng. Trong thư Đại tướng căn dặn: "Trong suốt nửa thế kỷ qua, làm theo lời dạy của Bác Hồ, cán bộ, chiến sĩ BĐBP - Công an nhân dân vũ trang đã vượt qua muôn vàn gian khổ hy sinh, kiên quyết dũng cảm trước kẻ thù, tận tụy với nhân dân, hết lòng chăm lo đời sống của nhân dân, vừa là chiến sĩ, vừa là thầy thuốc, thầy giáo của đồng bào vùng biên giới.

Kế thừa truyền thống bảo vệ bờ cõi quốc gia của ông cha, phát huy bản chất tốt đẹp của lực lượng vũ trang cách mạng, các đồng chí đã xây dựng thành công thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đập tan mọi âm mưu của kẻ địch, bảo vệ từng tấc đất lãnh thổ vùng biên cương rừng núi và hải đảo của nước ta, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ "một đội quân chiến đấu và công tác".

Ngày nay BĐBP cần đổi mới mạnh mẽ hơn nữa về tư tưởng, tổ chức và trang bị, đặc biệt chú trọng công tác giúp đỡ và vận động nhân dân, nhất là đồng bào các dân tộc ít người, ra sức vun đắp tình hữu nghị với các nước láng giềng anh em, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của tình hình mơí". Lời căn dặn của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đang tiếp thêm sức mạnh cho BĐBP hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Đảng và dân giao phó.