Cán bộ Biên phòng và Giáo cả A Ly trao đổi công việc. Ảnh: Đức Thắng

Theo chân Thượng úy Nguyễn Duy Hải, cán bộ vận động quần chúng của Đồn BPCK Long Bình, chúng tôi có dịp ghé thăm ông A Ly, Giáo cả Thánh đường Mukarromah ở ấp Vạt Lài, xã Khánh Bình, huyện An Phú. Ấn tượng đầu tiên của chúng tôi về ông là một con người giản dị, khiêm nhường và vô cùng thân thiện. Với đôi mắt hiền từ, cách nói chuyện chậm rãi, ông kể cho chúng tôi nghe về ấp Vạt Lài và bản thân ông, người đã gắn bó cả cuộc đời với đường biên, cột mốc.

Ông A Ly năm nay 63 tuổi, có 11 năm làm Giáo cả ở Thánh đường. Ông kể, Vạt Lài chính là căn cứ cách mạng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và trong chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam năm xưa; cũng là ấp duy nhất trên tuyến biên giới tỉnh An Giang có đồng bào dân tộc Chăm sinh sống tập trung với 175 hộ/874 nhân khẩu. Đời sống của nhân dân nơi đây còn rất nhiều khó khăn, chủ yếu là làm ruộng, làm thuê, buôn bán nhỏ. Trước đây, có khá nhiều hộ người Chăm thuê đất sản xuất trên biên giới nhưng nay đã giảm đi đáng kể. Một số thanh niên trong ấp giờ đã thoát ly lên TP Hồ Chí Minh, Bình Dương để làm thuê. Cả ấp có 3 đảng viên thì một trong số đó là con gái của ông, hiện đang công tác trong HĐND xã Khánh Bình.

Cả cuộc đời gắn bó với mảnh đất này, lại là người có đất sản xuất trên biên giới nên ông A Ly thông thạo từng gốc cây, bờ ruộng tiếp giáp với nước láng giềng. Khi phong trào "Quần chúng tham gia tự quản đường biên, cột mốc và giữ gìn an ninh trật tự khóm, ấp khu vực biên giới" được phát động, ông A Ly là người đầu tiên hưởng ứng, tham gia thực hiện một cách tích cực nhất. Không chỉ chủ động ký cam kết thực hiện phong trào, ông còn tuyên truyền, vận động bà con dân tộc Chăm trong ấp của mình, nhất là những hộ có đất sản xuất gần biên giới đăng ký với BĐBP tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc; kịp thời phát hiện, báo cáo cho các lực lượng chức năng những vấn đề bất thường xảy ra trên biên giới để có biện pháp giải quyết phù hợp.

Trong những buổi sinh hoạt tại Thánh đường, ngoài chuyện thuyết giảng, trao đổi những nội dung trong hoạt động của đạo, ông còn kết hợp với những câu chuyện rất đời thường ở biên giới để tuyên truyền cho bà con. Ví như, chuyện người dân Việt Nam sang Cam-pu-chia khai thác thủy sản trái phép trong mùa nước nổi bị họ bắt và xử phạt rất nặng; chuyện người dân sang bên kia biên giới không mang giấy tờ theo quy định cũng bị phạt, hay chuyện dân mình sang Cam-pu-chia thuê mướn đất làm ruộng thu nhập khá bấp bênh… Những chuyện ấy ông khuyên bà con mình phải tránh xa.

Những buổi cán bộ Biên phòng xuống địa bàn tuyên truyền pháp luật, ông lại cùng các anh tập hợp bà con vào thánh đường, văn phòng ấp để nói chuyện pháp luật. Bà con nào không hiểu tiếng Kinh thì ông dịch ra tiếng Chăm cho đồng bào hiểu. Cách tuyên truyền, vận động bà con của Giáo cả A Ly đơn giản nhưng lại rất hiệu quả.

Ông luôn tâm niệm, mình làm như thế nào thì bà con sẽ làm theo như thế ấy. Mình là người đứng đầu Thánh đường, có gương mẫu, tích cực trong công việc, chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quy định của địa phương, bà con mới tin tưởng và làm theo. Cái gì đúng, có lợi cho bà con, ông luôn cố gắng làm cho bằng được, chính vì vậy uy tín của người đứng đầu ở Thánh đường Mukarromah ngày càng được củng cố, mọi người kính trọng, tin tưởng và làm theo ông. Nhờ vậy mà trong suốt thời gian dài, đồng bào Chăm ở ấp Vạt Lài không để xảy ra vụ việc vi phạm pháp luật, không vượt biên, khai thác thủy sản trái phép, không xâm canh, xâm cư qua biên giới.

Nhận xét về ông, Trung tá Hoàng Văn Đặng, Chính trị viên Đồn BPCK Long Bình cho biết: "Giáo cả A Ly là người có uy tín cao không chỉ trong đồng bào dân tộc Chăm ở Khánh Bình, mà còn với cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng đứng chân trên địa bàn biên giới của xã. Ông đã hỗ trợ, giúp đỡ rất nhiều cho đơn vị trong công tác tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc Chăm chấp hành tốt các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đặc biệt là việc chấp hành Luật Biên giới quốc gia, các quy định về biên giới giữa hai nước Việt Nam - Cam-pu-chia. Có những vị chức sắc đáng tin cậy và tâm huyết với biên giới như ông, chúng tôi rất yên tâm".

Hơn 20 tấm Bằng khen, Giấy khen của UBND tỉnh, UBND huyện, Bộ Chỉ huy BĐBP, Công an tỉnh An Giang… cùng với các Kỷ niệm chương "Vì chủ quyền an ninh biên giới", "Vì sự nghiệp dân vận", "Vì sự nghiệp phát triển các dân tộc" mà Giáo cả A Ly đã được trao tặng, chính là sự ghi nhận những đóng góp to lớn của ông trong công tác dân tộc, tôn giáo và các phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới. Giáo cả A Ly như cây đại thụ của làng Chăm xã Khánh Bình, luôn sát cánh cùng với BĐBP bảo vệ vững chắc từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.