Trung úy Trần Nhật Tường, Chốt trưởng chốt BP Ia Pô đang sạc bình để buổi tối có điện sử dụng. Ảnh: T.N

Dòng Sê San chảy xiết từ bao đời nay đã trở thành đường biên giới Việt Nam - Cam-pu-chia. Bên này sông là xã Ia Dom, huyện Đức Cơ, bên kia sông là làng Phí, xã Sê San, huyện Ô-da-đao, Cam-pu-chia. Mùa khô, nước sông cạn kiệt, trơ ra những mỏm đá ghềnh, tạo nên một lối đi "lý tưởng" cho những kẻ vượt biên, buôn lậu xâm nhập trái phép. Trước tình hình đó, năm 2002, chốt BP Ia Pô được thành lập với nhiệm vụ chính quản lý 7,5km đường biên giới trên dòng sông Sê San và 2km biên giới trên đất liền.

Mặc dù nằm bên dòng Sê San, nhưng mùa khô, khu vực chốt Ia Pô nóng như "lò bát quái", với nền nhiệt độ lúc nào cũng xấp xỉ 40 độ C. Để có nước sinh hoạt, cán bộ, chiến sỹ (CBCS) trong chốt phải đào giếng lấy nước sinh hoạt, song đào lên cũng chỉ để... nhìn, bởi chỗ nào cũng bị nhiễm phèn nặng, không thể dùng vào bất cứ việc gì. Vậy là nước tắm giặt, tưới cho cây trồng được múc từ sông lên, còn ăn uống thì CBCS thay phiên nhau mang thùng, can nhựa về đồn chở nước đến dùng. Nóng là thế, nhưng việc sử dụng quạt làm mát ở chốt BP Ia Pô là một việc rất xa xỉ, bởi chưa có điện lưới.

Trước đây, để buổi tối có điện thắp sáng, anh em sử dụng máy nổ, mỗi tháng, đồn phải bỏ vào đó một khoản tiền kha khá, song cũng chỉ được "phân phối" vài tiếng đồng hồ một đêm. Đến năm 2012, đơn vị kết nghĩa là Chi đoàn Công ty Xăng dầu Bắc Tây Nguyên tặng cho chốt Ia Pô hệ thống điện năng lượng mặt trời. Điện về, anh em vui mừng khấp khởi nhưng phải sử dụng tiết kiệm đến mức tối đa. Ban ngày là thời gian dùng để sạc điện vào bình, đến tối mới dùng để thắp sáng, xem chương trình truyền hình đến khi hết năng lượng là tất cả phải đồng thanh... mắc màn đi ngủ.

"Cái không" thứ 3 đó là sóng điện thoại di động. Trung úy Trần Nhật Tường, Chốt trưởng chốt BP Ia Pô đang trao đổi công việc với chúng tôi thì bất chợt chạy vội ra lấy xe máy phóng đi đâu một lúc mới về. Thấy chúng tôi ngạc nhiên, anh cười rồi giải thích: "Ở chốt không bắt được sóng điện thoại, nên khi có việc gì cần liên lạc thì chỉ có cách là men theo con đường chạy ra khoảng 3km để "kiếm chút sóng".

Đoạn đường từ Quốc lộ 19 vào chốt Ia Pô trước đây khi chưa được trải bê tông (thuộc dự án đường tuần tra biên giới) thực sự là thử thách của lính Biên phòng. Mùa nắng, con đường khô ráo là lúc anh em trên chốt tranh thủ chở lương thực và nước uống vào dự trữ. Tháng 5, khi những cơn mưa đầu mùa kéo đến chính là lúc chốt Ia Pô đối diện với bao mối gian truân. Đường biến thành ruộng, các loại phương tiện giao thông gần như phải "bó gối" ở nhà, lính Biên phòng phải dùng sức người gánh lương thực, thực phẩm vào chốt để có cái dùng.

Vào những ngày mưa lớn, nước lũ dâng cao ngập trắng cả biên giới, anh em thay nhau chèo xuồng ra ngoài nhận tiếp tế lương thực, thực phẩm để bám trụ thực hiện nhiệm vụ. Bây giờ đã có đường tuần tra nên cái khoản đi lại, vận chuyển cũng đỡ vất vả hơn rất nhiều. Tuy nhiên, mối nguy hiểm từ thiên tai vẫn cứ luôn rình rập đối với người lính Biên phòng ở chốt Ia Pô.

Còn nhớ trận lũ lịch sử năm 2009, tưởng chừng cả chốt BP Ia Pô bị nhấn chìm, bởi cơn lũ lớn bất ngờ diễn ra trong đêm khuya với dòng nước chảy xiết. Nước tràn vào nền nhà trong tích tắc đã ngập quá đầu gối người lớn. Phát hiện cơn lũ, CBCS trong chốt chỉ kịp khoác lên mình chiếc áo phao, rồi gom một số vận dụng cần thiết cột chặt vào gốc cây tránh bị nước lũ cuốn trôi, sau đó tất cả leo lên ngọn cây để thoát thân.

Cứ như vậy, nước lên đến đâu, người leo cao đến đó, vật lộn với lũ dữ gần 10 tiếng đồng hồ mới dám chắc mình còn sống. Mọi phương tiện thông tin liên lạc lúc bấy giờ có muốn cũng không thực hiện được vì sóng yếu, lại bị ngâm nước hư hỏng. Sau trận lũ lịch sử này, CBCS trong chốt rút kinh nghiệm để phòng chống thiên tai hiệu quả hơn. Vào những ngày có mưa to, trước khi đi ngủ, tất cả các vật dụng đều được ràng néo thật chặt vào gốc cây, còn máy điện thoại và pin dự phòng thì cho vào túi ni lông để sẵn trên đầu giường, đề phòng lũ bất ngờ ập đến thì còn kịp đi tránh trú và thông báo cho đồn biết.

Nhớ lại cơn lũ lịch sử năm ấy, sau khi thoát nạn, CBCS chốt BP Ia Pô nhanh chóng phối hợp với lực lượng của đồn và Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh triển khai đội cứu hộ cứu nạn. Kết quả, lực lượng BĐBP Việt Nam đã cứu sống được 5 cán bộ của Đồn Cảnh sát BP 509 và gần 200 người dân làng Phí (Cam-pu-chia) đưa về nơi an toàn.

Thượng tá Phan Đình Thành, Đồn trưởng Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh chia sẻ với chúng tôi: "Việc triển khai các tổ chốt công tác nhỏ lẻ trên biên giới đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với công tác quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới và trật tự trị an trong khu vực. Anh em ở chốt Ia Pô phải chịu nhiều khó khăn, nên luôn nhận được sự quan tâm chăm lo của chỉ huy đồn cũng như của Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh cả về vật chất lẫn tinh thần. Chúng tôi đang từng bước hoàn thiện các công trình nước sạch sinh hoạt, điện thắp sáng để phục vụ tốt đời sống cho anh em. Bên cạnh đó, chỉ huy Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh hỗ trợ nguồn kinh phí, chỉ đạo CBCS trong chốt đẩy mạnh tăng gia sản xuất nhằm cải thiện ngày càng tốt hơn đời sống của bộ đội".

Điều rất đáng ghi nhận, kể từ khi thành lập đến nay, chốt BP Ia Pô luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình. Bên cạnh việc tuần tra bảo vệ đoạn biên giới trên dòng sông Sê San, phát hiện ngăn chặn nhiều vụ vượt biên, đấu tranh hiệu quả các hoạt động vi phạm qui chế biên giới, khai thác lâm sản trái phép, chốt BP Ia Pô còn thực hiện tốt công tác đối ngoại Biên phòng, giúp đỡ hỗ trợ các đồng nghiệp và bà con ở bên kia biên giới, cũng như phối hợp với các lực lượng chức năng trong quản lý bảo vệ rừng.

Chỉ riêng năm 2014, chốt BP Ia Pô đã bắt giữ 34 vụ/41 đối tượng vi phạm lâm luật, tịch thu gần 73m3 gỗ các loại, 284kg thịt thú rừng, xử phạt vi phạm hành chính, nộp vào ngân sách Nhà nước 72,5 triệu đồng. Trong công tác vận động quần chúng, mặc dù địa bàn chủ yếu tập trung số người dân vào làm nương rẫy theo thời vụ, song CBCS chốt BP Ia Pô luôn đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, giúp bà con nêu cao tinh thần làm chủ, chấp hành nghiêm chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về biên giới quốc gia.

Chia tay những người lính ở chốt BP Ia Pô khi ánh nắng buổi chiều vẫn còn gay gắt, chúng tôi càng thấu hiểu phía trước các anh vẫn còn rất nhiều khó khăn thử thách phải vượt qua. Tuy nhiên, nhìn vào đôi mắt lấp lánh niềm tin và sự lạc quan của những người lính mang quân hàm xanh, chúng tôi tin ở chốn "ba không" này có một thứ không bao giờ thiếu, đó là tiếng cười.