Đường mỡ, cháo lỏng

Nhận nhiệm vụ chở phóng viên báo Biên phòng xuống bản, Thượng úy Zơ Râm Xiết, cán bộ Đồn BP Ga Ri lấy dây xích quấn vào lốp xe để chống trơn trượt. Trong cốp xe của Xiết có đến 2 chùm dây xích. Anh cho biết, anh em trong đơn vị ai cũng có sẵn chùm xích dự phòng. Nếu đi giữa đường bị đứt xích thì kẹp sợi xích khác vào lốp xe. Vì nếu không có xích quấn vào bánh thì chiếc xe đó phải bỏ lại giữa đường, chờ người ra phụ để kéo về đồn.

Đã đến cuối tháng 3, nhưng xã biên giới Ga Ri vẫn ngập ngụa bùn đất. Ga Ri nằm ở độ cao 1.400m so với mực nước biển. Mây lơ lửng trên ngọn cây, khi nhiệt độ hạ thấp thì tràn khắp lối đi. Ga Ri nằm trên dãy núi Trường Sơn, nền đất là loại đất đỏ gặp nước dẻo như keo, nếu gặp mưa rơi vài hạt thì trơn láng như mỡ.

Để có thể đi lại trên đường, từ xe máy cho đến xe ô tô đều phải quấn xích vào bánh. Mỗi sợi dây xích độ chế được bán với giá 170.000 đồng. Vào những ngày mưa gió kéo dài vừa qua, xích độ được các tiệm xe nâng giá lên gần 300.000 đồng/sợi. Xích cũ trong máy xe ở các địa phương khác được mua gom đưa lên Ga Ri để làm "vòng cườm" cho bánh xe lăn trên con đường trơn trượt.

Đường ở Ga Ri, nếu trời đổ mưa ít thì gọi là đường mỡ, vì không thể nào đi thăng bằng trên đường trơn. Khi trời đổ mưa nặng hạt thì gọi là đường cháo lỏng. Vì bùn nhão nhoét quấn giữ chặt chân bước và bánh xe. Trong chuyến đi ngày hôm đó, từ Đồn BP Ga Ri vào thôn Da Ding, chiếc xe được quấn xích vào bánh nhưng vẫn chao lắc. Những chiếc xe chạy trước được đeo vòng cườm, đất quấn vào cườm tung lên trời, trông giống như người nắm bùn đất vãi mạnh về phía sau. 

Đại úy Đậu Phi Sơn, Phó Đồn trưởng Đồn BP Ga Ri cho biết, nếu nhà báo lên Ga Ri vào mùa đông vừa rồi thì mới chứng kiến hết cảnh bùn lầy, nước đọng kinh khủng. Xe máy của bà con đi không được nên bỏ đầy ven đường. Nơi để máy xay xát của đơn vị cũng trở thành bãi bỏ xe máy. Bà con chỉ cố đi xe được tới điểm này rồi gửi xe lại để đi bộ vào các bản. Thời điểm đó thì tất cả mọi người đều bỏ giày và đi ủng. Từ đầu tới chân, ai cũng dính đầy bùn đất đỏ.

Hành trình trong bùn lầy

Sáng sớm, khi sương còn đặc quánh trên đường đi, anh Ngô Anh Hiền đã phóng xe chở hàng đứng trước Đồn BP Ga Ri để xin chứng nhận giấy tờ. Sau lưng anh là một lô hàng to, bao gồm quần áo, chăn màn bông. Phải "vạch" bùn sau xe thì mới nhìn thấy được biển số xe là 76U9-1268. Anh Hiền phấn khởi cho biết, từ dưới huyện chở hàng lên bán, tới Ga Ri là mừng lắm rồi.

Câu chuyện của anh đã "hé lộ" ra một Ga Ri cạn kiệt vì bùn lầy: "Mùa đông vừa rồi, trên này trời mưa tầm tã suốt mấy ngày đêm, không có xe nào lên Ga Ri được. Trên này điện khẩn cấp chở mì tôm lên, nhưng cũng không ai chở lên được. Cỡ mùng 7 Tết, trời ngớt mưa thì xe máy bắt đầu bò lên. Nhưng chỉ được 3 hôm sau là tiếp tục tắc đường, kẹt xe, do bùn lầy đến nửa bánh xe, không xe nào lên Ga Ri được".

Chị Nhêế, một người dân địa phương cho biết: "Mưa mãi không hết nước, bà con ở đây ra quán mua, nhưng quán nào cũng bảo không còn gì để bán cả, mì tôm không còn một gói, có quán thì đóng cửa vì không có hàng. Lúc đó, thấy đúng là khổ quá. Xã huy động đi cõng hàng thì bà con đi hết".

Từ xã Ga Ri xuống xã A Xan hơn 18km đường rừng núi hiểm trở đi lại khó khăn. Trong những ngày mưa vừa qua, người dân đã nối đuôi nhau trong mưa gió trắng trời để xuống xã A Xan cõng lương thực, thực phẩm. Mưa gió lạnh lẽo, mọi người thỉnh thoảng còn "đứng tim" vì sét đánh chói tai. Trên vùng cao này, sét đánh xuống bản làng xảy ra như cơm bữa. Những cây to bị sét phạt đứt ngang thân, có ngôi nhà bị sét đánh thủng mái. Mỗi khi nghe tiếng sét nổ ầm ầm, mọi người chỉ biết co rúm lại, phản xạ một cách yếu ớt, sau đó lại lặng lẽ bước đi trong rừng mưa.

Đại úy Đậu Phi Sơn kể thêm câu chuyện bằng hình ảnh được anh em sử dụng điện thoại chụp lại. Đó là những con đường bùn lầy nguy hiểm. Bùn quấn chặt vào bánh xe nên phải một người đi, một người đẩy, cứ vài bước chân lại dừng xe để "nạo" bùn quấn chặt trong bánh và "vít" chiếc xe giữa "suối bùn". Do quá nhiều bùn lầy phủ lấp cả con đường, nhưng đơn vị vẫn quyết định hành quân, đi bộ từ đồn xuống xã A Xan để lấy lương thực, thực phẩm. Mỗi người cõng khoảng 25kg gạo, thức ăn. Hành quân từ xã A Xan ngược lên đơn vị, thỉnh thoảng mọi người lại chui vào một ngôi nhà, túp lều hoang giữa đường nghỉ ngơi và thổi cơm.

Cũng vào thời điểm đó, Đồn BP La Dêê và Đồn BP Nam Giang nằm ở bên huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam cũng rơi vào cảnh "kẹt xe" trên đỉnh núi. Nhiều gia đình đồng bào dân tộc thiểu số phải giết sạch gà để làm thức ăn, vì ngay cả gói mì tôm cũng không còn.

Lát đường, cõng lợn

Đồn BP Ga Ri có 2 tủ lạnh để lưu trữ thức ăn, đảm bảo lương thực dự phòng, nhất là trong mùa mưa. Ga Ri là một trong những địa phương cuối cùng của tỉnh Quảng Nam chưa có điện lưới quốc gia. Nguồn điện để sử dụng tại Đồn BP Ga Ri nhờ vào máy thủy điện của xã. Thỉnh thoảng máy thủy điện dừng để nạo hút cát vào đường ống, thì đơn vị bật máy phát điện dự phòng.

Sau những ngày mưa gió, đường sá như những suối bùn, chiếc xe vận tải mang biển số 43H-4953 chở mì tôm, gạo, dầu ăn "liều lĩnh" tiến vào gần Ga Ri. Nhưng vượt được vài đoạn thì xe kẹt bùn khựng lại. Cả đơn vị huy động mang cuốc, xẻng ra mở đường, lát đá, lót cành cây cho xe "bươn" qua. Còn các xe vận tải khác thì chỉ vào đến xã A Xan thì dừng lại đổ hàng.

Đồn BP Ga Ri thực hiện rất tốt phương châm "hậu cần tại chỗ". Trong khu vực chăn nuôi của đơn vị lúc nào cũng có 60-70 con lợn. Bên cạnh đó, đơn vị còn trồng rau, nuôi bò, vịt, gà... để tạo thêm nguồn thức ăn tại chỗ. Nhưng trong bối cảnh "kẹt xe" trên đỉnh núi, thì số gia súc này cũng gặp khó về lương thực. Đơn vị phải huy động cán bộ, chiến sĩ đi cõng lợn, chở lương thực, hái rau rừng, chuối rừng về để chăn nuôi.

Bà Bling Hon, Phó Chủ tịch UBND xã Ga Ri cho biết, trời mưa mãi, chưa năm nào mưa như năm nay ở vùng biên giới này. Toàn bộ lúa chết hết, bờ ruộng, bờ thửa cũng trôi theo mưa. Có nhiều gia đình gieo giống lần 1, đến lần 3 vẫn bị trôi, mất giống. Chính quyền huyện đã hỗ trợ bà con, cấp ống dẫn nước vào ruộng. Bà Hon còn cho biết thêm: "Tết vừa rồi thiếu đủ thứ, bà con đi cõng hàng về nhưng vẫn thiếu, ngay cả cây hương cũng thiếu thì thật là khó tin".

Lê Văn Chương