Xã biên giới không còn “vấn nạn” tảo hôn

Nhiều năm trước, xã biên giới Thượng Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình được xác định là điểm “nóng” của tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Trải qua thời gian, với sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương, BĐBP và các lực lượng chức năng với những biện pháp cụ thể, vấn nạn tảo hôn đã được đẩy lùi khỏi địa bàn biên giới.

Xã biên giới Thượng Trạch nằm giữa đại ngàn của Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, địa bàn định cư của người Ma Coong (một nhánh của dân tộc Bru - Vân Kiều). Để lên được xã biên giới Thượng Trạch, phải ngược đường 20 Quyết Thắng, con đường tiếp tế lương thực, vũ khí từ miền Bắc cho chiến trường miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Nhiều năm sau chiến tranh, bị bom đạn kẻ thù tàn phá, con đường kết nối trung tâm huyện Bố Trạch với địa bàn định cư của người Ma Coong vẫn chưa thể nâng cấp, sửa chữa. Năm 2018 trở về trước, hành trình lên xã biên giới Thượng Trạch luôn là thách thức lớn với bất kỳ ai, chỉ có những loại xe tải cỡ lớn mới đi được. Địa bàn cách xa trung tâm huyện, đường giao thông hiểm trở, cả thời gian dài, xã biên giới này phải đối diện với nhiều thách thức. Cuộc sống của người dân phụ thuộc chủ yếu vào việc làm nương rẫy và săn bắn thú rừng, ít khi giao tiếp với bên ngoài.

Cuộc sống gặp nhiều khó khăn, trình độ nhận thức của người dân hạn chế, nhiều phong tục tập quán lạc hậu vẫn tồn tại dai dẳng trong cộng đồng người Ma Coong sinh sống giữa đại ngàn. Đặc biệt, trước đây, xã Thượng Trạch được xác định là điểm nóng của vấn nạn tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Điều đó không chỉ ảnh hưởng nặng nề đến chất lượng dân số, sức khỏe của người dân, mà còn để lại nhiều hệ lụy nặng nề cho gia đình và xã hội. Thực tế ghi nhận, ở xã biên giới Thượng Trạch vẫn có một số trường hợp bị bệnh thiểu năng trí tuệ do sinh ra từ những cặp vợ chồng có cùng huyết thống. Nguyên nhân của tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống kéo dài là do nhận thức của người dân, cũng như việc dân cư ít có điều kiện giao lưu văn hóa với những cụm dân cư khác.

Cùng phụ trách địa bàn xã biên giới Thượng Trạch, từ trước đến nay, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cà Roòng và Đồn Biên phòng Cồn Roàng, BĐBP Quảng Bình đã tham mưu, đồng hành với chính quyền địa phương trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội. Trước thực trạng nạn tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống diễn ra nhức nhối, kéo dài, các cán bộ đồn Biên phòng đã tham mưu cho UBND xã Thượng Trạch đưa ra các giải pháp cụ thể, từng bước đẩy lùi tình trạng này. Trong đó, BĐBP và chính quyền địa phương luôn chú trọng công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho người dân bằng nhiều hình thức khác nhau.

Đại úy Lê Văn Tiến, Đội trưởng Đội Vận động quần chúng, Đồn Biên phòng Cồn Roàng cho biết: “Với quyết tâm đẩy lùi nạn tảo hôn, chúng tôi đã phối hợp với chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể tuyên truyền sâu rộng đến đoàn viên thanh niên, hội viên phụ nữ hiểu và gương mẫu thực hiện các quy định, tránh việc kết hôn khi chưa đủ tuổi, kết hôn với người có cùng huyết thống.

BĐBP cũng tham mưu cho ngành giáo dục, các trường học trên địa bàn đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng để học sinh hiểu rõ tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống là vi phạm pháp luật, để lại nhiều hệ lụy đối với sức khỏe, nòi giống. Cùng với đó, phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín vận động con cháu không kết hôn khi chưa đủ tuổi, không kết hôn với người có cùng huyết thống”.

Cùng với công tác tuyên truyền pháp luật, Đồn Biên phòng Cồn Roàng và Đồn Biên phòng Cà Roòng cử cán bộ, đảng viên sinh hoạt tại các chi bộ bản biên giới. Những cán bộ Biên phòng bám sát địa bàn hỗ trợ nhân dân phát triển kinh tế, xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống, nắm tình hình, kịp thời tham mưu cho chính quyền địa phương và chỉ huy đơn vị có các giải pháp xử lý các tình huống phát sinh.

Thiếu tá Lê Minh Tuấn, nhân viên Trạm quân dân y kết hợp bản 61, Đồn Biên phòng Cà Roòng, Phó Bí thư Chi bộ bản Tuộc, xã Thượng Trạch cho biết: “Khi phát hiện đôi nam nữ nào đó trên địa bàn có dấu hiệu kết hôn khi chưa đủ tuổi pháp luật quy định, kết hôn với người có cùng huyết thống, chúng tôi sẽ báo cáo để chỉ huy đơn vị, chính quyền địa phương nắm và có giải pháp kịp thời. Lúc này, đại diện các tổ chức, đoàn thể địa phương sẽ có mặt, giải thích, tuyên truyền để người dân hiểu rõ và không vi phạm”.

Y Hoa, năm nay 15 tuổi, ở bản Cu Tồn, xã Thượng Trạch chia sẻ: “Được cán bộ BĐBP và Đoàn thanh niên tại địa phương tuyên truyền, cháu hiểu được những vấn đề nảy sinh từ việc kết hôn khi chưa đủ tuổi hoặc kết hôn với anh em gần trong dòng họ. Cán bộ cũng nói rõ, lấy chồng sớm sẽ khổ nên cháu cố gắng học tập để sau này có việc làm và sẽ kết hôn đúng độ tuổi pháp luật cho phép”.

Theo thống kê của chính quyền xã Thượng Trạch, trong 2 năm trở lại đây, địa phương biên giới này không có trường hợp nào kết hôn khi chưa đủ tuổi pháp luật quy định hoặc kết hôn với người có cùng huyết thống.

Viết Lam