Biên phòng - Huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái hiện là địa phương có trên 67.000 người, với 96% là đồng bào dân tộc thiểu số với nhiều hủ tục trong đó tảo hôn và hôn nhân cận huyết đã là vấn đề tồn tại trong nhiều thế hệ. Tình trạng này được tỉnh cùng các cấp ủy đảng, chính quyền, các ban ngành vào cuộc quyết liệt, triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ, giải pháp, đa dạng hoạt động tuyên truyền nhằm tăng cường nhận thức, vận động người dân xóa bỏ tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết.
Những tín hiệu đáng mừng
Mù Cang Chải hiện tại có 13 xã, đều nằm trong nguy cơ xảy ra tình trạng tảo hôn cao và hôn nhân cận huyết, vì tại đây, bà con dân đang còn thiếu nhận thức về vấn nạn này. Đặc biệt, khi tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống là một trong những nguyên nhân chính ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe bà mẹ, trẻ em; làm suy giảm chất lượng dân số; ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực và là một trong những lực cản đối với sự phát triển kinh tế - xã hội và sự phát triển bền vững của vùng. Nhận thấy sự nghiêm trọng của vấn đề, các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương đã sớm có hành động tuyên truyền, vận động nhân dân, đặc biệt là chỉ tiêu giảm nghèo trên địa bàn huyện.
Từ năm 2015 cho đến nay, huyện Mù Cang Chải đã tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền đã được các ban, ngành triển khai như cấp phát tờ rơi, treo pano, đặt áp phích, treo khẩu hiệu tuyên truyền nhằm giúp người dân hiểu sâu sắc hơn về hệ lụy của tảo hôn và hôn nhân cận huyết. Đồng thời tăng cường phổ biến pháp luật cho người dân như Luật Hôn nhân và Gia đình, Pháp lệnh dân số… Tổ chức các buổi nói chuyện chuyên đề cho các em học sinh tại các trường trung học phổ thông, trung học cơ sở và các bậc cha mẹ.
Theo số liệu thống kê của Ban dân tộc tỉnh Yên Bái, tổng số trường hợp tảo hôn trên địa bàn trong thời gian qua có xu hướng giảm dần theo từng năm. Năm 2015 có 96 cặp tảo hôn; nhưng đến năm 2018 con số lên đến 123 cặp; tuy nhiên, vào 6 tháng đầu năm 2019 con số đã giảm xuống còn 54 cặp tảo hôn; đến tháng 8 năm 2021, con số này giảm xuống còn 24 cặp. Nguyên nhân của tình trạng tảo hôn chủ yếu nói chung là ý thức của người dân còn hạn chế, nặng nề về phong tục tập quán, ngoài ra công tác tuyên truyền, vận động chưa được cấp ủy, chính quyền các xã quan tâm đúng mức.
Tiếp tục nỗ lực nhằm đầy lùi vấn nạn tảo hôn
Xác định rõ những hệ lụy của tình trạng tảo hôn đem lại, ngay từ đầu nhiệm kỳ 2015-2020 Huyện ủy, UBND huyện Mù Cang Chải đã tăng cường chỉ đạo cả hệ thống chính trị từ huyện đến cơ sở vào cuộc tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành pháp luật. Phòng Tư pháp - Cơ quan Thường trực Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật huyện Mù Cang Chải đã tổ chức nhiều cuộc tuyên truyền pháp luật chuyên đề về tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống tại các bản của các xã đặc biệt là xã Cao Phạ, Lao Chải, Nậm Có…
Đồng thời, huyện Mù Cang Chải phối hợp nhiều cơ quan chính quyền, đoàn thể kết hợp phổ biến tuyên truyền tảo hôn cùng với các vấn nạn xã hội khác cho các trường học, gia đình, thôn xóm. Đơn cử như, Viện kiểm sát nhân dân huyện Mù Cang Chải phối hợp với Chi đoàn Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Yên Bái tổ chức tuyên truyền pháp luật về phòng chống ma túy, tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống cho học sinh trường Tiểu học và Trung học cơ sở bán trú Dế Xu Phình.
Bên cạnh đó, thực hiện Chương trình phối hợp thực hiện Kế hoạch 191 ngày 18/4/2020 của Tỉnh ủy Yên Bái về "thực hiện thí điểm việc đẩy lùi tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết tại huyện Trạm Tấu, Mù Cang Chải và xuất nhập cảnh trái phép tại huyện Văn Chấn năm 2020”, Huyện ủy Mù Cang Chải đã xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai tới cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành và các đoàn thể chính trị - xã hội trong toàn huyện, với mục tiêu 100% đoàn viên, hội viên và nhân dân tại các xã, thị trấn trên địa bàn huyện được tuyên truyền, phổ biến kiến thức về Luật Hôn nhân và Gia đình. Từ đó mỗi cán bộ đều có thể hiểu được những nguy hiểm đối về sức khỏe, tinh thần của những cặp vợ chồng kết hôn trong độ tuổi học sinh, đồng thời nhận thức được vấn đề về nghèo đói, phạm pháp do tảo hôn mang lại.
Với các giải pháp đồng bộ, sự vào cuộc của các cấp ủy, chính quyền, của cả hệ thống chính trị và các tổ chức đoàn thể nên tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết trên địa bàn huyện đang có xu hướng giảm. Tính đến 6 tháng đầu năm 2019 đã giảm được 42 cặp so với năm 2015. Từ tháng 4 năm 2020 đến tháng 3 năm 2022, toàn huyện Mù Cang Chải có tổng số 74 trường hợp tảo hôn và 8 trường hợp đang có dấu hiệu tảo hôn, không có trường hợp hôn nhân cận huyết.
Bình Minh







